Büyülendim en baştan, afalladım sözcük seçimi karşısında... Bu olayı anlayamıyorum, aynı kelimelerin kullanımları üç beş noktalamayla, söz dizilimiyle nasıl bu hale gelebiliyor... Serdar Ortaç'ın bir zamanlar dediği 'Topu topuna 7 nota var kaç ayrı beste yapılabilir ki?' şaşkınlığı içerisindeyim. Gerçi benimki güzelleme onunki farklıydı ya neyse. Kitabın arka kapağındaki ilk cümle bu kitaptan ne beklenebileceğini en çarpıcı şekilde anlatmış aslında. “Edebiyat, bugüne kadar, bir diktatörlüğün ne olduğunu hiç böyle anlatmadı."
Romanya'nın Çavuşesku'su anılıyor bir kaç yerde.Çavuşesku seçimle gelen, öncelikle yumuşak, ezilenleri destekleyen yüzünü gösterip, sonra koltuğa ve çıkarlarına yapışan bir lider. Medya yasağını sadece tek bir kanalın günde 2 saat yayın yapmasına vardırmış, her köşe başında gizli polisin ve ajanların olduğu bir sisteme göz yummuş, doğan her çocuğu devlete (dolayısıyla halka) ait bir mal yapmış, üretimin fazla olmasına rağmen ürünlerin tamamına yakınını dış ülkelere satarak devlet borcunu kapatmaya çalışarak halkın temel besinlere karne ile ulaşmasına sebep olmuş, kendisine o zamanki tüm imkanları zorlayarak acayip lüks bilmem kaç odalı bir 'Büyük Saray' inşa ettirmiş ve sonunda çıkan bir isyanda alaşağı edilip 1989'da canlı yayında kurşuna dizilerek idam edilmiş bir adam.
2009 Nobel ödülü 'the concentration of poetry and the frankness of prose' ( şiirin yoğunluğu ve nesirin açıklığı) sebebiyle Herta Müller'e verilmiş. 4 arkadaşın hikayesi kaleme alınıyor. Bir şiirde olması gerektiği gibi kelimelere fantastik anlamlar yüklenerek bir diktatörlük rejimindeki baskı, ifade özgürlüğünün kısıtlanması, seçeneklerin sınırlanması ve azınlık olma gibi bilindik konular okunması, takip etmesi zor büyüleyici, çarpıcı bir düzyazı ile dile geliyor. Gerçekten çok yorucu bir anlatım.
Yürekteki Hayvan, yazarın içimizde bir canlı varmışçasına metaforik bir anlam atfederek korkularımıza, heyecanlarımıza, hislerimize uygun gördüğü isim.
Şimdi ayrı bir başlık olarak Nobel Ödülü'nün hak edilme kriterleri, jürinin tarafsızlığı, edebi yön ile siyasi görüşün de ağır basması gibi alengirli tartışmalı konulara girildiğinde (zamanında bizim ülkemizde de yapıldığı gibi) Müller'in de antikomünizm güzellemesi yaptığı için ödüle layık görüldüğü gibi bir sonuca varan karşı görüşler var. Bu konulara hakim okuyucular daha detaylı çıkarımlarda bulunabilir tabii ki, edebiyat alanında verilen ödüllerin geçerliliği hakkında.
https://1000kitap.com/neco_z in düzenlediği #28516306 etkinlik kapsamında okudum, herkesi Nobelli yazarlara beklerim.
··
788 Gösterim
9 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
Eline sağlık çok güzel olmuş. Hiç bilmediğim bir konuya ilgi duymamı sağladın. Ayrıca Çavuşesku'nun seçimle yükselişini ve kurşuna dizilerek öldürülmesini anlattığın paragraf bana çok tanıdık geldi. Helal olsun Romenlere dedim...
Bir de, Serdar Ortaç mantığıyla hareket edersek hiçbir yere varamayacağımız kesin. Sonuçta topu topu 29 harf var. Kaç farklı kelime yazılabilir ki? :)
Nesrin A.
Gönderi Sahibi
İyi ki değerli yazarlar ve müzisyenler var yoksa halimiz ne olurdu :) Yakın tarihimiz aslında ama ben de sadece isim olarak biliyordum, bütün diktatörlerimiz aynı sanırım hatta kitapta öyle bölümler vardı ki yanlış anlaşılma korkusu ile paylaşmak istemedim.
Nesrin Hanım emeklerinize sağlık. Genelde çok öne çıkmayan bir konuyu ve bir diktatörü tekrar hatırlamamızı sağladınız. Çavuşesku İdam edildiğinde ben 8-9 yaşlarındaydım. Ancak eşiyle beraber o kurşuna dizilmeden önce götürülüş anı falan o kadar çok gösterildi ki tv’de o dönem... Hepimizin evinin bir üyesi gibi olmuştu:) O yüzden aradan geçen yaklaşık 30 yıla rağmen hiç unutmadım o görüntüleri. Belli ki baya yer etmiş bilinçaltında:)
O dönemin anlatıldığı böyle bir kitabın olduğunu ilk defa öğreniyorum. Kaleminize sağlık, çok güzel bir inceleme olmuş. Nobel tartışmasını bir tarafa bırakırsak, sadece ele aldığı konu itibariyle de önemli bir kitap olduğu belli oluyor...
Nesrin A.
Gönderi Sahibi
Evet çoğu kişinin hafızasında yer eden bir olaymış yorumlardan okuduğum kadarıyla, çok fazla bir bilgim yoktu açıkçası. Benim de bilinçaltımda aynı şekilde Kaddafi'nin son görüntüleri var. Teşekkürler Necip Bey :)
Bir Cavuşesku eksikti, onu da yıkıma uğrattığı hayatlardan tanımış olduk.
Kitapta genel bir olaydan ziyade, korku ve sessizliğin eseri olan , gizli anlamlar yüklenen kelimeler beni de çok yordu. Çoğunu anlayamadım hatta. Herta Müller'in birkaç röportajını izleyip ne demek istediğini daha iyi anlamak istiyorum.
Bu kadar kısa ve öz yazıp, her konuya açıklık getirmene hayranım gerçekten. Kitaba başlamadan bu incelemeler birkaç kez okunmalı mutlaka. Eline sağlık.
