Cocoa Puff
@gunception
translator/interpreter
29 okur puanı
Aralık 2020 tarihinde katıldı
Bizim nəslin taleyinə böyük müharibə, yaxud böyük depresiya düşməyib, ona görə biz özümüz müharibə elan etməliyik və bu mənəvi müharibə olacaq. Bu mədəniyyətə qarşı yönələn inqilaba başlayacağıq. Bizim böyük depresiyamız - bu bizim mövcudluğumuzdur. Bu, ruhun depresiyasıdır.
Reklam
Uzun müddətdir, Şerlok oxumurdum. Arada Aqata Kristi, Çingiz Abdullayev kimi detektiv yazıçılarının əsərlərini oxuyandan sonra anladım ki, yeniyetmə vaxtı "qatı Şerlok fanatı olmağım" əbəs yerə imiş. Səbəb? Cəmi 30-40 səhifədən ibarət olur və hadisələrin səbəbi, Şerlokun necə həmin nəticəyə gəlməsi kifayət qədər izah olunmur. Filmdə daha yaxşıdır, çünki ətraflı verilir. Yenə də Aqata Kristinin kitablarını üstün hesab edirəm, çünki Erkül Püerro sadəcə əlində dəqiq ipucular olmayanda bütün gününü təkbaşına qalıb düşünməklə keçirmir, çünki onsuzda hadisələr yavaş-yavaş cərəyan edir və həll öz yolunu tapır. Adi insan məsələləri həll edə bilərdimi? Xeyr. Şerlok, əlbəttə ki, böyük dahidir. Ona çatan olmaz. Çünki onun etdiyi sadəcə hadisələrin cərəyan etməsini gözləmək yox, həm də ağlını, təcrübəsini işə salıb bütün ehtimalları bir-bir nəzərdən keçirmək və ətrafını diqqətlə müşahidə etməkdir. Onun işi daha yüksək qiymətləndirilməlidir, çünki adamın bilmədiyi heç nə yoxdur və hədsiz kələkbazdır. Şerlok personajını qələmə alan Artur Konan Doyl öz hekayələri üçün çox maraqlı hadisələr seçmiş, baş verən hadisələri yalnız cinayətlərlə məhdudlaşdırmamışdır ki, onun detektiv əsərlərində ən çox bəyəndiyim cəhət budur. Şerloka dair çəkilmiş serial hadisələri daha geniş prizmaya aparmış, ssenari, keçmişlə müasir dövrün harmoniyası və obrazları ifa edən aktyorların kombinasiyası serialı sevməyimə, hətta dəfələrlə baxmağıma səbəb olmuşdur. (Aradan bir qədər fasilə verəndən sonra yenidən başlamaq istəyərəm təbiiki)
Hekayələrin qısa olması nə qədər zövqümü oxşamasa da, yenə də detektiv lazım olanda Şerlok hekayələri oxuyar və Şerlok seriyamı tamamlayacam.
Deməli, məsələ nədir...
Birinci dünya müharibəsinə dair bundan 3 il əvvəl Ernest Heminqueyin "Əlvida Silah" əsərini oxumuşdum deyə, həmin mövzuda başqa bir kitab oxuyanda bir qədər təkrara düşdüyümü hiss elədim.
Birinci dünya müharibəsi barədə kitab oxumaq istəyənlərə tövsiyə kimi, iki kitabdan birini oxumağı deyərdim. Aradan 3 il keçib, yenə də həmin təsiri aldım. Hər iki kitab çox gözəl tərcümə olunub və axıcıdır, yəni Azərbaycan dilində ürək rahatlığı ilə oxumaq olar. Birinci dünya müharibəsinə dair çox filmlərə baxmısınızsa kitabı oxumazdan əvvəl fasilə versəniz yaxşı olar. Sonra hər şey təkrar kimi gəlir.
İki kitab da eyni mövzudadır. "Müharibə olmamalı idi. Müharibə neçə - neçə insanın həyatını məhv etdi. Oradan sağ qayıdan insanlar da ölənlərə bərabərdir."
Bu fikirlərlə tamamilə razıyam. Humanizm nöqteyi-nəzərdən yazılması iki kitabı da bəyənməyimə səbəb oldu. Əlbəttə Ernest bir qədər məsələni çox uzadıb, gənclik romanına çevirib, araya qadınlar, içki, cavanlıq kimi mövzuları da salıb. Qınamaq olmur, çünki 18-20 yaşındakı gənci (özünü) daha başqa cür təsvir edə bilməzdi.
Remark isə məsələni kökündən vurub. İlk öncə eyni üslubda başlamış, sonradan isə oxucunu dəhşətin tam ortasında hiss etdirməyi bacarmışdır. Daha realist olduğu üçün, seçə bilsəydim yəqin ki, ilk öncə Remarkın kitabını oxuyardım amma İlber Ortaylının sözü burada yadıma düşür ki, bəzi kitabları vaxtında oxumaq yaxşıdır. Hesab edirəm ki, "Qərb cəbhəsində təbəddülat yoxdur" kitabını 3 il əvvəl yox, məhz indi oxumağım əla təsadüfdür.
Reklam