Bu işlerde bilmek ikinci derecede kalır. Yapmak vardır, sadece yapmak!..Edebiyat & Roman
Bu yıl Ahmet Hamdi Tanpınar'ın kitaplarını okumaya başladığımda kronolojik sıralarını takip etmeye karar verdim. İyi ki de öyle yapmışım. Saatleri Ayarlama Enstitüsü'nü ilk sıraya alsaydım büyük ihtimalle diğer romanlarında hayal kırıklığına uğrayacaktım. Yazarın 
Mahur Beste, 
Huzur ve 
Sahnenin Dışındakiler romanlarını beğenmiş olsam da Saatleri Ayarlama Enstitüsü bunlardan çok daha farklı bir kulvarda.
Tanpınar'ın ölümünden önce yazdığı son roman olan Saatleri Ayarlama Enstitüsü'nde hayatı boyunca küçümsenen ve değersizleştirilen Hayri İrdal'ın anılarını okuyoruz. İlk bölüme kapatılmış olan Saatleri Ayarlama Enstitüsü ve "velinimetim" dediği Halit Ayarcı'dan bahsederek başlayan Hayri ilerleyen bölümlerde çocukluk döneminde onu etkileyen kişiler ve olaylardan, daha sonra da kitaba adını veren bu absürt kurumun nasıl ortaya çıktığından bahsediyor. Yazar diğer romanlarında da olduğu gibi anlattığı hikaye içinde farklı toplumsal konulara ve bunlara getirdiği eleştirilere de yer veriyor. Bunlardan en bariz olanı bürokratik kurumlara getirdiği eleştiriler. Gerek işe alma yöntemlerini gerek yaşanan sorunlara Halit Ayarcı'nın getirdiği "realist" çözümler kitabın belki de en eğlenceli ve en hazin kısımları. Bu kısımlarda belediye reisi, "salahiyetli zat", Halit ve Hayri arasındaki diyaloglar özellikle hoşuma gitti. Dönemin sanat ve müzik anlayışına getirilen eleştirileri de roman boyunca Hayri'nin eşine ve baldızlarına verdiği tepkiler aracılığıyla görüyoruz. Roman kronolojik olarak devam etmediği için Hayri'nin geçmişteki bakış açısıyla altmış yaşında bir adam olarak yazdığı dönemdeki bakış açısını ve bunlardaki değişiklikleri görebiliyoruz. Tanpınar yine görece ağır bir dil kullanmış ama bence bu romanının diğer romanlarına göre daha akıcı bir üslubu var. Romanı okumaktan dili ağır olduğu için çekinenler varsa hiç çekinmeyin. Absürt bir hiciv okumak istiyorsanız kesinlikle öneririm.
Not : Tanpınar'ın romandan sonra yazdığı Halit Ayarcı'dan Dr. Ramiz'e yazılmış bir mektup var. Yazar bu kısmı romanına dahil etmemiş ama bence mektup okununca yaşanan olağanüstü durumlar ve Hayri'nin bunlara verdiği tepkiler daha anlaşılır oluyor. İlgilenenler için linki aşağıda.
muratgulsoy.wordpress.com/2013/11/25/saat...
Mahur Beste, Huzur ve Sahnenin Dışındakiler romanlarını beğenmiş olsam da Saatleri Ayarlama Enstitüsü bunlardan çok daha farklı bir kulvarda.
Tanpınar'ın ölümünden önce yazdığı son roman olan Saatleri Ayarlama Enstitüsü'nde hayatı boyunca küçümsenen ve değersizleştirilen Hayri İrdal'ın anılarını okuyoruz. İlk bölüme kapatılmış olan Saatleri Ayarlama Enstitüsü ve "velinimetim" dediği Halit Ayarcı'dan bahsederek başlayan Hayri ilerleyen bölümlerde çocukluk döneminde onu etkileyen kişiler ve olaylardan, daha sonra da kitaba adını veren bu absürt kurumun nasıl ortaya çıktığından bahsediyor. Yazar diğer romanlarında da olduğu gibi anlattığı hikaye içinde farklı toplumsal konulara ve bunlara getirdiği eleştirilere de yer veriyor. Bunlardan en bariz olanı bürokratik kurumlara getirdiği eleştiriler. Gerek işe alma yöntemlerini gerek yaşanan sorunlara Halit Ayarcı'nın getirdiği "realist" çözümler kitabın belki de en eğlenceli ve en hazin kısımları. Bu kısımlarda belediye reisi, "salahiyetli zat", Halit ve Hayri arasındaki diyaloglar özellikle hoşuma gitti. Dönemin sanat ve müzik anlayışına getirilen eleştirileri de roman boyunca Hayri'nin eşine ve baldızlarına verdiği tepkiler aracılığıyla görüyoruz. Roman kronolojik olarak devam etmediği için Hayri'nin geçmişteki bakış açısıyla altmış yaşında bir adam olarak yazdığı dönemdeki bakış açısını ve bunlardaki değişiklikleri görebiliyoruz. Tanpınar yine görece ağır bir dil kullanmış ama bence bu romanının diğer romanlarına göre daha akıcı bir üslubu var. Romanı okumaktan dili ağır olduğu için çekinenler varsa hiç çekinmeyin. Absürt bir hiciv okumak istiyorsanız kesinlikle öneririm.
Not : Tanpınar'ın romandan sonra yazdığı Halit Ayarcı'dan Dr. Ramiz'e yazılmış bir mektup var. Yazar bu kısmı romanına dahil etmemiş ama bence mektup okununca yaşanan olağanüstü durumlar ve Hayri'nin bunlara verdiği tepkiler daha anlaşılır oluyor. İlgilenenler için linki aşağıda.
muratgulsoy.wordpress.com/2013/11/25/saat...44 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.