sınıf mücadelesi (Gramsci’de) hegemonyalar alanında sürdüğü gibi, (Althusser’de) DİA’lar (Devletin İdeolojik Aygıtları) alanında da sürer … ve genel olarak ideoloji değil fakat ideolojiler ancak sınıflar ve sınıf mücadelesi açısından anlaşılabilir.
Gramsci’den Althusser’e rıza üzerinden kurulan köprü, Althusser’den Foucault’ya ideoloji üzerinden kurulacak ve her yerde her zaman hazır ve nazır bir mutlak iktidar kavrayışına doğru gidecektir.
Sokakta seslendiğiniz bir kişi nasıl bizim söylemimizin öznesi olursa, devletin DİA’lar (Devletin İdeolojik Aygıtları) aracılığıyla eğittiği birey de ideoloji aracılığıyla özne haline gelir.
İdeolojinin maddi varlığı ideolojinin aygıtlarıdır. “Bir ideoloji her zaman hem bir aygıtta hem de (aygıtın) pratiğinde veya pratiklerinde var olur.” (Louis Althusser)
İnsanların gerçek dünyayı hayali olarak çarpıtmalarının nedeni, insanların varoluş koşullarıyla ilişkilidir. Ancak insanların toplumsal ilişkileriyle olan bireysel ilişkilerinin tasarlanması olan ideoloji, birtakım insanların kandırmacalarından dolayı değil, zorunlu olarak hayali bir nitelik taşır.