Ardavirafname
ArdavirafYazar:
Ardaviraf
Tahmini Okuma Süresi:
5 sa. 42 dk.
Sayfa Sayısı:
201
Basım Tarihi:
2019
İlk Yayın Tarihi:
13 Kasım 2017
Yayınevi:
Pinhan Yayıncılık
ISBN:
9786058795396
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Sıralamalar
Yorumlar ve İncelemeler
Ardavirafname yazılış sebebi ve içeriğindeki konulardan anlaşılacağı üzere Zerdüşt inanç esaslarına göre yaşamayı sağlama gayesiyle insanlara cennet, arâf ve cehennem makamlarında insanlara verilen ödüller ve cezaları anlatarak bilgi aktarmaktadır.
Aradavirafname insanın ölmeden önce rüyadayken cennet ve cehennemi de içeren gezme konusunda kaleme alınmış en eski tarihsel kaynaktır.
Ardavirafnameye başlarken en başta konuyu ele alabilmesi için İSRA suresini bilmek gerekiyor. İSRA suresi; “geceleyin yürümek” anlamına gelen “İSRA” Miraç yolculuğunda, HZ. Muhammed Peygamberin bir gece, Mekke’den Kudüs’e götürülmesini ifade eder. Bu konu ile bağdaştırmamız tabi ki Miraç kavramı ike olmasa da, geceleyin yürümek veyahut bir yerden bir yere gitmek kavramı ile alakalıdır.
Ardaviraf yeşil bitkiyi içtikten sonra 7 günlük bir yolculuğa çıkıyor. Bu yolculuk cennet, arâf, cehennemi seyahat edip, oraları tasvir eder. Kitapta ise 16 - 106. bölümleri arasında yer alan 85 bölüm ile kitapta en fazla konusu geçen bölüm cehennemdir. Burada 7 sayısı çok dikkatimizi çekmektedir. Çünkü Peygamber Efendimizin de Miraç gecesinde 7 kat semayı dolaşmasıdır. ( 1 - Hz. Âdem, 2 - Hz. İsa ve Hz. Yahya, 3 - Hz. Yusuf, 4 - Hz. İdris, 5 - Hz. Harun, 6 - Hz. Musa, 7 - Hz. İbrahim ile görüşür) Ardavirafname’deki 7 sembolü tabiki bunlarla bitmiyor; 7 uyku, 7 adam, 7 mektup… İslamiyet göre de; cehennem 77 ayette mevcuttur. İslamiyet inanıca göre de Cehennemin 7 kapısı vardır ( el-Hicr 15/44 )
Ardaviraf göğe yükselirken Suruiş ve Tanrı Azer ona rehberlik etmiştir. Peygamber Efendimize ise Cebrail Aleyhisselam eşlik etmiştir. Buradaki eşlik etme ve rehberlik konusu da benzer olduğunu görmekteyiz.
Ardavirafname’deki köprü figürü de, bizdeki Sırât Köprüsü ile benzerliklerini
Kitaba başlama sebebim ateşperest inanç sistemini öğrenmek olmasına rağmen çok daha ilginç bir noktayla karşı karşıya kaldım.
Mazdeist inanç sisteminde Ardavirafname’nin yazılma sebebi İskenderin İran’a verdiği tahribatla beraber kaynaklarını kaybedip yoldan çıkan halkın, din önderleri tarafından aralarından en günahsızın seçilip öte dünyaya hazırlanmasını konu alıyor.
Yedi gün sürecek bir ötedünya yolculuğu ile Ahuramazda ile buluşacak, günahkarların ve iman edenlerin ahvaline dair gördüklerini döndüğünde insanlığa aktarıp yazdıracak ve böylece tıpkı peygamber gibi bir uyarıcı misyonu yüklenecek.
Tanıdık geldi mi?
Evet islam inancının miraç hadisesi ile örtüşen noktaları olduğu gibi, Dante’nin İlahi Komedyası ile de birebir aynı.
İslamda Muhammed Peygamberin Burak bineği ile göğe çıkıp rabbiyle görüşmesi cennet ve cehennemi görmesi ve buna binaen ümmetini uyarması sözkonusu idi.
