VAY İNCE MEMED VAY!
10/10
·438 syf.··
Beğendi
·
2025 69. kitabı
·
9 günde okudu
·
Okunma: 11 Ağustos 2025 22:52
Herkese selamlar kitap dostlarım! Öyle bir kitap okudum ki duygularımı nasıl anlatsam, hangi ifadeleri kullansam da coşkumu, aldığım zevki size tarif etsem gerçekten bilmiyorum. Çünkü öyle bir kitap okudum ki hem inanılmaz akıcı, hem inanılmaz derin, hem topluma, sisteme, siyasete başkaldırıcı, hem efsane bir ana karakter ve de mükemmel yan karakterlere sahip, hem harikulade doğa betimlemeleri olan, hem de mest eden bir yöresel dile sahip… Bu “hem” leri sayfalarca uzatabilirim, öyle kapsamlı çünkü… Kitabı okurken dilinin de etkisiyle sürekli şu cümleyi mırıldandım: Vay Yaşar Kemal vay! Sen n’aptın böyle! :))) Daha fazla coşmadan Ya Allah deyip incelememe başlamak istiyorum :)) Yaşar Kemal ’den bahsetmeden kitaba hakkını vermiş olamam diye düşünüyorum çünkü yazarın hayatını araştırdığımda gördüm ki İnce Memed aslında sadece bir hayali karakter değil. Kitapta yaşananlar sadece kurgusal olaylar değil. Yazar o dönemde Çukurova’da bizzat yaşadığı, çocukluğunda, gençliğinde gözlemlediği, çevresindeki insanlardan etkilendiği her şeyi ete kemiğe bürünmüş haliyle kitapta karşımıza çıkarmış. O yüzden yazarın hayatını biraz olsun bilirsek onun kaleminden çıkanları daha iyi anlayabiliriz.. Yaşar Kemal, 1. Dünya Savaşı sırasında Rus işgali yüzünden Van’dan Çukurova bölgesine göç etmiş bir ailenin çocuğu olarak 1923 yılında dünyaya gelmiş. Henüz 3.5 yaşlarındayken bir kaza sonucu sağ gözü kör olmuş. Yine çocukken babası gözlerinin önünde öldürülmüş ve bu olay üzerine yıllarca kekeme kalmış. Babasını kaybettikten sonra köyün en yoksullarından biri haline gelmiş. Pamuk tarlalarında, su kanallarında, çeltik tarlalarında vs. gibi birçok zorlu işte çalışarak geçmiş çocukluğu ve ilk gençliği. Ağaları, yozlaşmış hükümet yetkililerini, köylüye zulmeden sistemi ve tüm bunları kaderi olarak gören, başkaldırmak şöyle dursun böyle bir şeyin olabilme ihtimalini bile düşünemeyen köylünün içinden çıkmış Yaşar Kemal. İşte bütün bu yaşanmışlıkları bilince diyorsunuz ki bu kitabı yazabilmek için tam da bunları yaşamak gerekiyor. Yoksa İstanbul’un burjuva bir ailesinde yetişmiş birisi kesinlikle böyle bir roman yazamazdı. Kitabı okuduysanız eğer ne demek istediğimi anlarsınız, okumadıysanız da okuduğunuzda anlayacaksınız ne demek istediğimi… Bu arada o dönem biliyorsunuz eşkıyaları ile de ünlüdür ve Yaşar Kemal’in bizzat dayısı çok ünlü bir eşkıyadır, yine bölgede çok sevilen halk dostu eşkıyalar bulunur ve İnce Memed karakteri de bunlardan esinlenerek ortaya çıkmış diyebiliriz. Yazarın hayran olunası bir yönü de cesareti… Kitap 1950’lerde yazılmış. O dönem özellikle Anadolu’da feodal sistemin, ağalığın dibine kadar yaşandığı bir dönem. Böyle bir dönemde böyle sert bir kitap yazmak her babayiğidin harcı değil. Ağaların zulmü, jandarma, kaymakam diğer resmi mecraların buna göz yumması, hatta onların da bizzat köylüye zulmetmesi gibi ucu hükümete dokunan konuları işlemek hele ki o dönem için hiç de kolay değil. Düşünsenize günümüz hükümeti için