Yazar:
Üstüngel Arı
Yorumlar ve İncelemeler
Baki Kalan, yaşanamamış bir ömrün özlemini içinde taşıyan bir adamın hikâyesi. Bir arkadaşının ölümüyle geçmişe, anılara, pişmanlıklara gömülen Baki; yarım kalmış aşklar, sönen idealler ve bir zamanlar inanılan devrimci hayaller arasında dolaşıyor. Babasına benzemekten çok korkmuş ama farkında olmadan ona benzeyerek karısına ve kızına hayatı dar etmiş. Üstelik yalnızca davranışlarını değil, babasının hayal kırıklıklarını da miras almış.
Romanın merkezinde derin bir sevgisizlik var: Baba ile oğul arasında, evliliğin içinde, hayata karşı.
Üstüngel Arı, bireysel hafıza ile toplumsal belleği ustalıkla iç içe geçirirken, Baki’nin kişisel hesaplaşmasını bir kuşağın kırgınlıklarına ve sessiz yenilgilerine dönüştürüyor. Sade, temiz ve sahici bir dille ilerliyor.
Kısa ama yoğun bir roman Baki Kalan. İronisi yerinde, gözlemleri keskin, insanın içine dokunan bir metin.
Nitekim romanın 2025 Don Kişot İyi Edebiyat Ödülleri’nde Yetişkin Edebiyatı kategorisinde birincilik alması da bu edebi gücün önemli bir göstergesi.
Ben çok sevdim. Kitabı ne kadar sevdiysem Baki'yi o kadar sevmedim. Böyle adamlardan nefret ediyorum. Bittiğinde insanın içinde kalan, susup düşünme isteği uyandıran kitaplardan.
Baki Kalan / Üstüngel Arı
Baki Kalan”; hepimizin bir yerlerde sakladığı,bazen üstünü örtmeye çalıştığımız sırlarımız ve yanlış deneyimlerimizle er ya da geç yüzleşeceğimiz gerçeğini,kahramanımız Baki Bey üzerinden bizlere sarsıcı bir dille hatırlatan enfes bir eser. Otoriter bir babanın ve eşi tarafından sevilmeyen bir annenin gölgesinde büyüyen Baki Kalan,kendini siyasi kavgaların tam ortasında bulmuş, aşkı da acıyı da hep uçlarda yaşamış bir karakter.
Sayfaları çevirdikçe Baki beyin içsel çelişkileri,zihnindeki ordularla verdiği sessiz savaş ve bitmek bilmeyen öz eleştirileri okuru sadece etkilemekle kalmıyor,okurun hem şimdiki anına hem de gelecekteki düşünce sınırlarına dokunuyor. Okurken bazı sahnelerde durup derin bir nefes alma ihtiyacı hissetmemek imkânsız. Özellikle eşinin kanlar içinde yattığı o anlarda kızı Hasret ile yaşadığı "bıçak sırtı" hesaplaşma ve yıllar sonra eski aşkı Bahar’a yaptığı o geç kalmış itiraf,insanın boğazında düğümleniyor.
Baki Kalan’ın idealist devrimci kimliği ile evdeki otoriter ve yetersiz baba figürü arasındaki o derin uçurum,insanın içindeki karanlık gri alanları tüm çıplaklığıyla yansıtıyor. Kitabı bitirdiğimizde kendimizi Baki Bey’in "zihin orduları" arasında, yine kendi geçmiş ve geleceğimize dair sorular sorarken bulmamız neredeyse garanti. Yazarın güçlü kalemi,kitabın sadece bir kurgu olmadığını,tamamen gerçek yaşama dair derin izler taşıdığını hissettiriyor.
Pişmanlıkların,hatıraların ve yarım kalmışlıkların bir insan yaşamını nasıl ilmek ilmek işlediğini görmek ve bu deneyimi içselleştirmek isterseniz,Baki Kalan’ın hikâyesi üzerinizde uzun süre unutulmayacak bir etki bırakacaktır.
Tavsiyemdir.
#fundaokuyupyorumluyor
BAKİ KALAN
&
ÜSTÜNGEL ARI
" Yükselmek için önce yüklerden kurtulmak gerek, hafiflemek gerek, teslim olmak gerek. Göçüp gitmeden önce tüm hesabı kesmek gerek."
