Adı:
Özgür İnsanlar
Baskı tarihi:
Aralık 2015
Sayfa sayısı:
511
Format:
Karton kapak
ISBN:
9789750518690
Kitabın türü:
Çeviri:
Osman Yener
Dil:
Türkçe
Ülke:
Türkiye
Yayınevi:
İletişim Yayınları
Nobel edebiyat ödüllü İzlandalı şair ve romancı Halldór Laxness, Özgür İnsanlar’da, bağımsızlığına düşkün bir halkı, bir çiftçinin destansı hayat mücadelesi üzerinden anlatıyor.

Bjartur, on sekiz yıl boğaz tokluğuna çalıştığı toprak ağasından satın aldığı çiftliğinde, karısı, çocukları, köpeği ve koyunlarıyla doğaya, tacirlere ve hurafelere meydan okuyan, adeta kendi dünya savaşını veren yoksul bir çiftçidir. İşler bir türlü istediği gibi gitmez ama her defasında ayağa kalkmayı, mücadeleye bıraktığı yerden devam etmeyi başarır.
Laxness’in, başına buyruk, inatçı Bjartur’a ve çevresindekilere duyarlı, sevecen bir dille hayat verdiği satırlar, Jomsviking baladlarından Eddalara, kadim İzlanda sagalarının izinden yürüyor. Özgür İnsanlar, her çeşit tahakküme başkaldıran, her zorluğu yenmeye kararlı bir insanın epik, kimi zaman da komik sergüzeştini anlatan, çağların ve mekânların ötesine uzanan, büyüleyici bir klasik.
“Laxness’ın hayalgücü, sembol ve anlatım konusundaki yeteneği büyük şairleri akla getiriyor… Bjartur, köylülerin özgürlüğünün karmaşık ve büyüleyici bir sembolü.”
The New York Tımes Book Revıew
50'den fazla eseri bulunan İzlanda'nın gururu Nobel Ödüllü H. Laxness'in dilimize sadece dört kitabının çevrilmiş olması çok büyük bir talihsizlik bence. Yazarı ilk olarak Salka Valka kitabıyla tanıdım. İzlanda'nın soğuğunu, ıssızlığını ve yalıtılmışlığını gerçekçi bir dille çok güzel tasvir ediyordu orada. Bu romanında ise bunlardan çok daha fazlasını yapıyor yazar.

İzlanda deyince akla fundalık alanlar, sıcak su kaynakları, dondurucu nehirler, yalçın kayalar, derin vadiler, yarlar, balıklar, volkanlar, kar, soğuk gibi kavramlar geliyor ve bence bunların içinde olduğu bir roman okunmaya değer gibi duruyor. Knut Hamsun’un “Toprak Yeşerince (Dünya Nimeti)” adlı romanını okuduysanız ve beğendiyseniz bu roman da size aynı keyfi verecektir. Hamsun’un Isak’i ile Laxness’ın Bjartu’su birbirine çok benzeyen iki karakterdir. Ancak burada Bjartu’nun basit bir İzlanda köylüsünü değil, genel olarak dünyadaki bağımsız çiftçileri temsil ettiğini söylemek yerinde olacaktır. Sadece çiftçileri değil aynı zamanda kendi ayakları üstünde durmaya ve kendi kararlarını kendileri vermeye çalışan insanları da temsil eder.

20 yüzyılın başlarında Bjartu efsanevi bir lanete rağmen 18 yıllık bir hizmetten sonra kendine bir çiftlik satın alarak ve bu çiftlikte kendi sürüsünün çobanı olarak en büyük hayalini gerçekleştirmiş olur. Kimseye bağımlı olmadan, özgür bir insan olarak yaşamak ister. Sadece insanlara değil, Tanrı’ya da bağımlı olmadan yaşamaya çalışır. Soğuk, hastalık, açlık ile imtihanında hiçbir zaman O’nun kapısını çalmaz. Onun tek güvendiği şey koyunlarıdır. Hiç kimseyle arkadaş olmaz. Yıllar içinde koyunlarını kaybeder, eşleri ölür, çocukları açlığa yenik düşer ancak tüm bunlar onu hiçbir zaman yıldırmaz. Ailesiyle her zaman her türlü güçlüğe göğüs germeye çalışır ve ayakta kalmayı başarır. Bjartu sadece doğa olaylarıyla değil, doğaüstü olaylarla da baş etmek zorunda kalır.

