Rusya'nın tarihi hakikaten gariptir. Bu tarih, büyük, şerefli meydan muharebeleri, şanlı muzafferiyetler yerine, sonu gelmez yenilgiler, ikide bir çöküşler, parçalanışlarla doludur.
Kiev çökünce, bir aralık şimalde Vladimir şehri parladı. Fakat Moskova prensleri, Moğollara daha çok sadakat gösterince, nihayet Büyük Kinyaz (Prens) oldular. Hülasa Moskova'nın asıl saltanatı korkunç İvan'la başlar.. (1546-1584)
Sekizinci yüzyılda bu ovaların başşehri Kiev'de. İlk Hristiyanlığın merkezi de burası oldu. Gerek o zaman gerek daha sonraları, Moskova'nın Rus ovası şehirleri üstünde sivrileceğine dair hiçbir belirti yoktu.
Rusların ilk tarihi, dokuzuncu yüzyılda (888-889) Kiev Kinyazı Vladimir zamanlarında, Bizans Hristiyanlığının ve Rum alfabesinin, güneyden Rus ovalarına girişiyle başlar.
Hatta bu ilk zamanlarda ortada pek Rus bile yoktu. Rusların vatanı daha ziyade Galiçya, Karpatlar tarafıydı. Daha sonra Rus ovasına yayıldılar. Hatta Moskova'ya bile adını Ruslar değil, Finler, Fince olarak verdiler.