2025 Don Kişot Edebiyat ödülü birincisi olan 
The Kitap Yayınları ndan çıkan @ustungelari kaleme aldığı #bakikalan adlı kitabı ile geldim.
“İnsan öldüğünü nasıl anlardı ki?” diye başlayan o cümle daha ilk anda kalbime dokundu. Bu kitapta ölüm, sadece nefesin kesilmesi değil umut etmeyi, heyecan duymayı, sevmeyi de bırakmaktı aslında.
Baki Bey’in bir sabah camiden duyduğu isimle geçmişe savrulması, yıllardır kaçtığı anılarla teker teker yüzleşmesi çok etkileyiciydi. En yakın dostu Kemal’in ölümü, onun için sadece bir kayıp değil; geçmişin ağır kapılarının ardına kadar açılması demekti.
Çocukluk travmaları, kaybettiği aşk, görücü usulü evliliği, kızı Hasret’le kuramadığı bağ ve en sarsıcısı; babasıyla yaşadığı çatışmanın sonunda, zamanla ona benzemesi. Ne de olsa insan, bazen en çok kaçtığı şeye dönüşüyor istemeden.
1977-2014 arası Türkiye’nin siyasi atmosferini de Baki Bey’in iç dünyası üzerinden okumak romana ayrı bir derinlik katmış. “Baki Kalan” sadece geride kalanları değil, aslında hiç gidemeyenleri, anıların içinde sıkışıp kalanların hikayesini dile getirmiş.
Akıcı dili, hüzünlü, melankolik, kimi zaman ironik ve trajikomik, güldürürken düşündüren bir hikâyeydi. Kitabın kapağını huzurla değil, iç çekerek büyük bir hüzünle sonlandırıyorsunuz.
Otobiyografi tarzında, hayata dair derin ve anlamlı bir okuma yapmayı sevenlere tavsiye ederim.
Kitapla ve sağlıkla kalın
The Kitap Yayınları ndan çıkan @ustungelari kaleme aldığı #bakikalan adlı kitabı ile geldim.
“İnsan öldüğünü nasıl anlardı ki?” diye başlayan o cümle daha ilk anda kalbime dokundu. Bu kitapta ölüm, sadece nefesin kesilmesi değil umut etmeyi, heyecan duymayı, sevmeyi de bırakmaktı aslında.
Baki Bey’in bir sabah camiden duyduğu isimle geçmişe savrulması, yıllardır kaçtığı anılarla teker teker yüzleşmesi çok etkileyiciydi. En yakın dostu Kemal’in ölümü, onun için sadece bir kayıp değil; geçmişin ağır kapılarının ardına kadar açılması demekti.
Çocukluk travmaları, kaybettiği aşk, görücü usulü evliliği, kızı Hasret’le kuramadığı bağ ve en sarsıcısı; babasıyla yaşadığı çatışmanın sonunda, zamanla ona benzemesi. Ne de olsa insan, bazen en çok kaçtığı şeye dönüşüyor istemeden.
1977-2014 arası Türkiye’nin siyasi atmosferini de Baki Bey’in iç dünyası üzerinden okumak romana ayrı bir derinlik katmış. “Baki Kalan” sadece geride kalanları değil, aslında hiç gidemeyenleri, anıların içinde sıkışıp kalanların hikayesini dile getirmiş.
Akıcı dili, hüzünlü, melankolik, kimi zaman ironik ve trajikomik, güldürürken düşündüren bir hikâyeydi. Kitabın kapağını huzurla değil, iç çekerek büyük bir hüzünle sonlandırıyorsunuz.
Otobiyografi tarzında, hayata dair derin ve anlamlı bir okuma yapmayı sevenlere tavsiye ederim.
Kitapla ve sağlıkla kalın
Baki Kalan
"İnsan zaman zaman kendine bile uzak gelirken, bir başkasıyla gerçek bir yakınlık kurabilir miydi? Kendine bile itiraf edemezken duvarlarını, korkularını, acılarını, pişmanlıklarını, bir başkasıyla, tüm şeffaflığıyla paylaşabilir miydi?"
