Güzeldi
Vurgun, Git, Ya Evde Yoksan gibi bestelenen şarkıların şairi meğer Cemal Safi imiş. Bu kitaptaki şiirleri okurken tanıdık şarkıların sözlerine denk gelmek büyük bir keyifti.
Cemal Safi / Vurgun1000Kitap
VURGUN: BİR KİTABIN ANATOMİSİ VE ELEŞTİREL ÇÖZÜMLEMESİ
Cemal Safi’nin en bilinen ve etkili eseri olan "Vurgun", sadece bir şiir kitabı değil, modern Türk lirizminin bir manifestosu niteliğindedir. Beste Yayınları'ndan çıkan 211 sayfalık bu eser, şairin hem dualarını hem de en yaratıcı beddualarını (kargışlarını) barındıran geniş bir yelpazeye sahiptir. Kitap, adını şairin 1990 yılında "Yılın Şairi" seçilmesini sağlayan efsanevi "Vurgun" şiirinden alır. Bir eleştirmen olarak bu kitabı incelediğimizde, onun sadece "aşk şiirleri toplamı" olmadığını, Türk halk kültürünün modern bir epopeye dönüştüğünü görürüz.
Vurgun Kavramı: Fizyolojik Bir Acıdan Metafizik Bir Yaraya
Kitabın başlığı olan "Vurgun", metaforik olarak çok katmanlıdır. Denizcilikte derinlerden aniden yüzeye çıkan dalgıcın yaşadığı fiziksel travma olan vurgun, Safi’nin şiirinde aşkın yarattığı sarsıcı etkiyle özdeşleştirilir. Aşk, insanı derinliklerinde boğan, ancak yüzeye çıktığında da felç eden bir deneyimdir. Şair, bu kavram üzerinden okuyucuyu hem tehlikeli bir derinliğe davet eder hem de o derinlikte hayatta kalmanın imkânsızlığını fısıldar.
Tematik Yapı: Alkışlar ve Kargışlar Diyalektiği
Vurgun’un en özgün yönü, Türk halk kültüründeki "alkış" (dua) ve "kargış" (beddua) geleneklerini şiirsel bir estetikle yeniden inşa etmesidir. Safi, sevgiliden gördüğü zulüm karşısında takındığı sitemkâr tavrı, bu geleneksel formlarla ifade eder. Ancak onun bedduaları, sıradan bir öfkenin ürünü değil, şair kudretini ortaya koyan "yaratıcı kargışlar"dır. Bu beddualar, aslında sevginin şiddetini gösteren birer ayna hükmündedir. Şair, "Git Güle Güle" şiirinde baştan sona bir kargış silsilesi kurarken, aslında sevgilinin yokluğuna dayanamayan bir kalbin feryadını dile getirir.
Safi'nin şiirlerindeki kargışlar, modern
Hangi tür kitapları seviyorsun?
🔎 Polisiye
💕 Romantik
🚀 Bilim Kurgu
🏰 Fantastik
📖 Klasik
🧠 Kişisel Gelişim
🏛️ Tarih
😱 Gerilim
Şairin, "Git", "Vurgun", "Ya Evde Yoksan" gibi besletelenmiş ve bir çok insanın severek dinlediği, bildiği şiirlerini de içeren kitabında sade, anlaşılır bir dil kullanılmış. Şiirde söz sanatlarını, dolaylı anlatımı, benzetmeleri, mecazları sevdiğimden zaman zaman okurken sıkıldım. Çünkü şair, daha söz sanatlarından uzak, doğrudan bir anlatım tercih etmiş. Bununla beraber kafiye, redif gibi temel yapıların bolca kullanıldığı, bunlarla ahengin sağlanmaya çalışıldığı şiirleri mevcut ve sanırım benim zevklerim ile ilgili, bu da bana çok hitap etmiyor. Genel anlamda sade ve anlaşılır şiirleri seven kişilerin seveceği bir kitap.
Keyifli okumalar ... :)
Ya Evde Yoksan/Cemal Safi
Vefatının sene-i devriyesinde kendisini rahmetle anıyorum. Güzel bir şairdi.
Cemal Safi'nin dilini, şiirlerini çok ama çok severim. Bu kitap elimde olan tek kitabı.
Şiir şairin ruhunun ve iç aleminin aynasıdır. Aynaya bakan da kendini görür, kendini bulur yada hayal dünyasını..