böyle şeyler yazıldığını.. Neyse ben çok oraya girmeyeyim, ne olur ne olmaz :)) Yaşar Kemal’i siyasi görüşünden, bazı fikirlerinden dolayı sevmeyenler var. Kominist, PKK’cı, Kürt, vs. gibi etiketlemelerle mükemmel kitaplarını görmezden gelenler var. İnsanların beyinlerine işlemek istediğim bir şey var: “EDEBİYAT VE SANAT, SİYASET ÜSTÜDÜR!” Bir kitabı okurken onun edebi yönüne odaklanmalıyız diye düşünüyorum yazarının siyasi görüşüne değil. Ben şahsen Nazım Hikmet Ran şiirlerini de çok severim, İsmet Özel de Nurullah Genç de… Yazarın görüşüne bakıp da bazı şeyleri elersek eğer birçok muazzam eserden kendimizi mahrum etmiş ve hem kitapsever hem de insan olarak eksik kalmış oluruz. Yaşar Kemal’i eleştirenler İnce Memed’i ya da diğer romanlarını alıp okuyunca zulmün karşısında olmaktan başka ne gördüler de edebiyatına uzak kaldılar bilemiyorum açıkçası… Gelelim İnce Memed Destanına… Kitabımız, İnce Memed daha 10-11 yaşlarında bir çocukken Abdi Ağa’nın (Gözünde çakırdikeni bitesi!) zulmüne dayanamayıp köyden kaçmasıyla başlıyor. O minicik yaşında çok ağır işlerde ayakları kanaya kanaya nasıl çalıştığını, üstüne nasıl dayak yediği okudukça yüreğim acıdı… Kitabın ilk kısımlarında köylüye yapılan haksızlığı, yapılan zulmü, hem köle gibi çalıştırılıp hem de emeklerine el konulmasına nasıl ses çıkarmadıklarını okudukça kanım dondu. Evet Şaban filmlerinde trajikomik şekilde izlediğimiz şeylerdi bunlar hep ama Yaşar Kemal tüm çıplaklığıyla öyle bir anlatmış ki şimdiye kadar film sahnesi gibi gördüğümüz şeylerin bir zamanlar insanların gerçekten de yaşamış olduğunu ve bazı bölgelerde belki de benzerinin hala yaşandığını sanki ben oradaymışım da zulme uğramışım gibi idrak ettim. Ve yazar hiç ajitasyon yapmadan böyle etkiliyor okurunu. Muazzam gerçekten de… Beni en çok şaşırtan ( şaşırmamam lazım ama her seferinde şaşırıyorum böyle şeylere ) köylünün kendisine yapılanlara hiç ses çıkarmaması, ağalık sistemine, haklarının yenmesine, tüm yapılanlara sorgusuz boyun eğmeleri. İnce Memed’in 18 yaşındayken hayatında ilk defa kasabaya inip orada ağalık diye bir şeyin olmadığını öğrenince hayatının şokunu yaşaması ve yavaş yavaş bambaşka hayatların da olduğunu, dünyanın Dikenlidüzü’nden ve Abdi Ağa’dan ibaret olmadığını anlaması ile değişimin fitili ateşleniyor. George Orwell 1984 kitabında diyor ya hani: “Bilinçleninceye kadar asla başkaldıramayacaklar ama başkaldırmadıkça da bilinçlenemezler.” İşte İnce Memed’in bilinçlenmesi ve devamında başkaldırması köy halkını da etkiliyor ve destansı roman böylece şekillenmeye başlıyor. Memedimiz eşkıya olup ezilmiş halkın koruyucusu oluyor, Abdi Ağa’ya dünyayı dar ediyor… Buradan bir kez daha anlıyoruz ki cehalet her şeyin başı. Bir halkı sömürmek istiyorsanız onu cahil bırakın diye boşuna dememişler. Bu kitabın bazı köy kahvelerinden toplatılması da boşuna değil. :)) Kitapta İnce Memed dışında birçok mükemmel karakter var: Koca Süleyman, Hürü Ana, Durmuş Ali Emmi, Koca Osman, Hatçe, Topal Ali, Recep Çavuş, Iraz Ana ve daha sayamayacağım bir sürü karakter… Yaşar Kemal öyle bir yazmış ki her birini sanki