"Hasta olmayan biri hastanın neden karamsar olduğunu anlayamaz. Yine de insanın umudu olmalı... Ya da şöyle denebilir; umut insanın sorumluluğudur. Umutsuz olmak kendinden vazgeçmenin ifadesidir. Umut çabanın anasıdır. Kedi insanların eğer güçlerini birleştirirlerse her türlü başarıya ulaşabileceklerine inanıyordum. Birçok sebep Kedi Ülkesinin gelişmesine, siyasetin doğru yola girmesine mani oluyordu. Gördüğüm kadarıyla çok büyük sıkıntılar çektiklerini anlıyordum ama Kedi İnsanlar da sonuçta insandı ve insan her türlü sorunun üstesinden gelebilen bir hayvandır."
Kedi Ülkesi, Lao She'nin 1930'lar Çin'inde yazdığı hem kendi toplumu hem de tüm insanlığa bir ayna tuttuğu eseri.
Roketi Mars'a düşen bir adamın kediye benzer insanlar ile yaşamak zorunda kaldığı süreci okuduğumuz bu kitapta; yozlaşmış, tembelleşmiş, her şeyden ve kendilerinden vazgeçmiş bu Ked İnsanlar maalesef günümüzde de kitabın yazıldığı dönemde olduğu gibi aslında bize hiç de yabancı değil.
Özellikle yazıldığı dönemi de düşününca kesinlikle çok kaliteli ve çarpıcı bir eserdi diyebilirim.
ROMANEKE XWEŞ û ZİMANEKÎ PİRSÎSTEMÎKurdî
Puan vermedi·88 syf.··
Beğendi
·2025 9. kitabı
·32 saatte okudu
·Okunma: 06 Haziran 2025 17:39
“Deng ji xwe birîn û bêdengî rihê mirovan dike nava kundir-7”
Roman bi vê hevoka bi pirsgrêk dest bi rêvîtîya xwe dike û piştre hiş diherike; kuxika bav a bêkeys, şîşikên dayê, X, Y, Z û feminîzmeke nêr ( Hewce ye em hevparîyên vê romanê û romana Eyşana Beravî ya bi navê NOWA binêrin ji bo em karibinj femînizma li edebîyata kurdî nas bikin.)
1- !
Herî pêşî li romanê xalebang bala mirov dikêşe. Çikû xalebang heyecana nivîskaran an jî heyecana nivîskar dixwaze bide xwendeyan temsîl dike. Gelek nivîskar ji bo xalebangê dibêjin “fiyaskoya uslûbê” ye, “bêzewkî” ye, “karektera lawazîyê” ye. Li gorî min jî nehewceyîyek e. Em dikarin xalebangê nola emojîyên li sosyal medyayê ên bi xalbendîyan têne çêkirin bibînin.
Mînak:
:-)
Scott Fitzgerald ji bo xalebangê dibêje “Nola mirov henekekê bike û xwebixwe bi heneka xwe bikene.” Belê, li romanê kesekî bi sê dengan gotîbe “hawar” ma hewce ye ! li dawîyê hebe.
2 - WEKÎ
Li edebîyatên cîhanê gelek caran tişt bi şibandinan têne tasvîrkirin û têne vegotin. Li edebîyata tirkî teşbîh/şibandin bi piranî bi peyvekê(daçeka şibandinê “GİBİ”) tê kirin. Loma em di piranîya berheman de rastî hevokên qalib tên.
Mînak:
"Kendimi sonradan diskotek haline getirilmiş bir huzurevinin tavanı arasında unutulan yaşlı BİR adam GİBİ hissediyordum."ÖLÜ KELEBEKLERİN DANSI-Hüsnü Arkan-14
"Kendimi bir an şehirlerarası terminalde unutulmuş, terk edilmiş bir bavul GİBİ hissettim."RÜYASI BÖLÜNENLER/yavuz Ekinci(r.135)
"O gün kapıyı açmamla kardeşimin sırtlan GİBİ üzerime saldırmasını ve babamın sinek kovar GİBİ beni odadan kovmasını anımsadım. O günün kırgınlığı gırtlağıma saplanmış bir balık kılçığı GİBİ beni rahatsız ediyordu.( RÜYASI BÖLÜNENLER/yavuz Ekinci-131)
Li kurdî jî li gelek berheman em rastî gelek şibandinan tên û gelek hevokên
Hangi tür kitapları seviyorsun?
