Hemingway!..
Sadece bir yazar değil, tarihin kırılma noktalarında (Lozan, İstanbul, Gelibolu) bizzat bulunmuş bir tanık.
Hemingway’in sadece bir savaş muhabiri olmadığı, aynı zamanda Sovyetler Birliği (NKVD bugünkü KGB) için "Argo" kod adıyla çalıştığı ve Amerikan stratejik hizmetlerine (OSS bugünkü CAI) raporlar sunduğu bugün artık gizli belgelerle biliniyor.
Bunu bilin öyle okuyun derim.
Çanlar Kimin İçin Çalıyor: Bir İdeolojik İllüzyon mu?
"Hiçbir insan bir ada değildir... O halde asla sorma çanlar kimin için çalıyor diye; çanlar senin için çalıyor."
Kitabın başındaki bu alıntı, 17. yüzyıl İngiliz şairi ve din adamı John Donne’a aittir.
Aslında bu dizeler bir şiirden değil, Donne’un 1624 yılında ağır bir hastalık geçirdiği sırada yazdığı "Devotions upon Emergent Occasions" (Beklenmedik Durumlarda İbadetler) adlı eserindeki 17. Meditasyon bölümünden alınmıştır. Yani bir dua kitabı dostlar..
Kitaba ruh katan bu dizeler olmuş.
Ernest Hemingway’in bu devasa alıntıyla açtığı romanı bitirdiğimde zihnimde tek bir soru belirdi: Bu çanlar gerçekten insanlık için mi çalıyor, yoksa Amerikan egosunu parlatmak için mi?
Kitabı baştan sona süzdüğümde, karşımda edebi bir şaheserden ziyade, bir "Amerikan Kahramanlık Destanı" buldum. Rambo gitmiş insanlık için savaşmış..
İşte her satırıyla, sembolüyle ve tarihsel arka planıyla bu eserin kapsamlı bir dökümü:
1. "Yalnız Kurt" ve Amerikan Kahramanlık Miti
Robert Jordan karakteri, ne kadar derinlikli işlenirse işlensin, özünde dünyayı kurtarmaya gelen o bildiğimiz Amerikalı figürü. Tıpkı bizim Cüneyt Arkın filmlerinde olduğu gibi; yerel halk (İspanyollar) ya hain (Pablo), ya aşırı saf (Anselmo), ya da yönetilmeye muhtaç resmedilirken; "aklı başında ve kurtarıcı" olan yine bir Amerikalı.
Bu "süper kahraman" kompleksi, o