Bu kitap tuhaf ama güzel bir fikirden doğuyor: Bazı büyük sanatçılar, bilim insanlarının çok sonra deneylerle keşfettiği şeyleri sezgisel olarak zaten anlatmış olabilir.
Jonah Lehrer’in temel iddiası şu:
Edebiyatçılar, ressamlar ve müzisyenler bazen insan zihninin nasıl çalıştığını deney yapmadan anlayabilirler. Bilim daha sonra bunu ölçer ve doğrular.
Kitapta birkaç örnek üzerinden gidiyor:
Marcel Proust → hafıza
Walt Whitman → benlik ve bilinç
Paul Cézanne → görsel algı
Igor Stravinsky → müzik ve beyin
Örneğin Proust’un ünlü “madeleine keki” sahnesi var. Bir tat, bir koku aniden çocukluk anısını geri getirir. Proust bunu istem dışı hafıza olarak anlatır. Modern nörobilim daha sonra gerçekten şunu gösterir: koku ve tat, hipokampus ve amigdala ile güçlü bağlantılar kurar, bu yüzden anıları çok güçlü tetikler.
Kitabın büyüleyici tarafı burada:
Bilimsel makale okumadan edebiyatın içinden zihnin çalışma prensiplerini görüyorsun.
Kitap kimlere uygun?
Bu kitap özellikle şu tip okurları yakalıyor:
1. Bilim + sanat birleşimini sevenler
Sadece nörobilim kitabı değil. Aynı zamanda edebiyat, müzik ve resim konuşuyor. O yüzden disiplinler arası düşünmeyi sevenler için çok çekici.
2. Bilimi hikâyeyle öğrenmek isteyenler
Kuru akademik anlatım yok. Her bölüm bir sanatçıyla başlıyor, sonra bilimle bağlanıyor. Yani bir anlamda bilimsel düşüncenin popüler anlatımı.
3. Zihin ve bilinç konusuna meraklı olanlar
Hafıza, algı, yaratıcılık, karar verme gibi konulara giriş niteliğinde.
4. Felsefeye yakın duran okurlar
Kitap doğrudan felsefe kitabı değil ama şu soruya sürekli dokunuyor:
“İnsan zihnini anlamak için sanat mı yoksa bilim mi daha güçlü?”
Aldous Huxley Aldous Leonard Huxley 1894-1963 yılları arasında yaşamış, 69 yaşında gırtlak kanseri nedeniyle vefat etmiştir. Rus bestekar Igor Stravinsky yazar anısına "Varyasyonlar" isimli besteyi yapmış, eser ilk kez 17 Nisan 1965'te Chicago'da, Chicago Senfoni Orkestrası tarafından seslendirilmiştir. (Spotify'da dinleyebilirsiniz)
Yazar ilk romanını 17 yaşındayken tamamladı ancak yayımlanmadı, yirmili yaşlarının başında ciddi bir şekilde yazmaya başladı ve kendisini başarılı bir yazar olarak kanıtladı. İlk yayımlanan romanları toplumsal eleştirilerdi; Krom Sarısı (1921), Antik Hay (1923), O Çorak Yapraklar (1925) ve Point Counter Point (1928). Cesur Yeni Dünya (1932), onun beşinci romanı ve ilk distopik eseriydi.
1999 yılında Modern Kütüphane, Cesur Yeni Dünya'yı 20. yüzyılın en iyi 100 İngilizce romanı listesinde 5. sıraya koydu.
Cesur Yeni Dünya başlığı, Miranda'nın Shakespeare'in Fırtına, Perde V, Sahne I'deki konuşmasından alınmadır.
Ah merak ediyorum!
Burada kaç tane iyi yaratık var!
İnsanoğlu ne kadar güzel! Ey cesur yeni dünya,
Böyle insanlar var içinde.
Shakespeare'in alıntısıyla ve bu ifadeyi kullanmasıyla yazar ironi yapıyor konuşmacı adanın ziyaretçilerinin masumiyetinden dolayı kötü doğasını fark edememiştir. Bir sonraki konuşmacı, onun masum gözlemine "Bu senin için yeni" ifadesiyle yanıt veriyor.
ve tabi ki kitabı okumanızı tavsiye ediyorum. Cesur Yeni Dünya
Poetica ne demek tam olarak ogrenemedim.Ama kitap bir kac cumle katti bana bir kitaptan beklentim tam olarak bu.size hayatin veya tam dogrusu bu kitap icin muzigi sifresini vermez ama size ufak tefek seyler katar anlayabildiginiz muddetce bi tavuk doner etmez ama hayatiniz boyunca yaninizda tasiyacaginiz bilgier verir.buda oyle bir kitap
oku gec kafasinda bir kitap degil.heleki benim gibi bu konulara uzaksaniz cok arastirmaniz lazim.bu kitapi anlayabilmek icin toplamda 500 sayfa makale okudum.ama poetica nedir anlamadim.saygilar.
sadece ilgilenenler okusun veya bi tik kafayi kirmislar okusunlar. iyi okumalar.
kitap ne anlatiyor diye yazmadim yazmamda merak eden okur kitapin ismi belli.demekki muzik anlaticak cok emek verdim oyle burdan belese anlatamam .
Stravinski, kemiklerimize kadar bizi sarsıp, "müzik nedir?" sorusunu kendimize sordurtuyor, sanki kendisi efsane bir besteci değilmiş de kapı komşumuzmuş gibi samimi bir anlatımı olan Stravinski , yine insanı derin düşüncelere yöneltiyor.
~Beethoven Çorbayı Neden Fırlattı ~
Belki çoğumuz klasik müzik dinliyoruzdur belki bazılarımız ne olduğunu bilmiyoruzdur. İşte bu kitap tam da klasik müzik ile ilgili.
Yazarımız ünlü klasik müzik bestecilerinden;
*Johann Sebastian Bach
*Wolfgang Amadeus Mozart
*Ludwig van Beethoven
*Robert Schumann
*Johannes Brahms
*İgor Stravinsky
gibi bestecilerin hem hayatlarını hem eserlerini anlatmış kitapta. Üstelik eserlerinden ne dinlemeliyiz diyerek fikirlerini dile getirmiş. Ayrıca bestecilerin yanı sıra klasik müzik ile ilgili bilmediğimiz müzik sözcüklerini de açıklamış. Kitap hem çocuklar hem ebeveynler için yazılmış güzel bir anlatıma sahip.
# Kitap Şuuru