🔎 Polisiye
💕 Romantik
🚀 Bilim Kurgu
🏰 Fantastik
📖 Klasik
🧠 Kişisel Gelişim
🏛️ Tarih
😱 Gerilim
"hiç bir şey göründüğü gibi değildir"
Kitabın başında ki bu cümle bize ulaşan tarihi tarif ediyor.
Çeşitli kısıtlamalar matbaaya gelen sansürler toplatılan kitaplar değiştirilen alfabe istiklâlini kazanmış bir millete karşı tedbiren kurulan istiklal mahkemesi ve Karabekir Paşa'ya kadar uzanan yasaklarla bu güne nesillere bize ulaşan(?) tarihin gerçekliğini sorgulatıyor.
Kitabın başında kısa kısa CHP gurup tartışmaları Kazım Karabekir Paşa'ya karşı iddialar ve onun açıklamaları bulunuyor.
Sonrasında çeşitli yazılarıyla hatırat tadında ilerliyor.
Kitapta Atatürk'ün istiklal harbi öncesi ve sonrası halini okuyoruz,
Bir yanda ulu camii de hutbe veren hilafetin önemini millettin manevi değerlerini anlatan peygamberimizi âlini şeriatı yücelten anlatan vaaz veren Atatürk
Sonrasında dini terakkiye engel gören hilafeti lağveden rakı masasında devletin meselelerini halleden bir Atatürk.
Bunları eleştiri olarak yazmıyorum bunlar Kazım Karabekir Paşa'nın hayret ifadeleridir. Sadece süreç ve değişimi göstermek için yazıyorum.
Bir yanda sarıklı bir yanda şapkalı tasvir edilen bir Mustafa Kemal Paşa ya şahit olmuş bu millet.
Fakat İstiklal harbinin doğu cephesinin en önemli şahıslarından olan Kazım Karabekir Paşa bastırılmış yok sayılmış bir çok meselede habersiz bırakılmış cumhuriyetin ilanı hilafetin lağvi Musul savaş teşebbüsü dahilinde bir çok haberi yüksek rütbesine rağmen gazetelerden öğrenmiştir.
Daha çeşitli bir çok iddialarına rağmen sevgisini saygısını defalarca dile getirmiş eleitireceği vakit milleti için hiç bir zaman diline ked vurmamış.
Bu yüzden doğru söz söyleyen dokuz köyden kovulurmuş.
Hakkında tevkif (tutuklama) kararı çıkartılıp istiklal mahkemesinde yargılanmış ve dahi kitapları toplatılmış hatıralarına dahi el uzatılmak istenmiştir.
Not: kitapta yazılanı
Gotina min a piştî qedandinê ev bû; mala xwedê ava
Bi rastî jî em dikarin gelek mijaran li serê vekin û binirxînin. Mînak dibêje ku; "yên herî zedê kedê didin, bi debara herî kêm re rûbirû dimînin" û gelek gotinên din.
Di nav pirtûkekî de an jî xwendina pirtûkekî de, ez "karakterê" xwe digerim. Xweşbûna berhemekî bê guman çêtir mirov bi xwe ve girê dide/deriyê ponijandinê zîq vedike. Lê belê dema ku ne li gor rêzika min a xweşikbûnê be jî; ez têde xwe digerim, hin bêjeyan digerim. Her ku çiqas ez pê biêşim jî(dema bêhna min teng bike) ji xwe re dikarim rebazeke din bifikirim, an jî xwe bixapînim:)
Yanê dema ku ez serwext nebim(ango tatmîn)
Rasterast berê xwe didim bêjeyan; gelo ka kîjan hevok kesayeta min pênase dike.
TEMOYÊ DI ZIKÊ HESPAN DEEdebiyat
TEMOYÊ DI ZIKÊ HESPAN DE
Pirtûka Temoyî helbestê ya bi navê 112 Hesp û Xezelek nêzika du mehan e di destê min de ye lê naqede. Ne ji ber dirêjbûna wê, ji ber qewet û kûrbûna wê ..
Gava hinekî ketim li nava kitêbê, ji fîlma “the revenent”ê sehneyeke Dicaprio’yî hate li ber çavê min.