Dante ise Virgil rehberliğinde cehennem Araf ve cennet yolculuğu yapmıştı.
Ardavirafname bu noktada dünyadaki amellerin öte dünyada nasıl muamele göreceğine dair detaylı bir anlatım olmuş.
Yazarın ve tarihçi araştırmacıların iddiası ise özellikle Dante’nin bu noktada özgün bir eser oluşturmadığıdır. Çünkü Ardavirafname, ilahi komedyadan önce yazılmıştır. Bu noktada şu çok anlaşılabilir, özellikle Haçlı seferleri ile doğu kaynaklarının batıya taşınması, batı eserlerinin yazımında doğu izi olmasına doğrudan ve dolaylı sebep oluyor.
Demek istediğim Dante’nin ilahi komedyası bu türün ilki olarak biliniyordu/ kabul görüyordu, Avrupa merkezli bir tarih dominasyonuna karşı çıkarak Ardavirafname’nin bilinir olmasına önem veriyorum.
Okuduğunuzda bildiğiniz birçok semavi öge göreceksiniz.
Puan vermedi·201 syf.·
2024 24. kitabı
Ardavirafname (Ardā Wirāz nāmag) Pehlevice (Orta Farsça) yazılmış inanırlarınca kutsal olduğuna inanılan bir Zerdüşt metnidir. Yaklaşık 8.800 kelime içeriyor ve dindar bir Zerdüşti olan Wirāz'ın ahirete yaptığı seyahatini anlatıyor. Metinin en eski biçimi kayıp, bilinen eski biçimi ise bir dizi düzenlemeden sonra 9.-10. yüzyıllarda kesin biçimini aldı. Ardavirafın anlattığı çoğu şey İslam'da da bulunan şeylerdir. Bunların ne kadarı İslam'da yoktu da girdi, ne kadarı orijinaldir bilemiyoruz. Wirāz'ın İran topraklarının İskenderin işgali ile karışık ve yabancı dinlerin varlığıyla sorunlu olduğu bir dönemden sonra, Zerdüşt inançlarının doğruluğunu kanıtlamak için bir sonraki dünyaya bir yolculuk yapmak üzere dindarlığı nedeniyle seçilir ve ahirete 7 gün için gönderilir. 7 kız kardeşi onun 7 eşidir de. (Ensestçi Peygamber) Eşleri onu hazırlar şarap, meng ve Haoma karışımı içer ve ardından ruhu bir sonraki dünyaya doğru yola çıkar. Burada Dante'nin İlahi Komedyasında anlattığı gibi ahiretteki insanları görür, hallerini müşahede eder.
İlk başta onun îmanını ve erdemini temsil eden Dēn adında güzel bir kadın tarafından karşılanır. Bu kadına Wirãz sen kimsin diye sorunca ben senin dünyadaki iyiliklerinim cevabını alır. İslamdaki Sırat köprüsünün aynısı olan Çinvat Köprüsü'nü geçtikten sonra, melek ve tanrı Sürüş ve Azer ona refakat eder. Eseri anlatmayayım bundan sonrasını siz okuyun fakat insanı düşündüren bir eser olduğu konusunda şüphe yok. Zerdüşt metinlerinde İslâm'daki olayların neredeyse aynen olmasını nasıl yorumlamak gerekir bilemiyorum. Belki de bunu yakın zaman önce vefat eden Mikail Bayram'a sormak gerekirdi. Hadislerin içine sokulan Fars mitolojisini çok keskin bir üslupla anlatıyordu ve din iman işlerinde keskin üslupla konuşanlardan korktuğumdan dolayı Mikail
Dante’nin İlahi Komedya eserini okumak için seçtiğim başlangıç kitabıydı. 80 sayfalık önsözünü ve kitabın içeriğini not almıştım sizlerle de paylaşıyorum. Açıkçası bu notları okuduktan sonra kitabı okuduğunuzda çok kolay anlayacaksınız. Zaten dili oldukça sade. Tamamen kötülüğün kötülükle, iyiliğin güzelliklerle sembolize edildiği tek tanrı inanışını anlatıyor. Bizim dinimize aşırı benzer yönleri mevcut. Notlarım tamamen kitabı okurken çıkartmış olduğum notlardır. Keyifli okumalar dilerim.
