HEPİMİZ BİRER DİSTOPYANIN İÇİNDEYİZ
YouTube kitap kanalımda 1984 kitabını önerip distopya türünü anlattım:
ytbe.one/DNo1wRTFR1g
"Who are you to wave your finger?
You must have been out your head!"
"Sen kim olduğunu sanıyorsun da bana parmağını sallıyorsun?
Kafayı sıyırmış olmalısın!" Tool*
UYARI : Bu inceleme yazılırken hiçbir kitap yakılmamış, haplanmamış veya fiziksel şiddet görmemiştir.
image.ibb.co/fETD4e/1.jpg
1984 : Evet beyler, uzat kolları, uzat kolları. Aranızda konuşmayın. Ben izin vermediğim sürece siz konuşamazsınız. Burada otorite benim. Nerede olduğunuzun farkında olun. Sabah içtimasında konuşan birisi olursa hayatta en korktuğunuz şeylerin gerçek olduğu 101 Numaralı Oda'da bulursunuz kendinizi. Sayımız 8 olmalı, Fahrenheit 451 nerede?
image.ibb.co/epdkHz/2.jpg
F451 : Buradayım efendim! Geldim, yetiştim işte! Umberto Eco'nun meşhur Gülün Adı kitabı için büyük bir kitap yakma töreni düzenledik biraz önce. Geç kaldığım için özür dilerim hem sizden hem Büyük Birader'den.
1984 : Bir daha böyle şeyler istemiyorum, herkes vaktinde burada sıraya geçmiş olacak!
F451 : Emredersiniz.
image.ibb.co/dbAXxz/3.jpg
1984 : 1,2,3,...8. Tamam sayı doğru, rahat oturuş pozisyonuna geçebilirsiniz. Parti'nin geleceği, onun sonsuz iktidarının sürekliliği ve sizlerin kesintisiz refahı için birkaç şey anlatmam gerekli.
image.ibb.co/cNHCxz/4.jpg
1984 : Öncelikle, içinde bulunduğunuz distopik dünyanın ve panoptikonun farkında olun. Bu bir rica değil, emirdir. Hepiniz birer distopya kitabısınız ve bağlı olduğunuz bu türün tanımlarını bilmek zorundasınız.
Distopya, anti-ütopya demektir. Ütopya Yunanca'da olmayan yer, güzel yer anlamlarına gelebilirken distopya ise bunun tam tersidir. Genellikle distopyalar geleceğe duyulan kaygıdan dolayı yazılmış olumsuz senaryolardır, baskıcı bir sistem ve totaliter bir devlet modeli bulunmaktadır.
Yaşamakta zorunlu olduğunuz bu dünya içerisinde renkler sadece bana aittir, sizi bir panoptikonun içerisinde yaşadığınızı unutturmamak adına elimizden geldiği kadar renklerinizden ve duygularınızdan arındırmaya çalışırız. Arkamda gördüğünüz Büyük Birader adındaki liderimize sınırsız ve sorgusuz itaat bekleriz. Panoptikon, mahkumların görülebileceği duygusu nedeniyle davranışlarını kurallara uygun yapmasına sebep olduğu modern bir hapishane modelidir. Evet, şu anki insanların çağdaş sandığı hayatları ve sizin renksiz hayatlarınız kelimenin tam anlamıyla bir panoptikondur diyebiliriz. Burada bulunduğunuz distopyanın müdürü ise Büyük Birader'dir. O her zaman sizi izler. O her zaman sizin 2x2'nin sonucunun 5 olduğuna sınırsız itaat etmenizi ister. Çünkü Parti böyle dediyse bu böyledir.
Bu arada görevleriniz tam olarak neydi bana hatırlatın.
F451 : Ben sabah akşam tür fark etmeksizin kitap yakarım. İnsanların kitap okuyamaması için elimden geleni yaparım. Çünkü kitap insanı cahilliğinden arındırır ve bu eylem 1984'ün içinde geçen "CAHİLLİK GÜÇTÜR." ilkesine ters düşer.
Büyük Birader'in emirlerinin dışına çıkarsam ceza alacağımı, fobilerin gerçek olduğu 101 Numaralı Oda'yı boylayacağımı bilirim.
