Çağatay Türkçesi1000Kitap
Çağatay Türkçesi döneminde ilk hecede yaygın bir e > i değişmesi vardır (men - min, kel- ~ kil-). Birkaç kelimede p > f değişmesini göre-biliriz (toprak > tofrak, yaprak > yafrak). Önceki dönemlerdeki diş arası ḍ sesi y olmuştur (ked- > kiy-, adak > ayak). -AgU ses grubu -Av olmuştur (küdegü > küyev "güvey", biregü > birev). Birden çok heceli kelimelerin sonundaki ince ve kalın g'ler tonsuzlaşıp k olmuştur (ulug > uluk, ölüg > ölük). Aslında Batı Türkçesinde yaygın gördüğümüz t- > d- değişmesini Çağataycada birkaç örnekte görmek mümkündür (takı > dagı "dahi, ve” ti-> di-, teg > dik "gibi"
ölügtin tirig hem tirigdin ölüg
çıkarur körür sen munı ked anga
bu kudret idisi ulug bir bayat
ölüglerni tirgüzmek asan anga
Dirileri öldürür, ölüleri diriltir
Görüyorsun, iyi düşün bunu
O kudret sahibi, ulu, bir Tanrı'dır
Ölüleri diriltmek onun için kolaydır
Her çiçeğin bir mevsimi, her kitabın bir zamanı vardır. Haziranın tadını yeni hikâyelerle çıkarın.
Neteweperweriya bêparastinan serhildanek e li dijî bêbextiya bijardeyên global. Yên bêparastin bi heq hîs dikin, ev neheqî ye ku ew ên ked û çavkaniyên erzan ên xwezayî yên deverên din îstismar dikin, destûra wan heye xwe wek universalîstên exlaqî teswîr bikin, lê ew ên hewl didin karên xwe û siberoja xwe biparêzin jî wek serhişkên asoteng tên binavkirin. Dixwazin talebên wan cidî bên dîtin ji dêvla ku wê gavê wek populîst an paşverû bên dîtin û bên redkirin.
Eşq çi ye dosto?
Eşq di destê karkerekî de
Kedên rojane ye
Ew ked dibe nan
Tê li ber zarokên wî
Karker şa dibe
Zarok bextewar dibin…
Kötülük yapan kişiyi iyilikle karşıla
Keremin başı budur, bunu iyi anla
Eğer gelirse sana bir iyilik
Hayır dua et ona övgüyle
~
Esiz kılgan erke sen edgü kıla
Keremnin başı bu erür ked bile
Eger kelse erdin sana edgülük
Öküş kıl ol ernin senâsın tile
Arkadaşım diye inanıp sır söyleme sakın
Ne kadar güvenilir arkadaş olsa da yakın
Sırrın sende bile sabretmezse, durmazsa
Arkadaşında sabreder mi, bunu iyi düşün
~
Eşim dep inanıp sır ayma sakın
Neçe me inançlık eş erse yakın
Serip sende râzın sinip turmasa
Siner mü eşinde munı ked sakın