Zerdüştlük inanışı: (Mezdiyesna)
Zerdüşt tarafından İran’da kurulan en eski tek Tanrılı inançtır. Bedenen öldükten sonra dirilip Ahura Mazda’ya çıkılacağına inanılır. Pehlevice yazılmıştır. Dört evreden oluşur;
1) İyilik ve kötülük ortaya çıkar.
2) Dünya karanlığa ve kötülüğe gömülür.
3) İyilik ve kötülük savaşında iyilik kazanır.
4) Dünyaya iyilik hükmeder.
Asıl amacı, dinin gereklilikleriniyerine getirilmesi, dinin temelini güçlendirmek veetki alanını arttırmaktır. İran’da Sasani döneminde geçmektedir. Büyük İskender’in İran’ı hem dinsel hem ekonomik açıdan yıkmasından sonra hala dine inanan insanlar kurul toplama kararı alır. Bu kurulda yedi inançlı kişi seçilir ve sonrasında bir aziz belirlenerek Berzah yolculuğuna Cennet Cehennem ve Araf’ı tasvir etmeye gönderilir. Seçilen aziz kişi meng içkisini içerek Ahura Mazda’ya gönderilir. Berzah yolculuğu yedi gün yedi gece burada geçirdikten sonra dünyaya döner. Bu yolculuğu İslamiyette Hz. Muhammed (s.a.v) Miraç yolculuğuna ve Dante Alighieri’nin İlahi Komedya adlı eserine benzetilmektedir.
Dünyada yapılan iyilikler gümüş, altın, mücevher güzellik gibi nitelik kazandırılarak ödüllendirilirken, yapılan kötülüklerde kötülük sınıflandırılmasına ayrılarak uygun ve en sert cezaya tabii tutulur. Metin yoğun olarak Cehennem ve cezalandırma
Dante’nin ilahi komedyasını yazarken etkilendiği arifin eseri. "Ardavirafname"
Nimet Yıldırım'ın yaklaşık 50 sayfalık bir sözlük ve 80 sayfalık bir giriş ile okuyucuya mazdeizm nedir, ardaviraf kimdir, bu inanç sisteminde iyilikler kötülükler nelerdir gibi çeşitli konularda ve okurun önceden bilmesi gereken bazı kavramlarla ilgili kapsamlı bilgilerle Türkçe'ye çevirerek sunduğu eser.
MÖ 6. yüzyıldan MS 7. yüzyıla kadar 3 büyük Pers İmparatorluğu'nun dini olan, içerisinde düalist ve Eskatolojik inanışın ilk örneklerini barındıran, dünyanın en eski tek tanrıcı vahiy dini Zerdüştçülük olarak bilinir.
Ardavirâfnâme Sasanîler döneminde yaşamış ünlü zerdüşt din adamı Ardavirâf’ın cenneti de içine alan öteler dünyasına seyahatini, cennet, cehennem, berzah seferini konu alan pehlevice kaleme alınmış son derece önemli bir eserdir. Ardavirâf, pehlevî rivayetlerinden anlaşıldığı kadarıyla bilge din adamları arasında yer almaktadır. Farsça kaynaklarda onun peygamber olduğundan da söz edilmiş.
İslam inanışındaki birtakım değerlerle benzerlik göstermesi açısından oldukça dikkat çekici. Dil özelliklerinin yanı sıra dini ve tarihi önemi de oldukça büyük.
Ardavirafname ise bozulan ve/veya unutulan dini bilgileri yenilemek için yazılmış bir metindir. Edebi olmaktan çok dini kaygılar gütmesini dikkate alırsak eseri İslam peygamberi Muhammed'in miracı ile karşılaştırmak daha isabetli olur.
