Kulağını kalbine yakın tut!Edebiyat
“Aşkın başlangıcı şükretmektir. Sonrası
maşukun kapasitesine, yani faziletine
bağlıdır."¹
Ne zaman şehir kütüphanesine gitsem hemen girişte 
Abdulrazak Gurnah’ın kaleme aldığı “
Kumdan Yürek”e gözüm ilişiyordu. İlk zamanlar ne yazarı ne de kitabını tanıyordum. "Kumdan Yürek"i her gördüğümde onunla ve yazarıyla ilgili inceleme ve alıntılar dikkatimi çekmeye başladı. Bir de Gurnah’ın 2021 yılında Nobel Edebiyat Ödülü’nü almasıyla bu kitaba ve yazarına olan ilgim daha da arttı.²
• • •
Bunun üzerine Gurnah ile ilgili yaptığım kısa araştırmada Onun Doğu Afrika kıyısındaki Zanzibar’da dünyaya geldiğini ve eğitimini İngiliz okullarında tamamladığını öğrendim. Öyle ki Gurnah, ülkesindeki bir rejim değişikliğinden sonra İngiltere’ye yerleşmiş ve yükseköğrenimini bu ülkede tamamlamış. Mezun olduğu Kent Üniversitesinde doktora yapan Gurnah, aynı üniversitede İngiliz edebiyatı ve postkolonyal edebiyat dersleri veriyormuş.
• • •
Nitekim Gurnah’ın bu bireysel hikâyesinin, “Kumdan Yürek”i okumaya başladığınız andan bitirdiğiniz ana kadar, kitabın tüm ruhuna işlediğini görüyorsunuz. Bunu Gurnah, bizleri, kahramanı Salim’in hikâyesi üzerinden 1960’ların Zanzibar’ından 1990’ların Londra’sına uzanan bir yolculuğa çıkararak yapıyor. Bir yandan kendi ülkesinde sömürgeciliğin ekonomik, sosyal, siyasi ve kültürel etkilerini ortaya koyarken, diğer yandan da ülkesindeki koşulların ve sömürgeciliğin bir sonucu olarak yaşanan sürgün, göç, yabancılaşma, çaresizlik, uyum, umut, umutsuzluk ve yalnızlık gibi sorunları yalın bir dille gözler önüne seriyor.
• • •
Eserini Shakespeare’in “Kısasa Kısas” oyunundan etkilenerek kaleme alan Gurnah, geleneksel Zanzibar toplumunun çelişkilerini Salim’in anne babasının yaşadığı "ayrılığın sırrı" üzerine inşa ediyor. Bu öyle bir "sır" ki kitabı okurken aşkı, sevgiyi, ihaneti, adaletsizliği, acımasızlığı, zalimliği bir aile trajedisinin içerisinde sorgularken buluyorsunuz kendinizi. Eser sakin ve sade bir anlatıma sahip olsa da hikâyenin sonuna geldiğinizde insanı derinden sarsıyor. “Neden, neden?” demekten kendinizi alamıyorsunuz. İnsanların ihaneti, acımasızlığı ve zalimliğine bir kez daha şahit oluyor ve yüreğiniz parçalanıyor.
• • •
Özcesi, insanların acısı ve gözyaşları üzerine inşa edilen mutlulukların, şu kısa hayatta değip değmeyeceğini bütün boyutlarıyla sorguladığım; insanın içine işleyen bir hikâyesiyle sade ve sürükleyici bir anlatıma sahip; zaman zaman bana "
Tatar Çölü"ndeki³ Teğmen Drogo’nun yalnızlığı ve çaresizliğini anımsatan bir modern Shakespeare uyarlaması olan “Kumdan Yürek”i, Afrika edebiyatıyla tanışmak isteyen tüm okurlara içtenlikle tavsiye ediyorum.
İncelememe, kitabın sonunda geçen, “Dünyada bazı insanlara ihtiyaç var, bir kalabalığa girip başını sallaması kadar küçük bir ihtiyaç bile olsa. Bazı insanlaraysa yok” (s.292) sözleriyle son verirken, bir başkasının acısı ve gözyaşı olmamak için “kulağımızı kalbimize yakın tutalım!” diyor…
Sağlıklı ve kitap dolu günler diliyorum!
-------------------------------------------------------------
¹ Ebu Said Ahmed B. İlâ El-Harrâz, s.9.
² Bknz. tr.m.wikipedia.org/wiki/Abdulrazak....
³ Kitabın incelemesi için Bknz.#168319167.
------------------------------------------------------------
Abdulrazak Gurnah’ın kaleme aldığı “Kumdan Yürek”e gözüm ilişiyordu. İlk zamanlar ne yazarı ne de kitabını tanıyordum. "Kumdan Yürek"i her gördüğümde onunla ve yazarıyla ilgili inceleme ve alıntılar dikkatimi çekmeye başladı. Bir de Gurnah’ın 2021 yılında Nobel Edebiyat Ödülü’nü almasıyla bu kitaba ve yazarına olan ilgim daha da arttı.²
• • •
Bunun üzerine Gurnah ile ilgili yaptığım kısa araştırmada Onun Doğu Afrika kıyısındaki Zanzibar’da dünyaya geldiğini ve eğitimini İngiliz okullarında tamamladığını öğrendim. Öyle ki Gurnah, ülkesindeki bir rejim değişikliğinden sonra İngiltere’ye yerleşmiş ve yükseköğrenimini bu ülkede tamamlamış. Mezun olduğu Kent Üniversitesinde doktora yapan Gurnah, aynı üniversitede İngiliz edebiyatı ve postkolonyal edebiyat dersleri veriyormuş.
