Böyle öncü bir kitap hakkında nasıl bu kadar az yazılıp çizilir şaşıyorum yahu!
Toy olduğum zamanlarda birkaç kez Darwin'in Türlerin Kökeni adlı eserini okumaya yeltensem de sıkılıp ilerleyemediğimi hatırlıyorum. Bana ilaç gibi gelmişti bu kitap, evrim konusundaki bilgimin kulaktan dolma birkaç safsatayı geçip gerçek bir bilgi yığını olmasını sağlayan ilk tuğlaydı.
Öncelikle bu kitabı toplu yerlerde okur-taşırsanız neler olacağından bahsedelim; insanlar size dik dik bakar, başka bir gezegenden gelmiş bu okur kişi neden böyle 'cıs, ayıp, günah' kitaplar okur diye. Bazen yaratılışçılık inancına kendini kaptırmış orta yaşlarında bir adam bazen de yaşlı bir dede ayıplar sizi.
Sadece bunlara bakarak Türkiye'deki bilim, din, evrim, yaşamın kökeni vb. birçok konuda hangi noktada olduğumuz, neden batının 50 yıl(iyimser bir rakam oldu) gerisinden geldiğimiz gibi soruları kolayca cevaplayabilirsiniz.
Bazı günlerde ise 'madem maymundan geliyorsak şimdiki maymunlar neden insan olmuyor' deyip nobel ödülü beklercesine bir gurura sahip olan varlıklar atlar önünüze. Bitti mi? Tabi ki hayır ama daha uzatmanın gereği yok. Gözümüzün önündeki düzeltilmesi gereken eksikliği gördük ama kim düzeltecek?
İşte Çağrı Mert Bakırcı ve ekibi bu amaçla başlamamışlardı yollarına. En başta ODTÜ'de biyoloji ve genetik topluluğu olarak kurulup sonra bu konuda yayınlar yapmaya başladılar. Evrim ağacı adı altında en başta sayılı bilim dergilerinden çevirilerle başlayıp sonra bu ülkedeki diğer değerli bilim insanlarını da yanlarına katarak şuanda bile büyümeye devam eden bir topluluk yarattılar sıfırdan. Bir de komünist manifesto gibi amaca yönelik yada semavi din yayarcasına bir kutsal kitap gerekiyordu. İşte böyle ortaya çıktı 'Evrim Kuramı Ve Mekanizmaları'
Kitabı yanlış anlaşılmaları düzeltmek üzerine kurduğu ve genel itibariyle bilimden mahrum halk kitlelerini hedef aldığı için bazıları tarafından eleştirildi tabi. Ama daha evrimin bilimsel bir gerçek değil de inanç olduğunu ısrarla sürdürenlere başka türlü nasıl öğretebilirdi yanılgılarını? Anlaşılırlık burada önem kazandığından bilimsel terimlere yer vermek yerine hikayeleştirme yöntemini kullandı bu amaçla. Başucu kitabı denilir tarzda, bilmediği konu hakkında atıp tutanlara tokat niteliğindeki bu kitabı herkes (evet sen de) okumalı. Artık 'maymundan mı geldik' sorusunu duymaktan sıkıldığımızdan söylüyorum bunu. Evrim bu kadar basite indirgenebilir bir konu değil. Şu anda evrimsel robotik, evrimsel tıp vb. birsürü multidisipliner alan ülkemizde dahi yerleşmeye başladı bile. Çünkü evrim hayatın her yerinde olan bir kavram ve modern biyolojinin en güçlü teorilerinden biridir.
İçeriğe fazla değinmeden kitaptaki 'kontrol noktalarının' size yol göstereceğini umarak iyi okumalar diliyorum.