Ölü Canlar, Rus toplumunu ve insan karakterini eleştiren önemli bir romandır. Eserin baş kahramanı Pavel İvanoviç Çiçikov, ölmüş ancak resmî kayıtlarda hâlâ yaşayan görünen serfleri satın alarak kendisini zengin ve saygın göstermeye çalışır. Bu sıra dışı olay örgüsü, romanın dikkat çekici yönüdür; ancak Gogol'un asıl amacı Çiçikov'un planını anlatmaktan çok, onun karşılaştığı insanları ve toplumu gözlemlemektir.
Roman boyunca Çiçikov'un görüştüğü toprak sahiplerinin her biri farklı bir insan zaafını temsil eder. Kimi aşırı hayalperest, kimi cimri, kimi çıkarcı ve kimi de tamamen duyarsızdır. Bu karakterler aracılığıyla Gogol, dönemin Rus toplumundaki ahlaki çöküşü ve insanların para ile statü uğruna nasıl değişebildiğini gösterir.
Eserin en önemli yönlerinden biri, başlığının taşıdığı sembolik anlamdır. "Ölü canlar" sadece ölmüş serfleri değil, aynı zamanda ruhsal değerlerini kaybetmiş insanları da ifade eder. Romanın birçok karakteri fiziksel olarak hayatta olsa da manevi açıdan boş ve amaçsızdır. Bu nedenle eser, insanın yalnızca maddi çıkarlarla yaşamasının onu nasıl "ruhen ölü" hâle getirebileceğini anlatır.
Gogol, bu eleştirileri doğrudan yapmak yerine mizah, ironi ve hiciv yoluyla sunar. Okuyucu bazı sahnelerde gülerken aynı zamanda toplumdaki sorunları fark eder. Bu yönüyle Ölü Canlar, hem eğlenceli hem de düşündürücü bir romandır. Günümüzde hâlâ okunmasının nedeni de yalnızca dönemin Rusya'sını anlatması değil, insanın hırs, çıkar ve statü arayışı gibi evrensel özelliklerini başarılı bir şekilde işlemesidir.
Keyifli okumalar...
1959 yılında California'da bir grup insanın, "Bevatron" adlı güçlü bir parçacık hızlandırıcıyı gezerken geçirdikleri bir kaza ile başlar. Proton ışınının altında kalan sekiz kişi, fiziksel olarak baygın halde hastanede yatarken, zihinsel olarak kendilerini tamamen değişmiş dünyaların içinde bulurlar. Gezgin grup, kazanın etkisiyle sırayla aralarındaki bazı kişilerin zihninde yarattığı evrenler içine hapsolur. Her uyandıkları dünya, o dünyayı yöneten kişinin takıntılarını, korkularını, dini inançlarını veya ideolojilerini yansıtmaktadır. Karakterler bir sonraki dünyaya geçip kendi "gerçekliklerine" dönmeye çalışırken, aslında insan psikolojisinin en karanlık odalarında seyahat ederler.
Grup ilk olarak Arthur Sylvester adındaki bağnaz bir ihtiyarın zihnine düşer. Sylvester’ın dünyası, dogmatik inançların ve yozlaşmanın somutlaşmış halidir. Gökyüzünde her şeyi izleyen devasa bir gözün olduğu, bilimin yerini mucizelerin aldığı bu evren, aslında günümüzde de sıkça gördüğümüz kendi doğrusunu ve inancını korku unsuru yaratarak başkalarına dayatan insan modelini temsil eder. Yalan söyleyenin dilinde çıban çıkması gibi absürt cezalar, dinin ve inancın insanları manipüle etmek için nasıl bir baskı aracına dönüştürülebileceğinin bir eleştirisidir.
Bu dinsel kabustan kurtulduklarında ise tam zıt kutupta yer alan, aşırı steril bir dünyaya, yaşlı bir kadın olan Edith Pritchet’ın zihnine geçiş yaparlar. Pritchet’ın dünyası; kötü, çirkin ve müstehcen bulunan her şeyin sansürlendiği, yapay bir düzenle yönetilir. Kadın; cinselliği, eti, kanı, hatta dünyadaki tüm böcekleri iğrenç bulduğu için onun zihninde bu kavramlara yer yoktur.
Bu durum, günümüz dünyasındaki hayatın tüm gerçeklerini filtrelemek isteyen, her olumsuzluktan tetiklenen ve aşırı duyarlılık adı altında her şeye sansür
Her çiçeğin bir mevsimi, her kitabın bir zamanı vardır. Haziranın tadını yeni hikâyelerle çıkarın.