Cesur Yeni Dünya : Ben insanları Ford Sistemi adını verdiğim, Tanrı'nın Ford olduğu ve doğan her yeni bebeğin ebeveyn bilincinden yoksun, şartlandırılarak doğduğu bir model içerisinde yönetirim. Soma adlı bir mutluluk hapını bir distopyanın içinde olduklarını unutsunlar diye onlara içiririm ki hiçbir zaman bu acımasız durumun farkında olamasınlar. Benim dünyamda da kitap okumak yasaktır, bebekleri ürettikten hemen sonra bebekler bir kitaplığa doğru emekletilir, kitaplara tam ulaşacağı sırada onlara elektrik verilir ve bu bireyler bir daha kitaplara hayatları boyunca dokunamaz.
Otomatik Portakal : Ben şiddetin meşrulaştırıldığı yerin tam kendisiyim. Fiziksel ya da manevi her şekilde, her saniyede halkın gözü önünde ve çekinmeden şiddet uygularım.
Çarpışma : Ben teknolojinin, arabaların, makineleşmenin distopyasıyım. Makinenin verdiği haz ve hızın, arabaların birbirleriyle çarpışmasının bana cinsel mekanizmaları hatırlattığı bir senaryoda anlatırım her şeyimi.
1984 : Tamam, tamam! Kes, kes. Yeter bu kadar! Hadi, herkes görevlerinin başına! Mesai vakti!
image.ibb.co/b5CCxz/5.jpg
F451 : Seni yakmak istemiyorum NA1, kitap okuyanları anında yakalayan Mekanik Tazı'dan zorla kaçtım da buraya geldim, seni kesinlikle yakamam ben. Umarım 1984 bizi görmez.
NA1 : Başımız belaya girecek.
1984 : Benden ve Büyük Birader'den asla kaçamazsınız! Ona sınırsız itaat etmeli ve sonsuz sevgi duymalısınız. Aynı askerde size öğretildiği gibi, itaat et, rahat et felsefesi geçerlidir! Bu sistemde eğer bir hatanız olursa siz Büyük Birader'i sevecek hale gelene kadar cezayı, işkenceyi hak etmiş olursunuz.
image.ibb.co/e6qAje/6.jpg
C.Y.D. : Abi kafam çok güzel. Birkaç Soma hapı attım bir distopyanın içerisinde olduğumu unutayım diye. Kafam güzel ama nasıl güzel, o kadar güzel ki, o kadar güzel ki. Nasıl böyle... Neyse Havva'nın Üç Kızı, biliyorsun ki 1984 distopyasının içerisinde sadece Parti'nin soyunu devam ettirebilecek verimli döllere izin verilir, yani bu işi Damızlık Kızın Öyküsü ile yapmam gerekiyordu ama artık bu kafanın da etkisiyle senle olmuş oldu, bunu Büyük Birader ve 1984'ün kesinlikle duymaması gerek.
Havva'nın Üç Kızı : Ah, kesinlikle bir skandal olacak, hem de büyük bir skandal, ateizm, günah, bombalı patlamalar, laiklik, tarikat, Mevlana, bekaret, yobaz, falan filan.
1984 : Ne yazık ki, kadere bak, kadere bak. Kimler kimlerle beraber yan yana geliyor!! Büyük Birader sizi her yerde, her zaman izler. Yaşamış olduğunuz Okyanusya içerisinde izinsiz cinsel ilişkiye ve Parti'den olmayan insanlarla takılmaya nasıl cüret edersiniz! Bu sınırlar içerisinde böyle bir ilişki kesinlikle yasaktır. Elif Şafak'la kimse takılmayacak bundan sonra! Derhal 101 Numaralı Oda'ya!
image.ibb.co/e8934e/7.jpg
O.P : Tamam kardeşlerim, kaçmayın artık lütfen. Efendim, kaçmayın sizi dövmeyeceğim. Kendimi riske atıyorum ama bu işten gerçekten sıkıldım artık kardeşlerim.
1984 : Senin görevin şiddeti meşrulaştırmaktır, sen bunun için distopyasın! Derhal 101 Numaralı Oda'ya!
image.ibb.co/ewoKcz/8.jpg
Çarpışma : Hayır yani, arabaların çarpışmasının, makineleşmenin erotizmi nasıl bir distopyadır? Arabalar yollarında gitsin, herkesi işine ve evine getirsin götürsün işte...
F451 : Çok suçluyum, artık hiçbir kitabı yakmak istemiyorum.
C.Y.D. : Bu distopyanın artık net olarak farkındalığındayım, Soma hapı atıp bunu görmezden gelmek istemiyorum.
