Hiçbir harita, tasavvuf kahramanlarının çizdiği ruh topografyası derecesinde emin olamaz. Kurân'ın “Ruh Allah'ın bir emridir ve insanlar ondan çok az şey bilecektir” haberini verdiği varlık, onların elinde ve dilinde, bütün girintileri ve çıkıntıları, dolambaçları ve düzlükleri, mağaraları ve dehlizleriyle göz önünde... Onların ruh üzerinde verdiği “bilinmez” hükmü, başta değil, nihayette ve nice bilgiden sonra vardıkları merhale...
Allah'ın
- “Emaneti dağlara ve taşlara teklif ettik, çekindiler ve almadılar. İnsan ki zalûm ve cehûldür, kabul etti.”
Dediği ruh...