Heçiyek temaşekirine jixwe zanin Dicaprio di fîlmê de bi rola Hugh Glass dilîze. Hugh Glass nêçîrvan e, bi hevalê xwe re diçe nêçîra ajalên biyanî bo postê wan bi dest bixe. Rojekê li rastî hirçekî tê û hirç wî bîrîndar dike hevalê wî jî pişta xwe didinê û wî li wir dihêlin. Hugh, bo xwe li jiyanê rabigre zikê hespekê diqelişe, dikeve zikê hespê û wusa ji mirinê difilite.
Ji min wetrê Temo jî di kitêba xwe de ketiye hindurê hespan lê cudahiyek di nava wan de heye;
Hugh (Dicaprio) ji bo xwe vejîne ketiye zikê hespê lê Temo, bo hespê vejîne ketiye zikê hespê.
De em wan herdû zilamên qeşeng bidin aliyekî û derbazî lêhûrbûna pirtûkê bin.
Wekî hûn jî zanin pirtûka Temoyî helbestê a bi navê 112 Hesp û Xezelek vê payiza sala borî ji weşanênxaneya Darayê derket. Ji xwe berhemên Temoyî ên din jî serkeftî ne û ne hewceyê pesnê min in lê ev a dawî tiştekî neditî ye.
Form û Dîtbarî
Çima 112? Li gorî gotina nivîskar ev jimar bi taybetî nehatiye bijartin û tiştekî sembolîze nake, jimara helbestan hêdî hêdî li hev zêde bûne û bi awayekî spontane 112 helbest derketine holê. Temoyî navê gelek hespên bê helbestmayî jî di dawiya berhemê de nivisiye û siwarê wan jî diyar kiriye.
Kitêb bi 112 helbestên ji devê hespan hatiyê nivisîn û xezeleke bi navê “Xezela sim û pîkolan” pêk tê. Ji wan helbestan 110 heb helbest li ser hespê leheng û navdarên Kurdan hatiye nivisîn,
helbesteke bi navê “Cilfîferaz” li ser hespa lehengeke çîrokî hatiye nivîsin siwara wê ‘’Zilfînaz”e (û cudahiyeke wê hespê ew e ku di nav hespên
Niviskar Hesenê Qizilcî (#225539981) kû
teref Dewleta Îranê ve hatî îtnîbat kirinê. Tenê wek berhem ev çîroka ( 
Kenê Parsek
) wî li destê me de heye û çardeh (14) çîrokan pêk tê.
Nivîskar çîrokên xwe,bi zimanê xwe'y dewlemend. Vegotineke tir honandiye.( #225386159)
Çîrok bê navber civakî û poliîtikîn. Rexneyê pergalê û domahiyê wî ên di nava civatê de dike. Binpêkirina maf û kedê derdixe pêş. Lehengê çîrokan bêtir, rencberin, û qala keda wan tê kirin.
Şêwaz û mijarên berhemê di vî alî de dişibine ekola Sovyetê a edebiyata Kurdî. Êş û azarên xwe bi dewlemendiya zimên û zargotina Kurdî ve aniye ziman. Lê bê hêvîbûn û bêhawilbuna nivîskar xwe eşkere dike kû ev yek jî, wî him ji ekola Sovyetê him jî, ji edebiyata Urisyetê diqetîne.
Xwîner bi Kurmancîzekirina 
Şikriya Salih û Firat Kelehkî ve bi tehma zaravayê Soranî dighêjin çîrokên pîrûpak . Mala hemiyan ava.
Kenê Parsek
) wî li destê me de heye û çardeh (14) çîrokan pêk tê.
Nivîskar çîrokên xwe,bi zimanê xwe'y dewlemend. Vegotineke tir honandiye.( #225386159)
Çîrok bê navber civakî û poliîtikîn. Rexneyê pergalê û domahiyê wî ên di nava civatê de dike. Binpêkirina maf û kedê derdixe pêş. Lehengê çîrokan bêtir, rencberin, û qala keda wan tê kirin.
Şêwaz û mijarên berhemê di vî alî de dişibine ekola Sovyetê a edebiyata Kurdî. Êş û azarên xwe bi dewlemendiya zimên û zargotina Kurdî ve aniye ziman. Lê bê hêvîbûn û bêhawilbuna nivîskar xwe eşkere dike kû ev yek jî, wî him ji ekola Sovyetê him jî, ji edebiyata Urisyetê diqetîne.
Xwîner bi Kurmancîzekirina Şikriya Salih û Firat Kelehkî ve bi tehma zaravayê Soranî dighêjin çîrokên pîrûpak . Mala hemiyan ava.