Baki Kalan... Çocukluğu otoriter bir babayla ve şiddetle geçmiş, gençliğinde siyasi olaylara karışmış, sevdiğini söyleyememiş, sevmediği biriyle evlenmiş, karısına ve kızına hayatı zehir etmiş bir adam...
Artık hayatının son günlerine gelmişken geçmişiyle bir hesaplaşma işine girmişti. O sabah işitme cihazını kulağında unutmuş ve eski bir arkadaşının vefat anonsunu duymuştu. Cenaze için hazırlanırken geçmiş tek tek gözlerinin önüne geliyordu. Ne çok eziyet ve işkence görmüş, acılar çekmiş ve çektirmişti. Belki babasından bir babalık görebilseydi o da kızına iyi bir baba olabilirdi. Oysa ki benzemek istemedikçe babasına dönüşmeye başlamıştı.
Peki ya Bahar? Onu gördüğü ilk gün vurulmamış mıydı ona? Ya ona olan aşkını zamanında itiraf etmiş olsaydı her şey daha farklı olabilir miydi?
İnsanın kendi içindeki hesaplaşmalarını, suskunluklarını ve kaçamadığı anılarını öyle bir anlatıyor ki bu kitap bize; bazen kızarken, bazen sorgularken bazen de tebessüm ederken buluyorsunuz kendinizi. Travmaların bir insanın tüm hayatını ve etrafındakileri nasıl etkilediğini çok net bir şekilde görüyorsunuz.
İnsanın öldüğü yaş, hayatının sadece tek bir göstergesiydi. Tek bir göstergeden hareketle insan, hayat yarışında öne geçtiğini ya da kazananın kendisi olduğunu iddia etmemeliydi.
İnsan acıya ne kadar dayanabilirdi? Zihnini bedeninden uzaklaştırabiliği kadar.
İnsan, kendine iyi gelmeyen ne varsa özlerdi zaten. Kimi zaman eski bir alışkanlık, kimi zaman eski bir aşk.
Üstüngel Arı / Baki Kalan
Merhaba
2025 Don Kişot İyi Edebiyat Ödülü’nü kazanan bir kitap okudum. Yazarın üslubu bana hem çok cesur hemde çok sert geldi. Bir o kadar da trajikomik.
Yazarımız karakter üzerinden kendimizi gözlemlemek ve eleştirme konusunda cesaretini de aktarmış.
Baki Kalan…
Bir zamanların devrimcisi, ileri görüşlü fakat evinde karısına ve kızına hayatı zindan eden zebani.
Bir dostunun vefatı dolayısıyla cenazeye hazırlanırken maziye dalarak hem eski aşkı Bahar’ı görmek için heyecan duyar.Hemde karısı ve kızını hatırlayarak ızdırap duyar. Siyasi mücadele veren aydın bir adamken nasıl yalnızlığa mahkum olmuş herkesi kaybetmiş bir adam olunur?
Kötü babayla büyümüş bir çocukken nasıl daha kötü bir baba olunur?
Hayatındaki her kadını neden bu kadar aşağılar?
Neden mutsuzluğuyla mücadele edemez ve yapayalnız kalır?
Arkadaşı Kemal’le gömdükleri sır neydi?
O kadar çok sorgulayacak unsur vardı ki…
Ben Baki karakterini hiç sevemedim.
Yazarımızın bize aktarma biçimi o kadar güzeldi ki nefreti bile hissettik
Yayınevinden hediye olarak gönderilmiştir.
#hediye #işbirliği #reklamdeğiltavsiyedir
Herkese Selamlarrr…
Haftanın ilk günü sizlere, bu yılın Don Kişot
“ İyi edebiyat ödülü birincisi” olmuş, yeni kitabımı tanıştırmaya geldim. “Kitabın, “İnsan nasıl anlardı ki öldüğünü? Ölmek şayet, yaşamayı, mücadeleyi, ümit etmeyi, heyecan duymayı, âşık olmayı bırakmak anlamına geliyorsa, Baki Bey çoktan ölmüş olmalıydı.”
cümlesinden öyle etkilendim ki ,bizi canlı tutan duyguların ne denli önemli olduğunu “Baki Kalan” ın anlatımıyla okuyoruz.