Cemal Safi şiirinden başka şiirine geçişte, giriş gelişme ve sonuç barından, planlanmış gibi duran ama gelişi güzel bir hikâye okuyorum her seferinde,
bu gün o geçiş hikâyelerinden bahsedeyim biraz;
"Kainatın Ulu İmparatoru" şiiri ile Hamdele niyetine bir giriş yapıyor hikâyeye ve "Tufan öncesi, Ecdadımiza, M.Kemal ve Birlik" şiirleri ile içinde bulunduğu toplumun mazisini hatırlatıp, birliğe vurgu yapar, ardından kenara çekilip aşk üzerine düşünürken "Tek Hece" şiiri aşkın kimliğini anlatıyor. Aşktan bahseden şairin duyguları debreşmiş belli ki ve bir sevgili tahayyül eder ama görmek, buluşmak, dokunmak imkansız, işte burada "Seni görmem imkansız rüyalarım olmasa" şiirini yazıp o moda giriyor.
Bazen rüyadan çıkıp hakikatle buluştuğu oluyor, bunu "Telefonda Sen" şiirinde görüyoruz, yüzü gülüyor, gözlerinin içi gülüyor şairimizin, dayanamıyor, oynayacak neredeyse, yok oynadi da, söze bak hele;
Bu gece misketi caldırmaz mıyım?
Başkenti ayağa kaldırmaz mıyım
Sesini duyup da çıldırmaz mıyım?
Delisin diyorsun Telefonda Sen.
Ama bu mutluluk uzun sürmüyor, şiirin devamında "kapı çalıyor, kapatıyorum, hoşçakal diyorsun telefonda sen.." diyor ve bitiriyor.
Hal böyleyken isyan ediyor öfkeleniyor, öfkesini ve sebebini anlatıyor şairimiz "Ayşen" şiirinde; kalp gözüm ellere bakar kör oldu, senden başkasını görmüyor Ayşen diyor. "Her şeye erdi de aklım seni unutmaya ermiyor Ayşen,
Peki Ayşe ne yapmış ? Hikayede Ayşe'ye yer yok, belki sessiz kalışı şaire ölümden
Ah şu şairiğim olmaz olaydı…Şiir
Vurgun, Ya Evde Yoksan, Tek Hece ve Git şiirleriyle tanınan ve birçok şiiri şarkıya çevrilmiş olan şair Cemal Safinin okuyucuyu kendine kitleyen basit anlatımıyla kafiyenin büyülü bir şekilde mısralara serpildiği tadına doyum olmayan şiir kitabı.
“Şükür Allahıma ki dertten şiir üretip
Halimi arz edecek vaziyetim var benim” dizeleriyle şiire ve şairliğe olan tutkusunu “Ah şu şairiğim olmaz olaydı” şiiriyle şairliğe olan isyanını aynı kitapta ince ince işleyerek her şiirde bizi o duygu serüvenine dahil eder usta şair. Bütün şiirleri alıntı yapacak kıymette. Alıntı yapmaya başlasam tüm kitabı alıntılamam gerekecekti, aralarından seçmeye çalışsam diğer şiirlerin boynu bükük kalacaktı.
İyi ki geçtin bu dünyadan 
Cemal Safi
Cemal Safi
Çok büyük bir hevesle aldığım kitaba çok kötü yazılmış bir önsözle başladım. Modum düştü. Acaba şair görmüş olsaydı ne derdi diye düşünürken daha ilk şiirden anladım ki çok da rahatsız olmazmış...
Hiç tahmin ettiğim gibi bir kitap değil. İlk defa bu şairin kitabını okuyorum ve sanıyorum bu son olacak.
Şiirler kaliteli gelmedi. Size tavsiyem bir Cemal Safi okuyun, o zaman şiirin tadını alacaksınız.
Estetik olarak zevk alamadığım gibi, bir de aşağıda paylaşmış olduğum satırlara gelince okumaktan pişman olduğum bir kitap oldu.
"Turgut Uyar, Dünyanın en güzel Arabistanı'yla kadim dinlerin kutsal kitaplarının yanına 'kendi' kitabını koymuştur."
"Yazdıklarıma sakın darılma Allah'ım meleklerin sana bunları söylemezler. Ne olursun hoşuna gitmediyse eğer yazdıklarıma darılma Allah'ım"
"Sana bir şey soracağım affet Allah'ım, beş vakit kızlar doluyor camilerine,
Beyaz yaşmaklı, beyaz tenli, masum kızlar,
Benim bir defa görüşte yüreğim sızlar,
Sen tutulmadın mı içlerinden birine?"
"Koltukaltlarımız git gide tatlı gelirdi"
"Bu karanlık iyi aferin Tanrıya."
"Ben ne güzel işerim güneşe karşı,
Arkamda medrese duvarı, önümde çarşı. "
"Tanrı sen ne kadar güzelsin bir hiç olarak."
Satırlar böyle. Yorumu size bırakıyorum...
