Yazar:
Halldor Laxness
Çevirmen:
Zehra Kuttekin
Yorumlar ve İncelemeler
İzlanda'da fikirleri ve düşünceleri yanlış anlaşılan yazarların en başında hiç şüphesiz Laxness geliyor. Eserlerinde taşralı ile şehirliler arasındaki çelişkiler bariz bir şekilde göze çarpar. “Atom Durağı” da bunun en güzel örneğidir.
1948'de 2 yıllık bir çalışmanın ürünü olarak ortaya çıkan bu kitap, piyasaya çıktığı ilk gün tükenerek edebiyat tarihine geçmiştir. Üstelik yazar bu başarıyı daha Nobel'i almadan elde etmiştir. Yazarın ülkemizde basılan 4 kitabından biri. Romanda yazar, İzlanda'nın 2 Dünya Savaşı sonrası İzlanda siyasetinden duyduğu rahatsızlığı ve endişeyi dile getiriyor. Kitabın geneline yayılan hava bu şekilde. Yazarın siyasi sayılabilecek en önemli kitabı belki de budur. Aslında bu bir çeşit eleştiri romanı da sayılabilir. Savaş sonrası Amerika'nın İzlanda'da bir hava üssünün daimi işgalini eleştirir yazar. Amerika'da kara listeye girmesi de büyük oranda bundan dolayıdır belki. 1940'ların İzlanda Edebiyatında en önemli kitaplarının başında hiç kuşkusuz "Atom Durağı" geliyor.
2 Dünya Savaşı'nda kullanılan atom bombaları insanlığa korkudan daha fazlasını öğretmiştir. Yazar romanını Hiroşima ve Nagazaki'ye atılan bombalardan kısa süre sonra yazmaya başlar. Laxness, olası bir nükleer savaşta İzlanda'nın barındıracağı bu üs yüzünden muhtemel bir tehdit haline geleceğinden endişe duyar. Bu durumun İzlanda yaşamına bir tehdit oluşturacağını düşünür. Romanın tarihsel yanı bu şekildedir.
Kitaptaki olay örgüsü ise Ugla isimli genç bir taşralı kız etrafında şekillenir. Ugla, Reykjavik'e hizmetçi olarak muhafazakar bir meclis üyesinin evinde çalışmak ve org çalmayı öğrenmek üzere gelir. Köyden kente gerçekleşen bu göç Ugla'nın tüm dünyasını değiştirir. Başkentte gördükleri onda kendi ülkesine karşı bir yabancılaşmaya neden olur, büyük bir kültür şoku yaşar.
Reklam
Yazar Hakkında
Halldor LaxnessYazar · 4 kitap
23 Nisan 1902’de Reykjavik civarındaki bir kasabada doğdu. Gerçek adı Halldór Gudjonsson’dur. Yazmaya olan tutkusu daha çocukluk yıllarında, çiftliklerinde ailesinden geleneksel halk masallarını ve eski destanları dinleyerek gelişti. İlk makalesi on dört yaşındayken bir ulusal gazetede yayımlandı. İlk romanı Barn náttúrunnar: astarsaga’yı (Doğanın Çocuğu: Bir Romans) on yedi yaşında yazdı. İlahiyat ve felsefe öğrenimi gördüğü sırada Fransızca ve Latince öğrendi. Avrupa seyahatine çıkan Laxness Katolikliğe yöneldi ve Luxemburg’daki Saint-Maurice-et-Saint-Maur Manastırı’nda Benedikten rahibi oldu. 1927’de ABD’ye gitti ve burada Upton Sinclair ile tanıştı, sosyalizm etkisindeki ilk eserlerini vermeye başladı. 1930’da ülkesine dönen Laxness, Ingibjörg Einarsdóttir’le evlendi ancak 1936’da ayrıldılar. Sovyetler Birliği’ne sık sık seyahat etti. 1936’da 21 yaşındaki Auður Sveinsdóttir’le evlendi. 1940’larda desteklediği Sovyet rejimini Macaristan’ın işgalinden sonra eleştirdi. Yeniden ülkesine dönen Laxness’in, Keflavík’te kurulan Amerikan askerî üssü hakkında yazdığı hiciv Atómstöðin (Atom İstasyonu, 1948), Amerikan hükümeti tarafından kara listeye alınmasına yol açtı. Eşiyle birlikte çıktığı dünya turunda New York, San Francisco, Pekin, Bombay, Kahire gibi kentlerde bulunan Laxness roman, kısa öykü, deneme, şiir, eleştiri türlerinde altmıştan fazla eser verdi. Undir Helgahnúk (Kutsal Dağın Altında, 1924), Kaþólsk viðhorf (Katolik Görüşü, 1925), Fuglinn í fjörunni (Kumsaldaki Kuş, 1932), Salka Valka (1932), Özgür İnsanlar (1934-1935), Ljós heimsins (Dünyanın Işığı, 1937), Höll sumarlandsins (Yaz Sarayı, 1938), Hús skáldsins (Şairin Evi, 1939), Gerpla (Mutlu Savaşçılar, 1953), Paradísarheimt (Geri Gelen Cennet, 1960) gibi yapıtları İzlanda ve Avrupa’da büyük ilgi topladı. 1953’te Dünya Barış Konseyi Edebiyat Ödülü’nü, 1955’te Nobel Edebiyat Ödülü’nü, 1969’da Sonning Ödülü’nü kazanan Laxness, 1998’de hayata veda etti.