Açıkçası “ Baki Kalan” ın yaşadıkları , yaşattıkları beni çok düşündürdü. Hani bazen bazı kişiler için “ o da çok kötü şeyler yaşadı , ondan böyle “cümlesini sık kullanırız ya, ben bu cümleyi herkes için doğru bulmuyorum ve Baki Kalan’ın yaşattıkları bence yaşadıklarından daha kötüydü.
Tecrübe edinmek , hatalardan ders çıkarmak lazım, tekrar etmek değil.
Ölüm ;hayallerin,umutların ,aşkın , sevinçlerin yok olması ise , bir insan hayatı boyunca kaç kere dirilip ölür? 1977’nin 1 Mayıs’ında öldüğünü düşünüyordu “Baki Kalan” fakat aslında 2014 ‘ te tekrar öldü…
Anlatımı çok derindi kitabın. Her okuyucunun bakış açısını değiştirecek bir kitap ve böyle bir hayatın hala yaşanıyor bilinciyle sıkılmadan okuduğum farklı bir deneyim oldu benim için.
İLKNUR mükemmel bir tavsiye daha
Baki Kalan üstüngel Üstüngel Arı
İLKNUR mükemmel bir tavsiye daha
Baki Kalan üstüngel Üstüngel Arı
Puan vermedi·164 syf.··
Beğendi
·2026 3. kitabı
·21 saatte okudu
·Okunma: 04 Ocak 2026 15:48
ÜSTÜNGEL ARI-BAKİ KALAN
.
.
.
Merhabalar bugün sizlere 2025 Don Kişot İyi Edebiyat Ödülü kazanan #bakikalan kitabının yorumu ile geldim.
İşitme cihazını çıkarmayı unuttuğu bir sabah, camiden anons edilen isim ile geçmişi gider Baki bey.
Anons edilen kişi onun çok yakından tanıdığı en yakın arkadaşı Kemal Bey'dir.
Bu ismi duyunca geçmişi hatırlamaktan korktuğu günlerine götürür beyni.
Son görevini yerine getirmek için yola çıkar ve her adımda geçmişin yükünü omuzlarında hisseder.
Hep iddialaştığı Kemal ondan önce ölmüştür iddiayı kazanmıştı ama geriye kalan Baki bey ise kaybetmişti.
Görücü usulü evlendiği Mürüvvet hanımın hayatını mahvetmişti adeta hapse çevirmişti, kızı Hasrete de pek güzel şeyler yapmamıştı neresinden baksan Baki Bey'in hayatı pişmanlıklarla doluydu.
Hayatındaki unutamadığı iki gün var birisi 1 Mayıs ikincisi ise sadece Baki Beye ait olan o karanlık gün.
Baki amcanın yüzleşmekten korktuğu geçmişin gölgesine geçen günleriyle bazen üzülüp, bazen de ona çok kızacaksınız.
Her insanın hatalarından ders çıkarması lazım tekrar etmemek adına.
Herkese Merhaba
Bugün sizlere Üstüngel Arı kaleminden Baki Kalan kitabının yorumu ile geldim
Şubat ayının sıradaki kitabı 2025 yılı basımlı 163 sayfalık bir kitap
"Baki Kalan'dan geriye kalan, işitme cihazı olmadan duyamayan, buruşuk bir adam."
•Ömrünün son demlerinde geçmişinin hayaletleriyle boğuşan Baki Bey’in hikayesi insanın boğazına bir yumru gibi oturan, Gerçekten yaşayan kim, geride kalan kim? sorusunu her sayfada sorduruyor.
•Eski dostu Kemal'in cenazesiyle başlayan bu yolculuk; bizi 77’nin Kanlı 1 Mayıs’ına, 12 Eylül hücrelerine ve 2014’ün karanlık günlerine götürüyor.
•Baki Bey, ismiyle aslında bize çok şey fısıldıyor. Yetmiş yıllık bir ömrün yükünü omuzlarında taşıyan, her sabah uyanmayı bir yok oluş gibi karşılayan bir adam. Gençliğinde dünyayı değiştireceğine inanan bir devrimciyken, yaşlılığında işitme cihazı olmadan duyamayan, buruşuk ve sessizlikte kaybolmak isteyen birine dönüşmüş.
•En sarsıcı kısmı ise; hayatı boyunca nefret ettiği, onun gibi olmayacağım dediği babasına günün sonunda tıpatıp benzemesi...
