İremgcm
@iremgcm
Tam zamanlı anne
Yarı zamanlı öğretmen
Vakit buldukça okur
Şu anda okuduğu kitap
Yuan Huan’ın Kulübesi, okumanın bir zorunluluk değil, insanı dönüştüren bir deneyim olduğunu anlatan katmanlı bir metin. Kitap boyunca kulübenin anlattığı hikâyeler tek tek farklı hayatlara dokunsa da aynı soruya bağlanır: Okumak insanın hayatında neyi değiştirir? İlhami’nin başta kitaplardan uzak duran tavrı, bu hikâyelerle birlikte yerini meraka ve anlam arayışına bırakır; çünkü burada kitaplar sadece anlatmaz, yaşatır.
Özellikle “Gececiler” hikâyesi, eğitime ulaşamayan çocukların sessizliğini görünür kılar: Okula gidememiş, hayata erken karışmak zorunda kalmış çocukların geceleri okula dönmesi fikri, eğitimin bazıları için bir yük değil, bir kurtuluş olduğunu hatırlatır. “Üstü çizilenler” yalnızca çocukları değil, sesi bastırılmış herkesi kapsar; bir insanın ya da bir yazarın görünmez kılınması, ancak bir başkası onun hikâyesini okuduğunda tersine çevrilebilir. “Arakat” ise yazının gerçeklik kurma gücüne işaret eder: Yazılan her şey bir gün birinin zihninde yeniden hayat bulur. Bu yüzden kitap, “İyi bir kitap tüm bağlantılardan daha değerlidir” fikrini yalnızca söylemez, hissettirir.
Bu yönüyle metin, ortaokul düzeyinde P4C (Çocuklar için Felsefe) çalışmaları için oldukça güçlü bir zemin sunar. Özellikle şu sorular üzerinden derin tartışmalar açılabilir: Bir insanın “üstünün çizilmesi” ne demektir, kim kimi görünmez kılar? Okumak bir özgürlük aracı olabilir mi, yoksa sadece bir alışkanlık mıdır? Bir hikâye gerçekten bir insanın hayatını değiştirebilir mi? Okuyamadığımız hayatlar da bizim sorumluluğumuzda mıdır? Teknolojiyle üretilen bir zihin (yapay zekâ) ile bir yazarın gerçek sesi aynı şey midir?
Tematik olarak ise kitap; eğitim hakkı ve eşitsizlik, görünmezlik ve değer görme, hikâyelerin dönüştürücü gücü, özgürlük ve seçim, teknoloji ve insan zihni gibi
Her çiçeğin bir mevsimi, her kitabın bir zamanı vardır. Haziranın tadını yeni hikâyelerle çıkarın.
Zamanı biriktirmeye çalışırken hayatı kaçırıyor olabilir miyiz?
Momo bana bunu yeniden düşündürdü. Yıllar önce, üniversitenin başında okuduğumda daha çok bir çocuk hikâyesi gibi gelmişti; bugün yeniden karşılaştığımda ise aynı metnin çok daha derin bir yerden konuştuğunu fark ettim.
Michael Ende sanki yıllar öncesinden bugüne bir şey söylemiş:Zamanı korumaya çalışırken, onu yaşamayı unutabilirsiniz.
Bugün kimse gelip zamanımızı açıkça çalmıyor.Ama bir yandan da sürekli bir yere yetişmeye çalışıyoruz.Sürekli daha verimli olmamız gerektiği söyleniyor.Ve fark etmeden en “gereksiz” görünen şeyleri siliyoruz hayatımızdan:
Uzayan sohbetleri,Amaçsız yürüyüşleri,Birine gerçekten kulak verdiğimiz anları…
Instagram, TikTok…Belki de bugünün gri adamları tek bir yerde değil.Hem cebimizde, hem zihnimizde, hem de bize dayatılan o görünmez “yetişmelisin” hissinde.
En tuhafı şu:Kimse zorla almıyor zamanımızı.Biz veriyoruz.
Ve sonra “hiç vakit kalmadı” diyoruz.
Belki mesele zamanı biriktirmek değil,onu fark ederek yaşamak.
Çünkü bazı anlar vardır:Hiçbir işe yaramaz gibi görünür…Ama aslında hayat tam da oradadır.
Nietzsche Ağladığında, bir roman olmaktan çok zihnin karanlık odalarında yapılan bir deney gibi ilerliyor. Friedrich Nietzsche’nin keskin düşünceleriyle Josef Breuer’ın bastırılmış arzuları çarpışırken, arka planda henüz doğmakta olan psikanalizin ve Sigmund Freud’un gölgesi dolaşıyor. Kitap, insanın sandığı kadar “başkası için” yaşamadığını, çoğu duygunun aslında kendine dönük olduğunu sert bir şekilde yüzüne vuruyor: sevdiğimizi sandığımız kişiler değil, onların bizde uyandırdığı duygular; kaçtığımız şeyler değil, kaçamadığımız içsel çatışmalar. Brueer’in Berta’ya yüklediği anlam da tam burada kırılıyor; çünkü o, bir kadından çok zihnin eksik parçasına tutunma çabası, yani yansıtma (projection)nın somutlaşmış hali. Nietzsche’nin umuda yönelik acımasız eleştirisi —“ümit eziyeti uzatır”— ilk bakışta karamsar görünse de aslında insanın gerçekle yüzleşmesini geciktiren yanılsamayı hedef alıyor; çünkü umut bazen iyileştirmez, sadece bekletir. Öte yandan onun savunduğu sınırsız özgürlük fikri de bir noktada kendi çelişkisini doğurur: bağsızlık özgürlük gibi görünürken, aslında köksüzlüğe ve derin bir yalnızlık korkusuna dönüşür. Kitabın en çarpıcı kırılmalarından biri olan hipnoz sahnesi ise bu gerçeği deneyimsel olarak gösterir; gerçekten gitmeden gitmiş gibi hissetmek, insanın kaçış arzusunun ardındaki boşluğu açığa çıkarır. Böylece ortaya şu sert gerçek çıkar: insan hayatını değiştirerek değil, kendini anlayarak dönüşür. Geçmiş sadece yaşanmış bir zaman değil, bugüne taşınan bir yük; gelecek ise henüz gelmemiş olsa da zihinde sürekli kurulan bir kurgudur. Bu ikisinin arasında kalan insan ise çoğu zaman yaşamayı erteler. O yüzden mesele kaçmak değil, neden kaçmak istediğini çözebilmektir. Çünkü insan yüzleşmediği her şeyi, farklı insanlar ve farklı hikâyeler aracılığıyla
