Yazar:
Ayla Kutlu
Yorumlar ve İncelemeler
Bir Göçmen Kustu O ve Emir Beyin Kızları....
Okumuştum.Kalemini sevdiğim bir yazar....
Arka fonda bir dönemi anlatırken ikili ilişkilerde dönemin etkilerini anlatan bir yazar....ayrıntılar,betimlemeler, çıkarımlar ustalıkla bağlanıyor birbirine..
Asi…Asi ile Osmanlı’nın son döneminden 2000’li yıllara kadar gelen Antakya’nın tarihini okudum.
Asiye ailesi
Dört kuşak ve kuşakların yaşadığı tarihsel olaylar,Hatay'ı Türkiye Cumhuriyetine katılması,Asi nehri, kadınların ailenin yapısındaki rolü ve etkileri, bir kuşağın kararlarının sonraki kusakda yansıması....
Karşı koyarkende,teslim olurkende belli bir incelikle ,bağlılık ve sorumlulukla yol alış... yerel dil ve yöre halkının kulturel yansımaları ve Ayla Kutlu kalemi....zevkle,heyecan ve bunu bilmiyordum,bunu anımsadım,boyle sonuçlar da çıkabiliyor muş,bu açıdan degerlendirmemistim diyerek okuduğum bir kitap oldu....
29 Haziran 1939 da Anayurda katılan Hatay ili nin çok yönlü kültürel zenginliğini anlatan bu guzel cümleleri paylaşmak isterim
.
"Armağan büyüdükçe böylesi çapraz duyguların Hatay'daki güçlü bir "yine de yasamak" diyen barışçıl felsefeyi var ettiğini de öğreniyor.Halk aradan binlerce yıl geçmiş olsa da,çok acılar,yoksulluklar ve cehalet yaşasalar da , Antakya Fensefe Okulu'nun tohumlarını kendilerine aşılandığını biliyorlar. Uzaktan bakıldığında; halk denilen bilgisiz topluluğun hiç bir ayrıma bakmadan bütünlük oluşturduğunu da. "
Sadece kendimizin değil,ailemizin,yasadıgımız şehrin kimliğini de oluşturduğumuz bilinci ile hayatı ve kitapları iyi okumalar.
Bir Antakya kitabıyla karşınızdayım. Bu yıl Simurg kitap grubumun kadın yazarlar okuma kararından dolayı seçtiğimiz bir yazar. Ayla Kutlu'yu daha önce hiç duymamış ve okumamıştım. Kalemi hem sade hem akıcı hem de zengin. Kitap Antakya'lı bir aile olan Asiyel ailesinin dört kuşağının, yaşadıkları sorunları ve aşklarını anlatıyor. Geniş ailenin yarattığı tüm baskıları gözler önüne seriyor ( geniş ailede büyüyen bir kişi olarak bu baskılar bana çok tanıdık geldi ). Kitabı zenginleştiren şey ise kahramanların yaşadıkları olayların mitolojiyle bağlantısı olmasaydı. Sanırım yazar böyle yazmasaydı kitabı bu kadar sevmezdim. Yazar dört kuşakla birlikte bu kuşakların yaşadığı tarihe de değiniyor. ( Keşke tarihsel bilgi daha ağır bassaydı, kitap daha güzel olurdu.) Antakya'nın daha önce Türkiye Cumhuriyeti'nden ayrı olması Fransızların oradaki halkı etkilemeye çalışması, daha sonra Türkiye topraklarına katılması yüzeysel bir şekilde verilmiş. Kitap daha çok aile ilişkileri, aşklar ve travmalar üzerine daha çok yoğunlaşmış. Bir de tabi kitaba ismini veren Asi Nehri. Kitabın her bölümünde mutlaka yaşanan olaylarla Asi Nehri arasında bir bağ kurulmuş. Antakya'yı görmedim. Bu kitaptan sonra mutlaka gitmeliyim diye düşündüm. Pandemi biter bitmez oradayım.
Kitabı çok severek okudum. Ayla Kutlu’yu zaten severim ama bu kitap bana diğer kitaplarını hatta daha önce okuduğum Cadı Kazanı, Sen de gitme Triyandafilis’i de tekrar okuma isteği uyandırdı.
Hani derler ya, her ailenin bir sırrı vardır. Bir Osmanlı Yüzbaşısı olan Ömer Azmi bey’in öyküsü olarak başlayıp, Osmanlı’nın son demleri, son savaşlarında yaşanan kişisel durum üzerinden Anadolu’nun içler acısı hali, Ömer Azmi’nin bir Ermeni kurşunuyla bacağını kaybedip, malul gazi olarak devlet tarafından kendisine verilen bir ev ve düşük maaşla Antakya’ya yerleştirilmesi ile başlayan bir ailenin ve o bölgenin öyküsü haline dönüşüyor. Ailenin 4. Kuşağına kadar geliyoruz. Tabii 1. Dünya savaşı, Kurtuluş Savaşı, Hatay’ın Türkiye’ye katılması gibi tarihi olaylar da var ama yüzeysel olarak. Aynı şekilde mitolojik unsurlar da kitapta yerlerini alıyor ve öyle güzel tamamlayıcı oluyorlar ki…
Hem aile ve bireyleri hem Doğu’nun kraliçesi güzel Antakya, Asi Nehri, Amik Ovası hepsi çok canlı, nefes alıp veren bir şekilde kitapta kitapla ve bizlerle yaşıyorlar. Bir çok kez okurken depremde yok olan ya da ağır hasar gören bölgeyi ve kitapta sözü geçen yerleri düşünüp üzüldüm.