• • •
Nitekim Gurnah’ın bu bireysel hikâyesinin, “Kumdan Yürek”i okumaya başladığınız andan bitirdiğiniz ana kadar, kitabın tüm ruhuna işlediğini görüyorsunuz. Bunu Gurnah, bizleri, kahramanı Salim’in hikâyesi üzerinden 1960’ların Zanzibar’ından 1990’ların Londra’sına uzanan bir yolculuğa çıkararak yapıyor. Bir yandan kendi ülkesinde sömürgeciliğin ekonomik, sosyal, siyasi ve kültürel etkilerini ortaya koyarken, diğer yandan da ülkesindeki koşulların ve sömürgeciliğin bir sonucu olarak yaşanan sürgün, göç, yabancılaşma, çaresizlik, uyum, umut, umutsuzluk ve yalnızlık gibi sorunları yalın bir dille gözler önüne seriyor.
• • •
Eserini Shakespeare’in “Kısasa Kısas” oyunundan etkilenerek kaleme alan Gurnah, geleneksel Zanzibar toplumunun çelişkilerini Salim’in anne babasının yaşadığı "ayrılığın sırrı" üzerine inşa ediyor. Bu öyle bir "sır" ki kitabı okurken aşkı, sevgiyi, ihaneti, adaletsizliği, acımasızlığı, zalimliği bir aile trajedisinin içerisinde sorgularken buluyorsunuz kendinizi. Eser sakin ve sade bir anlatıma sahip olsa da hikâyenin sonuna geldiğinizde insanı derinden sarsıyor. “Neden, neden?” demekten kendinizi alamıyorsunuz. İnsanların ihaneti, acımasızlığı ve zalimliğine bir kez daha şahit oluyor ve yüreğiniz parçalanıyor.
• • •
Özcesi, insanların acısı ve gözyaşları üzerine inşa edilen mutlulukların, şu kısa hayatta değip değmeyeceğini bütün boyutlarıyla sorguladığım; insanın içine işleyen bir hikâyesiyle sade ve sürükleyici bir anlatıma sahip; zaman zaman bana "Tatar Çölü"ndeki³ Teğmen Drogo’nun yalnızlığı ve çaresizliğini anımsatan bir modern Shakespeare uyarlaması olan “Kumdan Yürek”i, Afrika edebiyatıyla tanışmak isteyen tüm okurlara içtenlikle tavsiye ediyorum.
İncelememe, kitabın sonunda geçen, “Dünyada bazı insanlara ihtiyaç var, bir kalabalığa girip başını sallaması kadar küçük bir ihtiyaç bile olsa. Bazı insanlaraysa yok” (s.292) sözleriyle son verirken, bir başkasının acısı ve gözyaşı olmamak için “kulağımızı kalbimize yakın tutalım!” diyor…
Sağlıklı ve kitap dolu günler diliyorum!
-------------------------------------------------------------
¹ Ebu Said Ahmed B. İlâ El-Harrâz, s.9.
² Bknz. tr.m.wikipedia.org/wiki/Abdulrazak....
³ Kitabın incelemesi için Bknz.#168319167.
------------------------------------------------------------··
5,7bin Gösterim
4 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
inceleme tarzınızı çok beğeniyorum gerçekten. Yazara kısa bir bakış, kitabı yazma nedeni ve kitap hakkındaki açıklamanız. Bu güzel inceleme için teşekkürler ❤️
Alıntılar çok güzeldi, kitap incelemesi de çok güzel geldi. Emeğinize sağlık. Tatar Çölü kitabının yeri bende çok ayrıdır, kitap beni çok sarsmış, harekete geçmemi, sorgulamamı sağlamıştı. Kumdan Yürek kitabı ile de sarsılmak için tanışmak gerekiyor. Yine yeni bir kitapla buluşmama vesile oldunuz, teşekkürler. Güzel paylaşımlarınız, istifadesi bol okumalarınız daim olsun. Sevgiler…🌸
nalkan
Gönderi Sahibi
En az "Tatar Çölü" kadar etkileyici bir eser. Mutlaka okumanızı öneririm.👌 Değerli yorum ve katkınız için çok teşekkür ederim.🙏📚
Kitabı okumak için bir sürü nedenim varken bu inceleme onların sayısına bir yenisini ekledi. Gurnah kadar sizin kaleminize de sağlık...
nalkan
Gönderi Sahibi
Kitabı okumaya yönelik bir merak uyandırabildiysem ne mutlu bana. Değerli yorumunuz için çok teşekkür ederim.🙏📚
İncelemenizi çok beğendim, kaleminize sağlık.. Kitabı en kısa zamanda okumak nasip olur inşallah bana da.. :)