İzzet Eroğlu
@izzeteroglu
Maziden Hoş Bir Seda
Boğaziçi Mehtapları’nın sonuna yetişen ve gençliğinde pek de isteyerek musiki şölenlerine katılmayan yazarın Boğaziçi’nin kültür ve musiki hayatını canlı bir şekilde anlattığı enfes bir eseri. Yüzlerce kayık ve sandalın iştirak ettiği Boğaziçi mehtaplarında musiki şöleninin şiirsel bir anlatımı olan eser yazarın Boğaziçi’nin musiki, kültürü ve doğasına dair anılarından oluşmaktadır. Geçmişteki musiki kültürü ve doğa anlayışımızın kayboluşunu hüzünlü bir şekilde ele alan eser, maalesef ağırlıklı olan şifahi kültürümüzün az sayıdaki yazılı kaynaklarındadır.
“Kötü bir anıyı unutmanın en iyi yolu güzel bir tanesiyle değişmektir.”
Türkçenin Serencamı
Osmanlı’ndan itibaren Türkçenin serencamı akademik olarak titiz bir şekilde eserde ele alınmıştır. Tabii ki esas konu Harf Devrimi sonrası Türk Dil Reformu olup bu, tarihî örneklerle gayet net bir şekilde ortaya konulmuştur. Türk Dil Devrimi’nin amacı devlet ve aydınlar ile halk arasındaki dilden kaynaklanan farklılığı kapatmak olsa da Arapça ve Farsça kelimelerden kurtulma adına Türkçe kelime türetmenin ulaştığı durum aşırıya kaçmıştır. Eserde buna ilişkin çok sayıda ibretlik örnek yer almaktadır. Yazarın Türkçeye hâkimiyeti özelikle kelime türetilen ekler konusundaki analizleriyle şaşırtıcıdır. Yazar zaman zaman da kendini dokundurmalardan alamamaktadır. Uygulamada kelime türetme, Öztürkçe kelimelerle birlikte Batı dillerindeki kelimelerle benzerlik kurulması ve bazı eklerin kullanılması şeklinde gerçekleşmiştir. Türetenlerin dil bilimci değil de, TDK’nın maaşlı çalışanları ve amatörlerden oluşması da ilginçtir. Türkçenin serencamını merak edenler için son derece faydalı bir eser.
Kelime uydurma faaliyeti, buna karşı olanlar tarafından üretilen komik kelime ve tabirlerle eleştirilmiştir. Bu da “çok oturgaçlı götürgeç” gibi tabirlerin bu minvalde uydurulduğunu göstermektedir. Bunlar için örnekler: (s. 236)
Uçak hostesi : Gök konuksal avrat
Otomobil : Öz ittirimli götürgeç
Bisiklet : Ayakiter götürgeç
Sigara : Tütülsel dumangaç
İmambayıldı : İçi geçmiş dinsel kişi
Millî marş : Ulusal düttürü
“Mısır’da Cumhurbaşkanı Mübarek derin devletin organizasyon ağının ortasındaki örümcektir.”