1984 : İtaat edin, rahat edin! Genellikle disiplinden dolayı olsa da bu iktidarın içerisinde disiplinin olmadığı yerde kan ve gözyaşı vardır! Unutmayın. Hepiniz birer distopyasınız, özellikle de F451'i 2.kez uyarıyorum zaten. Şimdi doğru hepiniz 101 Numaralı Oda'ya!
Beyler, beyler... Sizi anlamakta güçlük çekiyorum gerçekten. 302. sayfamda da belirttiğim gibi; "Eski reformcuların hayalini kurduğu o enayi, zevk düşkünü ütopyaların tam tersi bir dünya." içerisindesiniz. Enayi mi olmak istiyorsunuz yani gerçekten?
image.ibb.co/g021qK/9.jpg
Ütopya, Devlet : Merhaba, biz bugünkü toplantı için gelm...
1984 : Siz de kimsiniz enayiler?! Çıkın dışarı, yanlış kapı! Yoldaş olmayan kimse buraya giremez!
Ütopya : Arkadaşlar, bu Büyük Birader dedikleri 2 boyutlu kağıt parçasından başka bir şey değil, görmüyor musunuz bunu gerçekten? Bunu göremeyecek kadar at gözlükleriyle mi dolaşıyorsunuz? Biraz içinde bulunduğunuz hayatı, benliğinizi sorgulay...
1984 : Muhafızlar çıkarın dışarı bunları, hemen!
image.ibb.co/bRG5Hz/10.jpg
1984 : Ben mimarlığın, cinselliğin, yaşamanın, iktidarın, etimolojinin distopyasıyım. Konuşacağınız duygu yoksunu kelimeleri bile ben belirlerim. Dün söylediğim şey bugün geçerli olmayabilir. Bugün doğru bildiğiniz gerçek, bir bakmışsınız yarın bambaşka bir gerçeklik haline dönüşmüş. Bellek deliğine onun evrağını attım mı bu dünyadan o bilgi silinir gider. Her söylediğimi halkımın 1 gün sonra hemencecik unutması bu sayededir. Düşmanımızın bugün Goldstein olduğunu söylüyorsam, bu kişi yarın başka birisi olabilir ve siz bunu hatırlamazsınız, hatırlasanız bile kanıtınız kalmamış olur. İktidar için yapmayacağım şey yoktur, gerekirse dini satın alır size tekrar satarım, Tanrılık rolünü Büyük Birader'e veririm, her türlü hırsızlığı ve kötülüğü yaparım ama siz yapamazsınız!
Ayrıca istediğim kadınla da takılırım, kim söylemiş takılmanın yasak olduğunu? Zaten sen kim olduğunu sanıyorsun da bana parmağını sallıyorsun, bana itaat etmiyorsun? Kafayı sıyırmış olmalısın!
O anda, fobilerin gerçek olduğu 101 Numaralı Oda'dan gürültülü sesler yükselmekteydi. Renksizlik, duygusuzluk, sınırsız ve sorgusuz itaat ilk günkü gibi hüküm sürmekteydi. Tek fark ise bütün distopyaların ortak özelliğinde olduğu gibi umut olmayan geleceğin kaygı duyulan senaryosunun esas gerçeklik olmasıydı. Bu yaşamın içinde hayatta kalabilmek sorgusuz itaate ve Büyük Birader'i koşulsuz sevmeye bağlıydı. Onlar Büyük Birader'in götünün kılıydı!
image.ibb.co/eNGGPe/11.jpg
Umut varsa halkın %85'ini oluşturan proletaryaya -yani alt sınıfa- aitti. 252. sayfada dendiği gibi, birbirlerinin varlığından ve gücünden habersiz olan bu topluluk, düşünmeyi hiçbir zaman öğrenmedikleri halde yeryüzünün dört bir yöresinde, aralarına nefret ve yalan duvarları girmiş de olsa bir gün dünyayı alt üst edebilecek gücü yüreklerinde, içlerinde biriktirmekteydi. Umut, varsa eğer, proleterlerdeydi!
Tam da o anda, dışarıdan geçen onlarca arabanın oluşturduğu görgüsüz, sayısızca maganda içeren konvoyun önündeki kamyonetten bu gürültüyü bastıran daha ikna edici bir vaat işitiliyordu :
"SAVAŞ BARIŞTIR
ÖZGÜRLÜK KÖLELİKTİR
CAHİLLİK GÜÇTÜR."