Oldukça garip günahlar ve cezalar içeren bu inanç sisteminde çinvad köprüsü olarak geçen kavram aslında oldukça tanıdıktır. Nimet Yıldırım şöyle tanımlar:
"çînvâd köprüsü: Ardâvîrâf'ın fizik ötesi evrene yaptığı seyahatin ilk durağı ve geçtiği ilk aşama çînvâd köprüsüdür. Mazdeist inanışta bütün ölülerin ruhları bu köprüden mutlaka geçecektir. Bu ilginç geçit, iyiler için yirmi yedi metre
Puan vermedi·208 syf.··
Beğendi
·2020 51. kitabı
·3 günde okudu
·Okunma: 06 Mayıs 2020 05:02
Merhabalar, şimdiye kadar okuduğum en farklı kitaplardan biriydi Ardâvîrâfnâme. Zerdüşt bir din adamı olan Ardâvîrâf'ın Cennet, Cehennem ve Araf'ta yedi gün süren yolculuğunu konu edinen bu kitap Dante'nin İlahi Komedya'sı ile çokça benzerlik gösterdiğinden farklı tartışmalara konu olmuş. İran'dan İtalya'ya göç eden Zerdüştlerin orada inançlarını korumaları ve bu durumdan etkilenen Dante'nin de İlahi Komedya'yı yazması gibi görüşler mevcut kitapta. Doğruluk derecesi tartışılır olan bu görüşler dışında, ölümden sonrasını konu alan inanışlarda ortak çok fazla durum olduğunu fark ediyor insan. İyilik yapanların ödüllendirildiği, kötülük yapanların ise farklı şekillerde cezalandırıldığı durumlar oldukça dikkat çekici. İlahi Komedya'yı okumadan önce okuduğum için mutluyum çünkü çokça karşılaştırma yapılmış ve bu durum da İlahi Komedya için oldukça yüreklendirdi beni. Velhasıl konusu ilgisini çeken herkese tavsiyemdir.
Şaşırdım mı hayır?
Herşey internette videoları olan ihsan Eliaçık ve Mustafa islamogluyla başladı…
İslamdaki bir takım kavramlar aslında daha önceki dinlerden “alıntıymış” diye sansasyonel ifadeler kullanıp miraç olayının olmadıgı zerdüştlerden alındıgını yani kopyala yapıştır yapıldıgını söyliyerek kafamızı bulandırmaya ya da onların tabiriyle uyanmamıza vesile olmaya çalışıyorlardı…
Öbürleri de sümerlerden yahudilerden kopyala yapıştır düşünce ve ibadetlerden bahsediyorlardı…
Aaaaa dedim okumam yazmam var!
Bi bakiim…
Tevrat incil ve zerdüştlükle ilgili arda viraf kaynaklı ardavirafnameleri üşenmedim satır satır okudum…
Dogru söylüyorlardı…
Müslümanlıktaki bir sürü şey aynen onlarda da vardı…
İslam onlardan sonra geldigine göre onlardan etkilenmiş aynı ögretileri kullanmıştı…Sonucu çıkacaktı dogal olarak..
Ama Kur’an özellikle “ümmi” bir peygamberden bahsetmekle ne demek istemişti?
Okuma yazma geçmiş kültürlerle ilinti YOK!
Olması mümkün değil OLSUN diye ÜMMİ !
Nerede kalmıştık…
Ardavirafnameyi okudum…
15-20 maddeyi çıkarın “ alın size müslümanlıktaki kavramların aynısı”
Eee onlardan kopyalandı diyen sayın Eliaçık ve İslamoglu haklıydı yani!
Birden çok okumanın faydası ortaya çıkıverdi… Kur’an akletmez misiniz demiyor muydu…
Eveeet…
İlk insan ilk peygamber Hz Adem as
Ve ilk vahiyler
Sonra çogalan insanlık birbirine bilgilerini devrediyor… Bir kısım bilgileri şeytana uyanlar tahrif ediyorlar azıp sapıtıyorlar
Sonrakilere devrediyorlar…
Yeni bir düzeltme yapılıyor ilahi vahiyle
Cezalar ardından yeni peygamberler…
Peygamberler YENİ ama Vahiy AYNI RABBIN AYNI VAHYİ!