kendi hayatınızda tanıyormuşsunuz gibi hissediyorsunuz. Üstelik bunca karakteri hiç yorulmadan aklınızda tutabiliyorsunuz. Bir de Çukurova’nın, Torosların, çiçeğin, böceğin öyle bir tasviri var ki mükemmel bir Çukurova belgeseli izleseniz bile kitap kadar etkili olmaz. Yazar bölgeyi yaşatıyor size… Şöyle ki Çakırdikeni nasıl bir bitkiymiş diye Google’a yazdığımda Yaşar Kemal ismi ile karşılaştım :)) O derece özdeşleşmiş kitapta kullandığı bir bitkiyle bile! Kitapta beni en çok mest eden, okurken inanılmaz keyif aldığım şey yöresel ağızdı. Dili o kadar mükemmel kullanmış ki yazar, bir kelimesi bile sırıtmaz mı? Hiç mi yapmacık durmaz? Hele o köylülerin olaylar karşısında kendi aralarında konuştukları, dedikodu yaptıkları kısımlar yok mu… Vay anam vay… O neydi öyle… Kelimelerle anlatamam, gerçekten okumanız lazım. Kitap bittiğinde seri devam ettiği için, bu muhteşem destan ile vedalaşmak zorunda olmadığım için çok sevindim. Son olarak şunu söylemek istiyorum ki Türk olmaktan, bu kitabı ana dilinden okuyabilmekten, Yaşar Kemal gibi bir yazarımız olmasından dolayı gurur duyuyorum. Rusların, Fransızların ezilen halkı anlatan Dosto’su, Tolstoy’u, Victor Hugo’su varsa, bizim de Yaşar Kemal’imiz var. Ve başka hiçbir dilde bizim Türkçe okuduğumuz şekliyle zevk veremez, çok şanslıyız bu konuda… O yüzden hepimizin ölmeden önce okumak boynumuzun borcu. Okuyalım, tanıtalım, okutturalım… Daha neler neler söylemek istiyorum ama spoiler olabilir diye susuyorum. Özellikle Abdi Ağa ile ilgili söyleyeceklerimi yuttum şu an :)) Tekrar ediyorum arkadaşlar, okuyalım okutturalım, böyle bir eserin kıymetini bilelim lütfen… Kitap ile kalın kitap dostlarım. Görüşmek üzere…
Edebiyat
İnce Memed 1Yaşar Kemal · Yapı Kredi Yayınları · 202374,4bin okunma
··
1 +1'leme
·
8,8bin Gösterim
9 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
Uzun zamandır kitaplığımda duran serinin bu ilk kitabını okuduğunuzu görünce incelemeyi beklemiştim. Yine dinamik ve samimi üslubunuzla kitabı biraz daha yakından tanımış oldum.. Bu topraklara ait değerlerimize tümüyle sahip çıkan yüreklerin olması ne güzel 🌹✨ Kitaplara heyecanlı bir yaklaşımınız var ki, bu coşkulu hal bende de oluyor ve merakımı cezbediyor..🙃 Son derecede detaylı ve kitaba ısındıran kaleminiz daim olsun. Emeğinize sağlık.. ☺️🌹🎀✨ Emine İnen
Emine İnen
Gönderi Sahibi
Hatice ℘ ֶָ֢⋆ Yaa ne güzel yazmışsınız böylee 🥹🙏 Vesile olabiliyorsam ne mutlu bana 🤗🌸 Aynı satırlarda aynı duyguları paylaşabilmek çok kıymetli, özellikle de sizin gibi kaliteli bir okur ile olunca daha da değerli oluyor… 🩷 Peyami Safa’nın Yalnızız kitabını okumadıysanız en acilinden en önlere almanızı şiddetle öneririm bu arada 😇🫠 Nice kaliteli ve yüreğimize dokunan kitaplarda buluşmak dileğiyle. 🙏 İyi geceler 🤍✨💫🌙
Bu kitabı bu kadar geç okumuş olman beni şaşırttı:))... Edebiyatımızda kaya gibi sağlam bir yeri olan, dünyanın kabul ettiği mükemmel bir seri. Her ne kadar devamı da olsa da 1. Kitabın tadı daha bir başka. Yaşar Kemal roman değil şiir yazmış resmen. Bu seriyi ortaokul zamanında okumama rağmen o eşsiz anlatımı hiç unutamam.