•37 yıllık karısının en sevdiği yemeği bile bilmeyecek kadar ona uzak ama aynı evde bir ömür tüketecek kadar hapsolmuş bir adamın dramı.
•12 Eylül hücrelerinde hayali satranç oynayarak aklını koruyan bir zihin; yıllar sonra 1 Mayıs'larda yaşanan acılarla nasıl darmadağın olur?
•Kemal’in o mezara giden gizemi ve Baki Bey’in terapistine bile söyleyemediği o büyük yalanlar...
•Üstüngel hocamın kalemiyle tanışma kitabım. Üslubu o kadar akıcı ki, çok ağır trajedileri bile ironik ve doğal bir dille anlatmayı başarmış.
•Kitap hem bir dönem romanı hem de çok derin bir psikolojik tahlil sunuyor.
•2025 Don Kişot İyi Edebiyat Ödülü’nü boşuna almamış, gerçekten iyi edebiyat arayanlar kaçırmasın!
Sizce insan sonunda kaçtığı şeye mi dönüşür?
Yazarımızın kalemine
Üstüngel Arı kaleminden Baki Kalan kitabının yorumu ile geldim
Şubat ayının sıradaki kitabı 2025 yılı basımlı 163 sayfalık bir kitap
"Baki Kalan'dan geriye kalan, işitme cihazı olmadan duyamayan, buruşuk bir adam."
•Ömrünün son demlerinde geçmişinin hayaletleriyle boğuşan Baki Bey’in hikayesi insanın boğazına bir yumru gibi oturan, Gerçekten yaşayan kim, geride kalan kim? sorusunu her sayfada sorduruyor.
•Eski dostu Kemal'in cenazesiyle başlayan bu yolculuk; bizi 77’nin Kanlı 1 Mayıs’ına, 12 Eylül hücrelerine ve 2014’ün karanlık günlerine götürüyor.
•Baki Bey, ismiyle aslında bize çok şey fısıldıyor. Yetmiş yıllık bir ömrün yükünü omuzlarında taşıyan, her sabah uyanmayı bir yok oluş gibi karşılayan bir adam. Gençliğinde dünyayı değiştireceğine inanan bir devrimciyken, yaşlılığında işitme cihazı olmadan duyamayan, buruşuk ve sessizlikte kaybolmak isteyen birine dönüşmüş.
•En sarsıcı kısmı ise; hayatı boyunca nefret ettiği, onun gibi olmayacağım dediği babasına günün sonunda tıpatıp benzemesi...
•37 yıllık karısının en sevdiği yemeği bile bilmeyecek kadar ona uzak ama aynı evde bir ömür tüketecek kadar hapsolmuş bir adamın dramı.
•12 Eylül hücrelerinde hayali satranç oynayarak aklını koruyan bir zihin; yıllar sonra 1 Mayıs'larda yaşanan acılarla nasıl darmadağın olur?
•Kemal’in o mezara giden gizemi ve Baki Bey’in terapistine bile söyleyemediği o büyük yalanlar...
•Üstüngel hocamın kalemiyle tanışma kitabım. Üslubu o kadar akıcı ki, çok ağır trajedileri bile ironik ve doğal bir dille anlatmayı başarmış.
•Kitap hem bir dönem romanı hem de çok derin bir psikolojik tahlil sunuyor.
•2025 Don Kişot İyi Edebiyat Ödülü’nü boşuna almamış, gerçekten iyi edebiyat arayanlar kaçırmasın!
Sizce insan sonunda kaçtığı şeye mi dönüşür?
Yazarımızın kalemine
Yorumuma başlamadan önce bu kitapla ilgili şunu söylemek istiyorum; aldığı ödülü inanın bana sonuna kadar hakediyor.
Yitip giden bir ömür ancak böyle güzel anlatılırdı.
Hayatının son demlerine konuk oluyoruz, Baki beyin. Belki de yıllar sonra bizimde böyle hayat hikayemiz yarım kalacak. Daha doğrusu yaşayamadıklarımız...
Bence çok uzatmadan hemen kitaba döneyim ben
Eski bir dostunun cenazesiyle başlıyor her şey. Gençlik yıllarındaki siyasi mücadeleler, yarım kalmış bir aşk, otoriter bir baba...