Ama lütfen okuyun bu çok katmanlı kitabı. Gerek kadın erkek eşitliği, gerekse kadına ve erkeğe biçilen geleneksel rolleri içeren izleği açısından da zenginleşeceksiniz…
Kitabı anlatmayacağım ki zevkle okuyun. Ama Ömer Asaf’ın eşleri Eşref Hanım ile Ganime Hanımları ayrı ayrı tanıyıp sevecek ve anlayacak, Bestami Ağa ile kardeşi Beyazıt Bey’i çözecek Yan karakterlerden Hatay’ın neden diğerlerinin gölgesinde biraz kaldığını yoksa bunun İl olan Hatay’ın birazcık Antakya’nın gölgesinde kalmasını işaret etmekte mi olduğunu belki belli belirsiz düşüneceksiniz.
Ya Asi nehri… aşağıda doğup yukarı yönlü akıp Akdeniz’e
Reklam
Yazar Hakkında
Ayla KutluYazar · 38 kitap
Ayla Kutlu (d. 14 Ağustos 1938), Türk yazar. Türk edebiyatı'nda 1990'larda yerini alan kadın edebiyatının öncülerindendir. Yapıtlarında, öznel psikolojik olayları anlatırken Türk toplumundaki tarihsel ve toplumsal gelişmeleri aktarmıştır. Türk edebiyatının önemli ödüllerini kazanan Ayla Kutlu'nun bazı yapıtları senaryolaştırılmış ve filme alınmıştır.
Yaşamı
Ayla Kutlu, 14 Ağustos 1938 günü Antakya'da dört çocuklu bir ailenin ikinci çocuğu ve tek kızı olarak dünyaya geldi. Babası cumhuriyetin ilk kuşak öğretmenlerinden Selahattin Kutlu, annesi Sabriye Kutlu idi.
İlk ve orta öğrenimini İskenderun'da tamamladıktan sonra lise öğrenimi için Gaziantep'e gitti. Liseyi bitirdikten sonra İçişleri Bakanlığı'ndan burs alarak Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'nde okudu, 1960 yılında mezun oldu. Mezuniyetin ardından İçişleri Bakanlığı'nda zorunlu hizmet nedeniyle görev yaptı. Personel eğitimi, yöntem ve organizasyon gibi çeşitli uzmanlık alanlarında çalıştı. Yazar, 1964 yılında evlendi, 1965 yılında bir oğlu dünyaya geldi.
Ayla Kutlu, yazarlığa 35 yaşında iken başladı. İlk öykü ve yazıları Özgür İnsan dergisinde Aygen Berel adıyla yayımlandı. İlk romanı Kaçış'ı 1977'de tamamladı. 1980'de 20 yıllık hizmet süresi dolduktan sonra kamudaki görevinden ayrıldı, tamamen yazarlığa yöneldi ve ardı ardına romanlar yayımladı. Romanlarındaki karakterleri toplumsal ve tarihi gelişmelerle içiçe anlattı.
1985 yılında Bir Göçmen Kuştu O adlı romanıyla Madaralı Roman Ödülü'nü kazanan Ayla Kutlu, artık eşinden ayrılmış, yaşamını sanata endekslemiştir. Bu romanında bir Osmanlı aydının yaşam öyküsünü daha çok kadınlara yansıyan bölümüyle anlattı. Bir Göçmen Kuştu O romanının devamı niteliğindeki Emir Bey'in Kızları romanını 1999 yılında yayımladı.
1990 yılında Sen de Gitme Triyandafilis adlı yapıtıyla Sait Faik Hikâye Ödülü'nü aldı. Bu öykü senaryolaştırılmış , yazara En İyi Senaryo dalında Altın Koza ödülünü getirmiş; Sen de Gitme adıyla film yapılmış, 1996'da Altın Portakal ve Altın Koza Film Şenliklerinde toplam 14 ödül toplayarak büyük bir başarı kazanmıştır. Hoşçakal Umut ve Solgun Sarı Bir Gül yazarın filme çekilen diğer yapıtlarındandır.
Ayla Kutlu, 1990'larda çocuk kitaplarına yöneldi ve yirmiye yakın çocuk kitabı yazdı. Aynı dönemde, kadın sorunlarına eğilen yapıtlar verdi. Kadın sorunlarını açıkça ortayan koyan yapıtlarından Kadın Destanı adlı manzumesini klasik destan yapısı ve koşuk biçiminde kaleme aldı. Bu yapıt, Gılgamış Destanı 'na bir gönderme idi; Kutlu, Kadın Destanı'nda kadının mitolojik (Söylencebilim) çağlardaki öyküsünü bugünkü öyküsüne bağlamıştı.
1992 yılında Türkistan'da resmi bir görevde bulundu, 1995'te Kadın Kurultayında üye olarak bulundu.
1995 yılında yazdığı 'Mekruh Kadınlar Mezarlığı' Yunus Nadi Roman Armağanına değer bulundu.
Ayla Kutlu, yaşamının ilk 22 yılını Zaman da Eskir adlı yapıtında anlatmıştır. Yaşamını Ankara'da profesyonel yazar olarak sürdürmektedir.