Tabiiki içinde öncekilere gelen ve ONLARIN TAHRİF ETMEDİKLERİ kısımlar buradada aynen tekrar edilecekti…
O halde sümerlerden zerdüşlerden yahudilikten hristiyanlıktan TAHRİF EDİLMEMİŞ UNSURLAR islam içinde geçerlidir…
Bu
Mezdisyesna inanırlarının peygamberi olan Ardaviraf’ın Tanrı Ahura Mazda’nın emriyle Araf’ı, cenneti ve cehennemi gezisini anlattığı bu eserin, 226 ile 243 yılları arasında yazıldığı tahmin ediliyor. Dante’nin İlahi Komedyasıyla karşılaştırılması gerektiği kanısı oluştu bende de. Çünkü İlahi Komedyayı okuduğum zaman ne gördüysem burada da aynı şeyi buldum. Dantenin bu eseri okuyup okumadığı ise hala bir muamma. Yine Hz. Muhammed’in (hadislerin sahihliği tartışılır) miraçlamasıyla da benzerlik gösteren Ardavirafname bizlere hem İran coğrafyasının etik ve ahlak kurallarını hem de dini temayüllerinin kaynaklarını örnekliyor.
Puan vermedi·200 syf.·
2019 56. kitabı
Büyük İskender, Anadolu başta olmak üzere o günkü dünyanın büyük bölümüne sahip olan Perslerin üzerine yürüyüp imparatorluğu yerle bir ettiğinde, Zerdüştlerin kutsal kitabı Avesta ve Zend’i de yakarak ortadan kaldırmıştı. Aradan geçen zaman, kutsal kitapsız kalan İranlıları şüpheye düşürmüş, günah ile sevabı ayıramaz hale gelmişlerdi. Üç yüz yıldır yaşama rehberlik eden kitabın, Ehrimen’in kışkırttığı İskender tarafından yok edilmesiyle kaosa düşmüşlerdi; kutsal emirler ve sözler unutulmuştu. Sonunda nasıl yaşamaları gerektiğini öğrenebilmek için “öteki dünya”ya içlerinden birini göndermeye karar vermişlerdi. Seçilmiş kişi gaipler dünyasına bir yolculuk yapacak, yaşama dair kutsal bilgiler edinip yeniden dünyaya dönecekti. Böylelikle eski huzurlu yaşamlarına kavuşabileceklerdi. İnsanların arasından sözüne güvenilir, iman sahibi yedi kişi bu sorunu çözmek için görevlendirilmişti. Seçilmiş yedi bilge, kadim sırları öğrenmesi için kimi göndereceklerini tayin etmek amacıyla Âzerfernbağ ateş tapınağında toplanmış, nihayetinde Ardâvîrâf bu yolculuğu yapacak kişi olarak seçilmişti. Yedi kız kardeşiyle evli olan Ardâvîrâf, yıkanıp paklanıp kutsal yemeklerden yedikten sonra hazırlanan yatağa uzanarak, yedi gün sürecek yolculuğa çıkabilmesi için gerekli “Goştâsp şarabı ve meng içeceği”nden üç kadeh içip derin bir uykuya dalmıştı. Kutsal Sûruş ve Tanrı Âzer’in rehberliğinde önce Araf, ardından Cennet ve nihayet Cehennem’i ziyaret etmiş, dünyadaki yaşamın nasıl sürdürülmesi gerektiği hususunda bilgiler toplamış ve Tanrı Ahura Mazda’nın da huzuruna çıktıktan sonra geri dönmeyi başarmıştı. Ardâvîrâf, döndüğünde gördüklerini kâtibe dikte ettirerek insanların da bilgilenmesini istemiştir...
Öteki dünya imgesine yapılan yolculukların en ünlüsü kuşkusuz Dante’nin gerçekleştirdiğidir;
Hocamiza bu eseri turkceye kazandirdigi icin tesekkur ediyorum fakat 40 sayfa boyunca oradan buradan alintilarla kitabi doldurmanin ne geregi vardi merak ediyorum.
Reklam
Yazar Hakkında
ArdavirafYazar · 1 kitap
Sasanîler döneminde yaşamış ünlü Zerdüşt din adamı. Ardaviraf, Zerdüşt dini inancına ait bir metinde geçen bir karakterdir. Ardaviraf, dinî konulara ilişkin bilgiler getirmek üzere görevlendirilmiş bir din adamıdır.
