selim koç
@grabowski
Atatürk, Milli Mücadele yıllarından itibaren her kararını Meclis’in onayına sunmuştu. Aynı şekilde İsmet İnönü de Meclis’i devre dışı bırakmayı hiç düşünmemişti. Ama Adnan Menderes ve onun DP’si, Meclis’i devre dışı bırakmayı alışkanlık haline getirdi. Kore’ye asker gönderilmesi tek örnek değildi. Başka örnekler de vardı. Mesela, DP hükümetinin Dışişleri Bakam Fatin Rüştü Zorlu, Meclis’in onayından geçirilmeden ve cumhurbaşkanına sunulmadan yürürlüğe giren pek çok ikili antlaşmaya imza attı. Örneğin, ABD Dışişleri Bakanı Dulles’le imzalanan ve “yıkıcı faaliyetler ve dolaylı saldın” durumlarında Amerika’ya, Türkiye ye müdahale hakkı veren “Ana Mukavele”Meclis’e sunulmadan Fatin Rüştü Zorlu’nun imzasıyla yürürlüğe sokuldu.
Hayali harici siyasetler peşinde dolananlar, nokta-i is- tinadlarını(güven niteliğini) kendiliğinden kaybederler.
Atatürk
İki çağ arasında bunalan ve yenilenme çabası gösteren toplumdaki insanın dikkati çeken en büyük özelliği, düşünüşünde ve davranışındaki çelişme ve çatışma hâlidir. Çelişme ve çatışma insanlar arasında olduğu gibi, insan kendi kendisiyle de bu hâlde olur. Bu özelliği taşıyan Millî Mücadelenin insanı gerçekten zor yerde idi. Millî Mücadelenin, bu büyük hareketin içinde aktif veya pasif olarak, hareketten yana veya karşısında yer alan insanların davranışındaki dış görünüş, gerçekleri doğru olarak aksettirmemektedir. Bu dış görünüşün gerisinde yatan, insanları etkileyen gerçek unsurlar, sosyal yapının özelliğinde gizlen-mektedir.
"Türk genci inkılapların sahip ve bekçisidir, bunları
zayıf düşürecek en küçük veya en büyük bir hareket
duydu mu, bu memleketin polisi vardır, adliyesi vardır
demeyecektir, hemen müdahale edecektir. Elle, taşla, sopa
ve silahla, nesi varsa onunla eserini koruyacaktır."
Bu satırlar yüzlerce Demokrat tarafından dakikalarca
alkışlanmıştır.
23 Mayıs 1958 tarihli Demokrat İzmir gazetesinin 4000
sayılı nüshasında Bursa Nutku'ndan ötürü Ulus gazetesi
aleyhine soruşturma yapılması vesilesiyle 1949 tarihinde
İzmir'deki toplantı şöyle anlatılmaktadır:
"21 Temmuz 1946 seçimlerini protesto maksadıyla
akdedilen toplantıda "Husumet Andı"na muvazi konuşmalar
yapıldıktan sonra, bugünkü DP ricalinin en ileri gelenleri
tarafından lütfen hatırlanan bu hitap, bir parti mensubu
olan Şeref Balkanlı'ya rica ve ısrarla okutturulmuş.
Ankara Müddeiumumiliği'nin bugün adli takip altında bulundurduğu
bu sözler, bir zamanlar bütün Demokrat Parti
ricali tarafından dakikalarca alkışlanan aynı sözlerdir.
bugün çoğumuza göre Batılılaşmış olmak
Batının tüketim ekonomisinin kapışıcısı olmak, hatta çöplenicisi
olmaktır. Bundan farklı ve buna üstün bir görüşün
Tanzimat'ta ortaya çıkmış olmasının nedeni, sanıma göre
bir yandan Avrupa uygarlığının henüz bugünkü kadar, kişinin
(özellikle kadın kişilerin) başını döndürecek, ağzının
suyunu akıtacak çeşitte ve bollukta tüketim eşyası uygarlığı
haline gelmemiş olması; öte yandan da, onu görenlerin
çoğunda henüz bu eşyaya karşı iştahların kabarmamış
olmasıdır. Gelen tüketim eşyası da (1830 yıllarında bile
makarnadan ayakkabıya kadar çok şey gelmeye başladı)
henüz daha bizde el ile de olsa yapılabilecek şeylerdi.
Gerçi tüketim eşyasının hayatta, özellikle dış görünüşlerde
etkileri belli olacak hale gelmişti. Ahmet Vefik Paşa
gibi aklı az çok ekonomiye yatık birinin yerli malı kullanma
gayretleri bir antikalık şeklinde kaldı. Daha o zamandan,
Batı etkisi altında kalmış halklar arasında en çok
Türkler dış görünüşte en çok değişmeye başladılar; özellikle
kılık-kıyafet, sakal-bıyık "devrimleri" dönem dönem
tekrarlanmıştır. Halbuki, Japon, Rus, Hint toplumlarına
etki, bu derecede olmadı veya buna fırsat vermediler.
Bugün çatal bile ne Hint toplumuna, ne de Japon toplumuna
iyice girip yerleşememiştir.
