Vance’in İsviçre müzakereleri için "en erken yarın" demesi ve Katar ile Pakistanlı yetkilileri beklemesi, Trump yönetiminin sahadaki petrol ve Hürmüz krizini durdurmak için ne kadar zamanla yarıştığını gösteriyor. Trump kameralar önünde "İran 60 gün içinde anlaşmazsa fena yaparız" diye ültimatom verirken, Vance arkada anlaşmayı hemen yarın başlatmak için İsviçre'ye koşuyor. Çünkü 17 Haziran’da imzalanan o 14 maddelik mutabakat zaptı (MOU) çok taze, kırılgan ve sahada patlamak üzere. Trump, temmuzda Ankara’daki NATO Zirvesi’ne eli boş ve petrol fiyatları fırlamış bir şekilde gitmekten ölesiye korkuyor.
Vance’in "Hürmüz’den son 24 saatte 16 milyon varil petrol geçti, kapatıldığına dair kanıt görmüyoruz" savunması, küresel piyasaları sakinleştirmek için yapılmış muazzam bir "algı yönetimi" operasyonudur. Trump daha yeni Truth Social’da "60 günlük ateşkes boyunca Hürmüz’de geçiş ücreti (toll) alınmayacak" diye tweet attı. Demek ki perde arkasında bir "ücret/haraç" krizi ya da Boğaz'ın fiilen kilitlenme riski zaten var. Vance, eski bir deniz piyadesi ve izolasyonist (içe kapanmacı) kanadın temsilcisi olarak bu savaşı en başından beri istemiyordu. Şimdi Fox News’ta "Trafik akıyor" diyerek hem ABD borsalarını korumaya çalışıyor hem de sigorta şirketlerinin ve tankerlerin bölgeden kaçmasını engellemeye çalışıyor.
Vance’in "İsrail hükümeti içinde bazı görüş ayrılıkları olsa da..." itirafı çok kritiktir. İsrail, Trump’ın İran ile apar topar bu ateşkes/müzakere masasına oturmasından ve bölgede ABD bütçesini korumaya çalışmasından son derece rahatsız. Sahada ateşkesi sabote edecek hamleler yapıyorlar. Vance, Netanyahu kanadından gelen bu çatlak sesleri yumuşatmak için "Trump'ın tutumu net" diyor. Ancak unuttuğu bir şey var: Washington koridorlarında Lindsey Graham gibi şahinler,
1. "İran Ordusunu Yendik" Masalı ve İç Piyasa Popülizmi
Trump’ın "Şimdi ABD, İran ordusunu yendi ya, popülerliğini artırmak için arkadaş olmak istiyor" cümlesi, "Hürmüz krizini" örtbas etme çabasının devamıdır.
Sahada Hürmüz Boğazı daha 24 saat önce kapanmış, 17 Haziran İslamabad Mutabakatı ağır yara almış ve İsrail ile İran restleşirken; Trump içerideki tabanına ve seçmene "Biz zaten İran ordusunu yendik, her şey kontrolümüz altında" illüzyonunu satıyor.
Kendi yarattığı bu "sahte zafer" üzerinden Meloni gibi Avrupalı liderleri "fırsatçılıkla" suçlayarak, dış politikadaki kırılganlığı muazzam bir narsisizm kalkanıyla gizliyor.
2. Avrupa Sağının "Atlantik" İkilemi ve Meloni’nin Reddi
Trump, Meloni’nin İtalya’da popülerliğinin düşmesini çok rasyonel (kendince) bir sebebe bağlıyor: "İran’ı engelleme konusunda ABD’yi reddetmesi (Gerçi NATO da aynısını yaptı ya!)"
Jeopolitik Gerçek: Giorgia Meloni, Avrupa’da "sağcı/milliyetçi" bir lider olmasına rağmen, Trump-Vance kliğinin o "izolasyonist", müttefikleri satan ve Rusya/İran ile apar topar maliyet odaklı anlaşmalar yapan çizgisine her zaman şüpheyle yaklaştı. Meloni ve İtalya Dışişleri, bütünüyle AB ve geleneksel NATO (Atlantik) çizgisine bağlı kaldı.