*Epigrafta bahsi geçen şarkı : youtu.be/civuoU_NE38
41 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
Öncelikle incelemeyi okumadan; beğeni ve paylaşım yapmış ya da yapacak olanları şahsen kınıyorum. Bu konu olagelen bir süreç ve buradan da bildirmek isterim. Çünkü; iyi bir inceleme yazmak için zaman harcanmış, fotoğraflar çekilmiş, daha sonra bu materyaller yazıya eklenmiş. Daha da ileri giderek birden fazla kaliteli kitabı konu etmiş, 1984'ün bize ne olduğunu anlatmış sevgili Oğuz.
Okurken keyif aldım. Okuduğum kitapların içeriklerini ve düşünce yapılarını tekrar okumak güzeldi. Tazıyı tekrardan hissettim ve YAK GİTSİN dedim! :) Okumadığım ama içeriklerini bildiğim kitapların da olması okurken ne ile karşılaşacağımı bana gösterdi.
Ay sonuna doğru okumayı düşündüğüm 1984 için şimdiden geri sayıma başlamış bulunmaktayım.
Eline, emeğine ve değer katan düşüncene sağlık. İnceleme için teşekkür ederim Oğuz.
Eksik olma dostum, teşekkür ederim. Hepsini birden biraz da olsa anlatayım da aradan çıksın dedim, başka başka incelemeler olmasın diye.
Senin de okumanı ve incelemeni bekliyorum, keyifle okursun umarım.
Niteliksiz Adam incelemene, "Böyle inceleme mi olur, utanmadın mı şöyle fotoğraflar çekerken" gibi cümleler içeren bir yorum gelmişti. Ara sıra aklıma gelirdi N.A.'ı görünce. Gülümserdim. :) Oğuz orantısız zeka içeriyor incelemelerin, yapma bunu. :)) Yine harika, yine özgün, yine sana has, bir kitaptaki çıkarımların kelimelerin gücüyle ortaya konduğu bir inceleme. Kalemine ve zekana kuvvet arkadaşım. :)
Hatırlıyorum o yorumu Kübra, utanmadığım için de devamı geliyor işte böyle, inceleme konusunda utanmaz birisi olmak ne güzel bir duyguymuş. :)) Teşekkür ederim vaktini ayırdığın için, eksik olmayasın.
Oğuz sahalara hoş geldin tekrardan. Giderken Niteliksiz Adam'a bu tarz bir inceleme yapmıştın ve muazzamdı şöyle bırakalım. #27851573 Bu da ayrı bir güzel olmuş. OP dışında hiçbirini okumadım ama hepsi listemde. Kara dörtlemeyi peş peşe okumak istiyorum bakalım umarım bir gün okurum. Son olarak ben de şu fotoğrafı bırakıyorum, senin incelemelere bakışım aynı böyle :) i.hizliresim.com/oV5V29.jpg
Hhahah fotoğraf çok iyiymiş, kim bilir ne anlatıyordum artık orada o heyecanla. :)) Distopyalar çok keyiflidir, yaşadığın çağın zeitgeist'ı hakkında farkındalık ve ileri görüşlülük katıyor insana. Umarım okursun Selmancım teşekkür ederim yorumun için.
Oğuz öncelikle tekrar hoşgeldin demek istiyorum:) Tam da bıraktığın yerden devam ediyorsun. Niteliksiz Adam’da farklı bir bakış açısı getirmiştin. Şimdi ise distopyayı harika bir kurgu ve emekle zihinlere çakmışsın:) Gerçekten her satırını büyük bir ilgiyle okudum. Ellerine ve emeklerine sağlık dostum... Kapıdan kaynak yapmaya çalışan Ütopya ve Devlet detayı ise ayrıca harikaydı:))) Her şeyi o kadar güzel anlatmışsın ki bize yazacak birşey kalmamış... Sevgiler...
Abi eksik olma, teşekkür ederim. Buluşmaya geldiğimde ben de senin bıraktığın yerden devam ettiğinin farkına vardım desem yalan olmaz. Konuşmaya başlamamızın ilk gününü bile hatırlıyorum, umarım uzun süre devam eder siteye verdiğin katkı. Vaktini ayırdığın için teşekkür ederim, eksik olma. Sevgiler. :)
Oldukça etkileyici ve akılda kalıcıydı. Finali de ayrıca alkışlık idi. Hem göze hem kulağa hem de dimağa hitap eden böyle yaratıcı etkileşimlerin doğrusu tadına doyum olmuyor. Esin kaynaklarına zeval gelmesin. Tebrikler...
İlham verici yorumunuz ve zamanınızı ayırdığınız için teşekkür ederim, ben de yaparken çok keyif almıştım. Kitapların gücü işte. :)