Aynı zamanda sadece Baki Bey’in yaşadıklarını okumuyoruz. Bir dönemin toplumsal hafızasına da tanıklık ediyoruz.
Ayrıca değinmeden de geçmek istemiyorum; kitabın kapağında #1mayıs posteri var. O gün Baki Beyin asla unutamayacağı günlerden sadece biri... Bir gün daha var ama okumanız lazım.
Bazen geçmişe dalıyoruz ya işin içinden çıkamıyoruz ya da unutmuş gibi yapıyoruz. Ama emin olun sadece öyle yapıyoruz.
Yazarın kalemi de kesinlikle akıcı... En ağır meseleleri bile yer yer gülümseterek ve en sadece biçimde bize lanse etmiş. Baki Bey, uzun bir süre unutulması zor bir karakter ve hayat olacak bizler için.
Boşuna 2025 Don Kişot İyi Edebiyat Ödülü’nü almamış bu kitap.
Puan vermedi
Bugün sizi bir ölüm haberiyle başlayan ve ilerledikçe sessizce ağırlaşan ödüllü bir romana götürmek istiyorum.
Baki Kalan – Üstüngel Arı
2025 Don Kişot İyi Edebiyat Ödülü Birincisi
Baki Bey yıllardır aynı hayatın içinde aynı cümlelerle yaşamaktadır.Görünürde her şey yerli yerindedir.Ama bazı hayatlar eksik oldukları halde sessizce devam eder.
Bir sabah gelen bir ölüm haberiyle eski bir defter açılır.Kapanmış sanılan kapılar aralanır.Geçmiş hiç acele etmeden yeniden kendini hatırlatır.
Yarım kalmış duygular…
Söylenememiş sözler…
Koruma adı altında bastırılan hayatlar…
Baki Bey’in hikayesi bir pişmanlık patlaması değildir.Daha çok geç fark edilen bir ağırlıktır.
İnsan bazen yaşadığını sanırken aslında sadece sürdürür.
Yıllar geçmiştir…
Ama bazı sorular hâlâ yerindedir.
Ve sonra o an gelir.
Sessizliğin artık taşınamadığı an.
Her şeyin konuşulmak zorunda kaldığı yer.
Burada duruyorum.
Çünkü Baki Kalan anlatıldıkça değil sustuğu yerde etkisini artıran bir roman.
Hazırsanız…
Bir adamın geçmişiyle arasına koyduğu mesafeyi okurun kendi hayatındaki boşluklarla yan yana getiren bu hikayeye birlikte yaklaşabiliriz.
Belki de en zor yüzleşme insanın kendisiyle yaptığıdır.
Reklam
Yazar Hakkında
Üstüngel ArıYazar · 2 kitap
1990 yılının başlarında Zonguldak’ta dünyaya geldi. Dünyaya gelişine hiçbir zaman bir değer atfetmedi. O da hepimiz gibi biraz zaman geçirmek için buralardaydı.
1996’da TED Zonguldak Koleji’ne girdi. Burada 8 yıl eğitim gördü.
2004’te Zonguldak Atatürk Anadolu Lisesi’ni kazandı ve liseyi ancak 5 senede bitirebildi.
2009 yılında Kocaeli Üniversitesi Arkeoloji Bölümü’nü kazandı.
2011 yılında Felsefe bölümünde Çift Anadal yapmaya başladı.
2012’nin Nisan ayında, yazdığı blog Okan Bayülgen tarafından keşfedildi ve Bayülgen’in paylaşımları sayesinde günlük ziyaretçi sayısı ortalama 20-30 olan blogu, on binlere ulaştı. (2012 yılı içinde blogu yaklaşık 150.000 kez görüntülendi. 2012’nin en yoğun günü 9.134 hit ile 8 Temmuz oldu ve o günün en popüler yazısı bok. idi)
2012 Mayıs ayında yakın arkadaşları Onurcan Yılmaz, Eren Öztürk ve Levent Kaan Gündoğdu ile birlikte Parrhesia adında, düzensiz aralıklarla yayın yapan bir e-dergi kurdu. (Levent Kaan Gündoğdu, üçüncü sayının ardından ekipten ayrılmıştır.)