Trump, Meloni’nin bu "ideolojik" ve kurumsal direnişini, yani ABD’nin peşine takılıp Ortadoğu ya da Ukrayna’da pervasız maceralara atılmamasını bizzat İtalyan halkının Meloni'yi cezalandırma sebebi olarak sunuyor. Arada NATO’ya da çakarak ("Gerçi NATO da aynısını yaptı ya!"), Temmuz’daki Ankara NATO Zirvesi öncesi ittifaka karşı ne kadar öfkeli ve bilenmiş olduğunu açıkça itiraf ediyor.
3. Diplomatik İntihar: İtalya Dışişleri Bakanı'nın ABD Ziyaretini İptali
Bir G7 müttefikinin (İtalya) Dışişleri Bakanı’nın, sırf bu "fotoğraf" ve "yalvarma" hakaretleri yüzünden resmi
İşgal eden, tecavüz eden, çoluk çocuk demeden kırıp geçirenler demokrat, namusu için direnenler mi terörist? Asıl terörist; işgalci Amerika, Sömürücü Avrupa ve bebek katili İsrail değil miydi özünde?
Ne oldu ki bize bunlara direnen liderleri ve halkları İslamofobik söylemlerle kurban ettik zihnimizde!
İdrak
Yağmur İbiç
Sınavlarınız umarım iyi geçmiştir.
Yaz döneminde milleti bunaltarak sınava sokmak Ortadoğu devletinde görülür.
Aile baskısı okula geç kalanlara İsrail ordusu gibi davranma sınavda ter ter ama sıcaktan tempodan değil gerçekten tuhaf ülke ben girmedim sınava sizin için söylüyorum.
Dünyanın farklı yerlerinde, başta Gazze olmak üzere, insanlar zulüm altındayken burada şenlikler yapılması, herkesin hayatına hiçbir şey yokmuş gibi devam etmesi çok zoruma gidiyor. Ama bu kaçınılmaz; hayat devam ediyor, etmek zorunda. Ben ise 2027'de İsrail diye bir devletin olmadığı günleri büyük bir umutla ve heyecanla bekliyorum. Ve Kudüs'e, özgür günlerinde kavuşmayı...
Trump, 7-8 Temmuz'daki Ankara NATO Zirvesi’ne katılacağını ve Türkiye’yi ziyaret edeceğini göğsünü gere gere ilan ediyor.
Bir lider, perde arkasında sıkıştırılacağını bildiği bir küresel sofradan (NATO'dan) korkuyorsa, yapacağı en rasyonel şey "Gelmeye niyetim yok, çekiniyorum" imajı vermek değil; aksine vites yükseltip "Oraya bizzat geliyorum ve masaya oturacağım" diye gövde gösterisi yapmaktır.
Trump, Ankara'ya gelerek hem Erdoğan ile kurduğu o "Şara ve Suriye planını" sahada tahkim etmek istiyor hem de kendisini ablukaya almaya hazırlanan Avrupalı liderlere (Macron, Scholz vb.) karşı "Ben buradayım, kaçmıyorum" mesajı vererek psikolojik üstünlüğü korumaya çalışıyor.
Trump'ın "İran 60 gün içinde anlaşma yapmalı yoksa onları memnun etmeyecek şeyler yapacağız" çıkışı, Hürmüz’ün sadece 24 saat önce Devrim Muhafızları tarafından kapatılmasının ardından karizması çizilen bir hegemonun hırçın öfkesidir.
Trump, 60 günlük resmi müzakere süresini zaten kabul etmişti. Ancak sahada İsrail ve İran’ın restleşmesi yüzünden "zayıf" görünmemek adına bu süreyi şimdi İran'a verilmiş bir "ültimatom" gibi pazarlıyor.
"Memnun etmeyecek şeyler yaparız" tehdidi, Kasım seçimleri öncesi içerideki Yahudi sermayesine ve şahinlere "İran'ı hala tehdit edebiliyorum" mesajı vermektir. Yani masayı deviren tarafın kendisi olmadığını savunurken, arkada yaşanacak olası bir başarısızlık durumunda faturayı ekibinden birine kesmek için zaman kazanıyor.
Trump, Hürmüz Boğazı'nda deniz trafiğinin normal bir şekilde sürdüğünü iddia ediyor. Devrim Muhafızları boğazı kapatıp ticari gemileri tehdit etmiş, İsrail saldırıları "donduracağını" söyleyerek taktiksel bir geri adım atmışken; Trump borsaların çökmesini engellemek için rasyonel bir yalan söylüyor: "Sıkıntı yok, trafik akıyor". Petrol fiyatlarının