Emine İnen
Gönderi Sahibi
Türk Edebiyatına karşı bir önyargım vardı önceleri, o yüzden birçok kitabı dili ağır gelir diye okumuyordum. Ne büyük hata yaptığımı son bir yıldır anlıyorum 🙈🤭 Kesinlikle dediğiniz gibi roman değil şiir yazmış. Bundan sonra sık sık Yaşar Kemal okuyacağım inşallah 🙏 Yorumunuz için teşekkür ederim 😇🙏
Ah beni beni... Ben de henüz okumadım.. Çok güzel özetlemiş çok güzel ifade etmişsiniz incelemenin de , yazarın da hakkını vermişsiniz. Emeğinize yüreğinize sağlık.. Listemde var elbette, hattâ Yaşar Kemal tüm eserler diyorum kendime. Hayırlı akşamlar diliyorum🤲📚🌹 sağlıcakla kalın 🤲🤗
Emine İnen
Gönderi Sahibi
Ebru Hanımcım çookk teşekkür ediyorum bu güzel yorumunuz için 🙏🌸 Benim de okumaya çok geç kaldığım bir isim Yaşar Kemal. Okuyunca daha net anladım çok geç kaldığımı.. Siz de vakit kaybetmeden bir an önce başlayın okumaya naçizane tavsiyem 😇🌸Huzurlu akşamlar, keyifli okumalar diliyorum.. 🫶🏻🩷
Başkaldırının kitabı! Mehmet adını efsaneleştirmiş bir isyancıdır ama aslında onu kanlı canlı görenler incecik biri olduğunu görünce şaşırır. Ancak gözünde toplu iğne ucundaki gibi bir parlaklık belirdiğinde karşısında kimse duramaz. Mükemmel bir kitap
Emine İnen
Gönderi Sahibi
Çok güzel özetlediniz Çağdaş Bey 👏 Kesinlikle muhteşem bir başyapıt. ✨💫
Canım kankam Kalemine sağlık Yazdıkların sanki dağda elinde balta ile dolaşan biri gibi, o yüzden anlatımın tam köy havasında, çok doğal ve içten 🙂 Yaşar Kemal’in o büyülü diliyle senin yorumun birleşince, adeta kahve yanı sohbeti tadında oldu, bardakta çayla tamamlamak lazım tabii ☕️ 9 günde bitirmişsin, helal sana, hızına yetişmek mümkün değil, neredeyse İnce Memed’in peşinden ben de koşacaktım, ayaklarım tutmazsa şaşırma 😄 Senin gibi duyarlı ve edebiyatı seven birinin gözünden okumak çok keyifli, sayende yeniden okumak istedim kitabı 📖 Teşekkür ederim, iyi ki varsın, böyle güzel yorumları bizimle paylaşıyorsun 🤗 İyi ki kankamsın🥳
Emine İnen
Gönderi Sahibi
Kankacımm her yorumun ile beni gülümsetiyorsun 🫠 İyi ki varsın 🌸 9 günde sadece ilkini okudum kankacım çok yoğunum bu ara yoksa bu akıcılıkta bir kitabı 3-4 günde okurdum 🥹 En yakın zamanda fincanda kahve ve bardakta çay eşliğinde sohbetini yapalım 🙏 ( ayrıntıyı anladım tabii ki canım kankamm 🥹🤗 ) Çok teşekkür ederim güzel yorumun için 🙏 En yakın zamanda görüşmek üzere 🌸
Reklam
Emine İnen Emine Hanım incelemelerini çok severek takip ettiğim okurların başında siz varsınız iyiki varsınız.💚 kaleminiz kitabın içine girmenizi sağlıyor. Okumaktan korktuğum bı seri İnce Memed, o yüzden yorumunuzu merakla bekledim. Okuma listeme ilerleyen zamanlarda da olsa eklemeye karar verdim. Payınız büyük... Teşekkür ederim. Daima kitapla kalın ve bizi incelemesiz bırakmayın.
Emine İnen
Gönderi Sahibi
Yaaa Tuğçe Hanımcımm çok teşekkür ederimm güzel yorumunuz için 🙏🌸 Sizlerden böyle geri dönüşler almak beni çok motive ediyor 😇 İnanın hiiiç korkacak bi şey yok, kitap o kadar akıcı o kadar akıcı ki neden erteledim diye kendinize kızacaksınız 🤭 Tekrardan çok teşekkür ederim, siz de iyi ki varsınız 🫶🏻❤️
Adımı bu kitaptan alıyorum. Bu seriyi okumayanlar liseden mezun olamamalı. Büyük bir eser. Farkindalik oluşturmak ve geçmişe dair bir şeyler bilmenin kitabıdır İnce Memed. Ne zaman Ceyhandan gecsem uzun uzun Anavarza Kalesini seyrederim. Vay be derim İnce Memed buralarda dolaşıyordu. Bu da içimde acı tatlı bir his bırakır.
Emine İnen
Gönderi Sahibi
İnce Memed Evet kesinlikle mevsime dikkat edeceğim 😇