Puan vermedi
Benim açımdan
Serinin en iyi kitabı diyebilirim.
Malach karakteri dizi de aynıydı
Ve kendisine verilen adın
Sadece bir ironi olduğunu hissettiriyordu.
Tabii favorim bu değil.
" Başlangıç ” her daim favorimdir.
Ana Tema: Küçük burjuva ahlakı, entelektüel yalnızlık ve hayata tutunamama.
İnceleme: Türk edebiyatının dönüm noktası olan bu eser; modern şehir hayatının iki yüzlülüğüne, kalıplara ve basmakalıp düzene ayak uyduramayan "Selim Işık"ların hikayesidir. Kelimelerle kale kuran ama o kalenin altında ezilen içsel insanların, ironi ve melankoli dolu manifestosudur.
Kritik Soru: Bu düzenli dünyaya hayran olup onun bir parçası olmaya dayanamayanlardan mısınız?
Alper Canıgüz’ün Oğullar ve Rencide Ruhlar adlı eseri, beş yaşındaki sıradışı dedektif Alper Kamu’nun gözünden yetişkinlerin karanlık ve ikiyüzlü dünyasını anlatan, kara mizahla yoğrulmuş özgün bir polisiye romandır. Yazar, bir cinayet vakasını beş yaşındaki bir çocuğun alaycı zekasıyla birleştirerek, geleneksel polisiye türünü absürt ve felsefi bir boyuta taşır. Çocuksu bir anlatıcı aracılığıyla toplumsal yozlaşmayı ve aile kurumunun çelişkilerini eleştiren bu eser, ironi dolu diliyle okuru hem eğlendiren hem de düşündüren derinlikli bir metindir.
Büyülü Gerçekçilikle Gerçek Hayatın Acısı İç İçe: AhmarubiDuygu ve Düşünce
Fatih Selvi’nin on iki öyküden oluşan Ahmarubi adlı eseri, benim gibi normalde öykü kitaplarına fazla zaman ayıramayan bir okur için bile su gibi akan, son derece keyifli bir deneyim oldu. Yazarla tanışma kitabımdır. Kitap, adını Sudanlı bir göçmen kızın Akdeniz’deki ölüm kalım mücadelesini, boğulma trajedisini, sömürgeciliği, savaşı, göçü ve parçalanmış hayatları anlatan çarpıcı başlık öyküsünden alıyor. Yaklaşık 120 sayfalık bu kısa ama derin eser, özellikle Yeniden Başlamak, Suyun Çekim Kuvveti ve Bir Son Duygusu öykülerini adeta yıldızlayarak ikişer kez okumama sebep oldu.
Yazarın cümleleri adeta mısra gibi akıyor. Canlı betimlemeler, melankoli, ince bir ironi, sürreal dokunuşlar ve psikolojik derinlik iç içe geçmiş durumda. Öykülerde sıkça karşımıza çıkan hayvan motifleri, toplumsal eleştiri, hafıza, kayıp ve varoluşsal sorgulamalarla birleşerek büyülü gerçekçiliği gerçek hayatın çıplak acısıyla ustaca harmanlıyor.
Yoğun iç monologlar ve duygu odaklı anlatımla bireyin iç dünyasına odaklanan yazar, modern insanın çıkmazlarını ve çelişkilerini etkileyici bir samimiyetle aktarıyor. Poetik ve akıcı diliyle öykülerin içine çekildim.
Yeniden Başlamak ise kitabın benim için zirvesiydi. Zihinsel yükler, içsel hesaplaşma ve yeniden doğuşun zorluğu üzerine kurulu bu öykü, “İntihar etmedim, kafamın içinde dönenlerin ağırlığıdır beni öldüren” gibi vurucu cümlelerle insanın kendi kafasının içinde verdiği mücadeleyi derinlemesine işliyor. Hem bireysel hem evrensel bir katman taşıyor.Bu yönüyle özellikle bu ve diğer iki öykü hafızamda çok özel bir yer edindi.
Kitap bittikten sonra yazarın diğer eserlerini, özellikle son kitabı Kavanoz Fenomeni’ni merak etmeye başladım. En kısa zamanda onu da okuyup izlenimlerimi paylaşacağım.
Kısacası, melankolik ruhu seven, şiirsel ve derin