Kitabı küçük bir aile romanı olarak okumak mümkündür. Roman boyunca İzlanda yaşamı altında genel bir İskandinav yaşamını, günlük hayatın zorluğunu, toprak reformlarını, Amerika’ya toplu göçleri, modern ekonomik sistemin doğuşunu, I. Dünya Savaşı’nın köylüler üzerindeki etkisini, politik ve sosyal olaylar karşısında fakir ve basit insanların tepkilerini de okuyoruz. Tüm bu yönleriyle “Özgür İnsanlar”ı medeniyet öncesi tarihi bir doküman olarak da kabul edebiliriz.
Kitapta insanlar sürekli kahve içiyorlar. Sabah, öyle, akşam, her fırsatta, günde sekiz on bardak ve sürahilerle... Özgür İnsanlar kitabı eski bir İzlanda efsanesi ile başlıyor, oldukça güzel ve bol bol coğrafik tasvirleri var. Bu tasvirler öyle detaylı ki okurken film izliyor gibi oluyor insan. Koyunlar ve kurutulmuş balık sıklıkla sözü edilen başrol oyuncuları diyebiliriz. Kitabın kahramanına göre özgürlük; kimseye borçlu olmamak, kendi kendine yetmek ve kimseden emir almamak. Teknik eksiklikleri (karakterlerin detaylandırılmaması, bazı olayların sonuca bağlanmaması vb) olmakla beraber Komünizm karşıtı yapısı ve İzlanda edebiyatının Nobel ödüllü bir yazarına ait olması nedeniyle okunmaya değer destansı ve şiirsel bir kitap Özgür İnsanlar.
...yüzyıllardır aynı şeyi yaparlar, çünkü yüzyıllardır aynı yalnız çiftçi inatla aynı şeyi yapar... Yalnız işçi, yoksulluğundan sonsuza dek kurtulamayacak, insan insanın en büyük düşmanı değil, dostu oluncaya dek hayatını sefalet içinde sürdürecektir...
...tüm yardımlar, ödüller, ikramiyeler, krediler yoksul kesimleri teğet mi geçti? .... Zengin olmayan birine büyük kazanç getirecek bir teklifte bulunmak son derece anlamsız bir şeydir. Yoksulluk, cömert tekliflerden yararlanma imkanının olmadığı bir insanlık durumudur...
Bunlar güzel günlerdi. Hayatın en güzel günleri gibi, huzurlu, gösterişsiz günler; küçük oğlan o günleri hiç unutmadı. Hiçbir şey olmaz; insan sadece yaşar, nefes alıp verir ve canı başka hiçbir şey ama hiçbir şey istemez.
...iki insan bazen anlaşmakta böyle güçlük çeker, iki insan kadar trajik bir şey yoktur.
...kıtlık yıllarının özgür insanı, refah yıllarının faiz kölesi olmuştu. Şimdi geriye baktığında, tüm çocuk ölümlerine, pisliğe, açlığa rağmen o zor yıllarda kendini, nazlı kredi kurumlarının son sözü söylediği refah yıllarına kıyasla daha güvende hissettiğini anlıyordu.
Bazı günlere, tuhaf bir şekilde, bir aptallık bulaşmış gibidir; insan çevresine bakar ve hiçbir soruya yanıt bulamaz; bazı günler ise zekidir ve her şeye cevap verir.
Asta'nın sağ yanağı günün her saatinde farklı görünürdü. Bu yanaktaki düşünceler, yazın kaçak güneş ışınlarıyla, yer değiştiren gölgeleriyle sürekli değişen gökyüzü gibi, ürküntü ile beklenti arasında gidip gelirdi. Böyle bir yanak kendi başına, dış dünyada ve iç dünyada olanlara karşı aşırı hassas ve korumasız bir canlı gibidir. Sinir uçları çıplaktır sanki, tüm bedeni bir ruha, kötülüğe katlanamayan ama muhtemelen kötülükten başka bir şeyle karşılaşmayan bir ruha dönüşmüştür; böyle bir ruh mutlulukla değil, beklentiyle teselli bulur. Sol yanağındaki kötülük onu korumasaydı, bu kızın başına kim bilir neler gelirdi.

Kitabın basım bilgileri

Adı:
Özgür İnsanlar
Baskı tarihi:
Aralık 2015
Sayfa sayısı:
511
Format:
Karton kapak
ISBN:
9789750518690
Kitabın türü:
Çeviri:
Osman Yener
Dil:
Türkçe
Ülke:
Türkiye
Yayınevi:
İletişim Yayınları
Nobel edebiyat ödüllü İzlandalı şair ve romancı Halldór Laxness, Özgür İnsanlar’da, bağımsızlığına düşkün bir halkı, bir çiftçinin destansı hayat mücadelesi üzerinden anlatıyor.

Bjartur, on sekiz yıl boğaz tokluğuna çalıştığı toprak ağasından satın aldığı çiftliğinde, karısı, çocukları, köpeği ve koyunlarıyla doğaya, tacirlere ve hurafelere meydan okuyan, adeta kendi dünya savaşını veren yoksul bir çiftçidir. İşler bir türlü istediği gibi gitmez ama her defasında ayağa kalkmayı, mücadeleye bıraktığı yerden devam etmeyi başarır.
Laxness’in, başına buyruk, inatçı Bjartur’a ve çevresindekilere duyarlı, sevecen bir dille hayat verdiği satırlar, Jomsviking baladlarından Eddalara, kadim İzlanda sagalarının izinden yürüyor. Özgür İnsanlar, her çeşit tahakküme başkaldıran, her zorluğu yenmeye kararlı bir insanın epik, kimi zaman da komik sergüzeştini anlatan, çağların ve mekânların ötesine uzanan, büyüleyici bir klasik.
“Laxness’ın hayalgücü, sembol ve anlatım konusundaki yeteneği büyük şairleri akla getiriyor… Bjartur, köylülerin özgürlüğünün karmaşık ve büyüleyici bir sembolü.”
The New York Tımes Book Revıew

Kitabı okuyanlar 8 okur

  • Ahmet şenkal
  • DY
  • Sezin
  • Necmettin Zafer
  • @kitaplarlakeyif
  • Erol Muzaffer
  • Eylem
  • Barış Ateş

Kitap istatistikleri

Okur puanlamaları

10
%80 (4)
9
%0
8
%20 (1)
7
%0
6
%0
5
%0
4
%0
3
%0
2
%0
1
%0