Kağan Sezgin
@kagansezgin
Burada yeniyim! Geçmişe dönük okuduğum kitapları ve bazı "incelemeleri" paylaşacağım!
İstanbul Üniversitesi
15 okur puanı
Mart 2021 tarihinde katıldı
Veba Geceleri (Spoiler var)
Aslında bu kitap için kısa da olsa bir inceleme yaz-a-bilmem için erken. Ki zaten bu konuda da yetkin sayılmam. Ama yine de bir şeyler yazmak istiyorum.
Orhan Pamuk'un Veba Geceleri romanı bir bakıma deneysel bir roman olduğu için bazı noktalarda zayıf kalmış. Çünkü amatör bir romancının kaleminden yazıldığı izlenimi verilmek istenen "üst kurmaca" tekniği, tam oturmamış.
İlk defa bir roman yazan bir tarihçinin gözünden kaleme almaya çalışılmış ama, Orhan Pamuk, bunu daha iyi işleyebilirdi.
Kitabın arkasında Veba Geceleri'nin aynı zamanda bir aşka romanı olduğu da yazar. Fakat söz konusu bu tanıtım cümlesi ("Karantina yasaklarına itaat edilmesi için çaba harcayan bu insanların vebayla, adadaki geleneklerle ve sonunda birbirleriyle ve ölüm tehditleriyle savaşının ve yaşadıkları aşkların hikâyesidir Veba Geceleri") bize bir aşk hikâyesinin romanın en önemli unsurlarından biri olacağı izlenimi verir. Buna rağmen romanda ciddi anlamda, en azından "yaşadıkları aşkların hikâyesidir" dedirtecek kadar önemli bir yer tutmaz. Aşk'ı da konu edinen bir romandan ziyade tarihi olaylar çok daha dikkat çekicidir.
Yani "aşk" bahsi bence çok sönük kalmış. En azından kitabın arkasındaki tanıtım yazında yer almayı hakedecek kadar değil.
Kitapta bazı "zorlamalar" ahengi ve inandırıcılığı bozmuş. Pakize'nin "Kraliçe" olması bu zorlamalardan biridir. Hem kraliçe olması, hem de kraliçe oluş metodu zorlamadır.
Öncelikle, Şeyh Hamdullah bir şekilde iktidara geliyor ve eski bir padişahın kızı olan (halihazırda zaten başkasıyla evli) Pakize Sultanla evlenirse ve onu kraliçe ilan ederse, milletlerarası seviyede yeni devletin daha kabul göreceği düşüncesiyle bir plan yapıyor! Plana göre hapiste olan Doktor Nuri, eşi Pakize Sultan’a “boş ol” diyecek evlilik bitecek ve hemen ardından Pakize, 72
Reklam
Her saat başında, sanki bir önceki saati haber veren çan çalalı henüz birkaç dakika geçmiş gibi gelirdi bana; son çalan saat, gökyüzünde bir öncekinin hemen yanı başına yerleşir, bu iki yaldızlı işaretin arasında kalan küçücük mavi yay parçasına altmış dakikanın sığmasına inanamazdım.
“Benim tanıdığım aydınların büyük çoğunluğu hiçbir şey araştırmaz, hiçbir şey yapmaz ve şimdilik kıllarını bile kıpırdatmazlar. Kendilerini aydın diye adlandırırlar ya, hizmetçi kadını 'sen' diye çağırır, köylülere hayvana davranır gibi davranırlar. Doğru dürüst öğrenim görmezler, ciddi hiçbir şey okumazlar, hemen hemen hiçbir şey yapmazlar, bilimin sadece sözünü ederler, sanattan pek az anlarlar. ... tüm bu aydınların gözü önünde… Nereye baksak karanlık, rutubet, ahlâksızlık… Ve çok açık bir şey ki, bizde tüm iyi konuşmalar, sadece ve sadece başkalarını ve kendimizi kandırmak içindir.”
Çehov'un Vişne Bahçesi'nin güncelliği
1900’lerin başında toplumsal değişimin birkaç yönüyle incelendiği oyun. Köylülerin ve sanayileşmenin etkileri değerlendiriliyor. Baskılara ve bu baskılara, kötü gidişe ses çıkarmayan aydınlara da yoğun gönderme var.
Çehov bu eserini baskılar altında yazmış. Kendisi bu oyuna komedi dese de, trajedi gibi duruyor. Çünkü ağaç kesilmesinin gündeme gelmesi bile can acıtıcıdır. Elbette kıymetini bilenler için.
Çehov, daha kendi döneminde başlayan ağaçları katlederek yerine beton yığını dikme furyasını bu güzel oyunla eleştirmiş.
Bir vişne bahçesi vardır. Bahçenin ya da çiftliğin Ranevskaya adlı sahibesi, para işlerinden pek anlamamaktadır. İflas etmişler, çiftliğe haciz gelmiştir. Lopahin adlı tüccar, bahçedeki vişne ağaçlarını kesip yerine yazlık ev dikilmesini teklif eder. Yazlık ev yapılacak ve bir müddet kiraya verilecek, para kazanılacak. Böylece çiftlik, yok pahasına satılmaktan kurtulacaktır. Ama çiftliğin sahibesi vişne bahçesine kıyamamaktadır. Oyun, genel anlamıyla bunu anlatır. Yani Lopahin, günümüz Türkiye’si göz önünde bulundurulursa, bir “mütayit”tir! Kelimenin doğru yazımıyla, müteahhit.
Evet, Türkiye’de de insanlar, ürün alma bakımından 5 para etmeyen tarlalarını birkaç daire karşılığında “mütayit”lere vermiyorlar mı? Tarla, arsa, bahçenin yerine beton yığını dikiliveriyor anında.
Çehov, aynı zamanda Rus aydınlarının tembelliğinden de yakınır. Bunu da üniversite öğrencisi Trofimov’un dilinden yapar;
“Benim tanıdığım aydınların büyük çoğunluğu hiçbir şey araştırmaz, hiçbir şey yapmaz ve şimdilik kıllarını bile kıpırdatmazlar. Kendilerini aydın diye adlandırırlar ya, hizmetçi kadını “sen” diye çağırır, köylülere hayvana davranır gibi davranırlar. Doğru dürüst öğrenim görmezler, ciddi hiçbir şey okumazlar, hemen hemen hiçbir
Reklam