Gönderi
45 syf.
·
1 günde
·
Beğendi
·
8/10 puan
Etik Değerler ve Toplumsal Kodlar Üzerine Bir Sorgulama: Çelkaş
1868'de Rusya'da doğan Maksim Gorki, Modern Rus edebiyatının en önemli isimlerinden biri. Babasını küçük yaşta kaybetmesinin ardından anne sevgisinden de uzak büyüyen Gorki, hayatı erken tanımaya başladı ve bu durum, eserlerine de yansıdı. Küçük yaşlardan itibaren çalışmak zorunda olduğu için işçi sınıfını yakından gözlemleme fırsatı buldu ve birçok öyküsünü bu eksende kaleme aldı. Edebiyatla ilgilenen ve otobiyografik üçlemesiyle (Çocukluğum, Ekmeğimi Kazanırken, Benim Üniversitelerim) adını daha geniş kitlelere duyuran Gorki'nin siyasi arenada da bir hayli aktif olduğunu ve 1905 Devrimi'nde önemli bir rol üstlendiğini de belirtmek gerek. Sonrasında siyasi sürgün olarak uzun yıllar İtalya'da da kalan Gorki'nin en önemli yapıtlarından biri ise "Ana" oldu ve yazara haklı bir ün kazandırdı. Öyküleriyle de adından sıkça söz ettiren Gorki, Anton Çehov ile birlikte Rus öykücülüğünü zirveye taşıyan isimlerden biridir. Yazarın "Çelkaş" isimli bu öyküsü ise etik değerler ve mal mülk kavramları üzerine kurulu. Yazarın, zihnimizde kodladığımız bazı kavramları ters yüz eden bir öykü kaleme aldığını söylemek mümkün. Özellikle finaliyle birlikte bu hissi daha fazla hissetmemizi sağlıyor ve şaşırtıcı bir şekilde bitiriyor öyküsünü. Farklı bir sonla bitirseydi daha da etkileyici bir öykü olabilirdi pekâlâ fakat yazarın bu tercihine de saygı duymak gerekir elbette. Grişka Çelkaş ve Gavrilo isimli iki karakter arasında geçiyor öykü. Çelkaş, "hırsız", olarak tanıtılıyor okura. İnsanları aldatan ve etik değerlere sahip olmadığı söylenen biridir. Geçimini alın teriyle değil, sahtekarlıkla kazanmaktadır. Bilek gücü ve zekâsını kullanmasına rağmen, bunları legal yollarla değil, illegal yollarla yapmayı tercih eden bir karakterdir. Geçmişinde belli bir dönem "normal" bir hayat yaşamıştır Çelkaş fakat sonrasında hayat onu böyle bir yola savurmuştur. Gavrilo ise "küçük Rus insanı" olarak çıkıyor karşımıza. Sıradan bir köylüdür o. En büyük hayali köye dönmek, sevdiği kadınla evlenmek, küçük bir toprak sahibi olmak, ekip biçerek hayatını idame ettirmektir. Daha yükseklerde gözü olmayan, küçük şeylerle mutlu olmayı bilen, etik ve dini değerlerlere sahip, alın teriyle para kazanmayı amaçlayan bir insandır. Kaderin cilvesi bu ya, bu iki karakterin yolu bir gün kesişir ve Çelkaş, Gavrilo'ya bir iş teklifinde bulunur. Tekneyle açıldıkları denizden, hırsızlık yaparak döneceklerdir. Ardından piyasanın altında bir fiyatla hızlıca elden çıkaracakları ürünlerle kısa yoldan "voliyi vurup" para kazanacaklardır. Kulağa hoş gelen bu işin düşüncesiyle uygulaması arasında ise bir hayli fark vardır. Deniz tutan ve kendisini iyi hissetmeyen Gavrilo, üzerine bir de böylesine illegal bir işe kalkışması sebebiyle mutsuzdur. Tek hayali bir an önce karaya çıkmak ve arkasına dahi bakmadan uzaklaşmaktır. Pişmandır Çelkaş'la birlikte böyle bir işe giriştiğine ve bir daha asla doğru yoldan ayrılmayacaktır. Bu esnadan sonra öykünün ana karakteri değişiyor ve "para" gün yüzüne çıkıyor. Paranın gücünün her şeyi gölgeleyeceğini anlatmaya çalışıyor Gorki ve insanın ahlakının, hayata bakışının ve hayallerinin her zaman paraya göre şekillendiğinin altını çiziyor. Gavrilo ve Çelkaş karakterleri üzerinden bu çıkarımları yapmamızı sağlayarak bizleri birçok sorgulamayla baş başa bırakıyor. Can Yayınları'nın Amazon'la işbirliği yapması sonucunda çıkardığı 50 kitaplık "Lacivert Klasikler Dizisi" kapsamında yayımlanan Çelkaş'ın çevirisi Ataol Behramoğlu'na ait. Henüz Maksim Gorki ile tanışmamış okurların tercih edebileceği ve kısa sürede okunan bir öykü. Yazarın diline aşina olmak ve büyük eserlerine geçmeden önce deneyimlemek isteyenler kaçırmamalı. Keyifli okumalar dilerim.
Çelkaş
7.4/10
· 79 okunma
OKUYACAKLARIMA EKLE
1
Yorum
43
Beğeni
Yorum yapabilmek için giriş yapmanız gerekmektedir.