Bıllıy Aranson, Bilimsel Gaflar, Fol kitap
( Bilim Tarihi, Basım, Aralık,2021 )
Bilimsel seyirde bize birçok alanda konfor sağlayan keşiflerin yolunun gaflardan geçtiği gerçeği. Bilimsel yöntemin basamakları konusunda zihni aydınlatıyor.
"Yanıtların hepsine saygı duyun Neden mi? Çünkü bu çok saygın olan yanıtların hepsine, daha önce yine çok saygın olan yanıtların gaf olduğunun anlaşılması sonucu (yanlışlanan bilimsel buluş iddiaları) sonucu varılmıştır.
Yeni yanıtlar bulmak için kendinize şunu sormalısınız bu çok zayıfın yanıtların hangisi gerçekte bilimsel gaftır."(S,89)
@folkitap
Muhteşem bir kitap bilhassa çocuklara kesinlikle okutulması ya da beraber okunması gereken bir kitap. Çünkü güzel şeyler keşfetmek için hata yapmaktan korkmamak gerektiğini o kadar tatlı anlatmış o kadar tatlı anlatmış. Aynı zamanda yapılan hata kısa vadede bir olumlu sonuç doğurmasa da eğer iyi bir amaç için emek harcanırsa uzun soluklu olarak düşününce bu durumun muhakkak insanlığa katkısı olacaktır demiş ve tüm bunları bilim tarihi kapsamında anlatmış. Hem de inanılmaz keyifli ve eğlenceli bir hale getirerek vesselam mutlak tavsiyedir
Kitap genel olarak günlük yaşamda aklımıza gelen, merak ettiğimiz ve bilimin günümüzde bunu basit bir şekilde açıklayabileceği konulara yer vermiştir. Eğer geçmişte yaşasaydık bu bilimsel gafları yapma ve bunlara inanma olasılığımız yüksek olurdu diye düşünüyorum. Çünkü teknolojinin gelişmemiş olduğu, deneyin yapılmadığı bir ortamda ortaya atılan teoriler insanın hayal gücüne ve gözlemlere dayalı olduğundan bu tür gafları bizde yapabilirdik.
Kitap, bilimsel gafların yeni bilimsel düşünceleri geliştirdiği için gafların önemli olduğunu vurgulamaktadır. “Ancak insanlar gaf yapmayı sürdürdükçe gaflarından ders almayı da sürdürdüler. (s. 58)” Böylelikle gaflar sayesinde gerçek bilgiye ulaşma yolunda kat edilmiş oldu. Örneğin kitapta geçen Kolomb’un Asya’ya kestirme bir yol bulmak arayışıyla batıya yelken açması yerküre hakkında bir bilgi seline yol açan bir gaftı.
Gaflar içinde en çok dikkatimi çeken “Mars’ın Kanalları” adlı bölümdeki Percival Lowell’ın görüşleri oldu. Sadece gözleme dayanarak kendi hayal gücünü son derece ileri düzeyde kullandığını görüyoruz. Lowell’ın düşünceleri bana bir hayli ilginç geldi.
Bence kitap oldukça yararlı ve her yaş düzeyi için uygundur. Gerçek bilginin aslında ortaya atılan yanlışlardan doğduğu, yanlışların üzerinde yapılan bilimsel süreçler yoluyla gerçeğe ulaşıldığı ve ya gerçeğe ulaşmak için bir adım olduğunu anlıyoruz. Yazar kitabın sonunda okuyucuya hitap ederek “Sizin bulacağınız yeni sorular, yeni yanıtlar getirecektir.” diyor. Bireyi yanıtlar hakkında düşünmesi, incelemesi, sorgulaması, gerçek bir bilgiye ve ya gafa ulaşması için teşvik ediyor.
Sorsan bir çocuk kitabı. Edebi bir yönü de yok. İçindekilerin gerçekliğini de teyit etme gereği hissetmedim. Muhtemelen sosyal medyanın ortaya çıkması ve bilgiyi bir çöp haline getirip biriktirmeye başlamasından sonra kitaplardan da şüphelenir oldum. Sanırım lise yıllarımda okuduğum Bilimsel Gaflar'ın benim üzerimde muhtemelen yazarının veya kapağını inceleyerek bu kitabı çocuğuna almayı düşünen ebeveynlerin de pek hayal edemeyeceği kadar büyük bir etkisi olmuştur. Bilimsel Gaflar'ın son sayfasını çevirip kitabı kapattıktan sonra geçen onlarca yılın ardından sonra bugün bile hala zihnimde günlük hayatı, hayatın ezberlerini yıkan bu kitabın bana hediye ettiği bakışı taşıyorum. Artık gittikçe daha kısa periyotlarda gerçekleşen büyük yanılgı tespitlerinin kimse farkında değil belki, çünkü zihnimiz taşıyabileceğinin çok fazlasına maruz kalıyor. Muhtemelen sürekli su almakta bir kayıktan suyu hızla boşaltır gibi kendisinde biriken fazla, gereksiz bilgiyi boşaltıyor. Buna toplumların hafızası diyen de var tabi. Toplumları balık hafızalı olmakla suçlayan da. Oysa gaflarımızın sayısı o kadar arttık ki çetele tutmaya gerek yok. Önemli değil. Bir kere Bilimsel Gaflar kitabından kitlesel olarak inanılmış da olsa, bilimsel bir kanıtı da olsa, bilmem kaç yüzyıl geçerliliğini sürdürmüş de olsa bilginin çürüyebileceğini öğrenince bilginin cazibesine karşı daha sakin oluyorsun. H
Aşırı eğlenceli bir kitap. Bilimi en son lisede tatmış sonrasında bir kaç dergiyle pekiştirip güncel tutmaya çalışmış, onunla pek içli dışlı olamamış biri olarak altın değerinde bir eser olarak tanımlayabilirim kısacası. Muadili kitaplar hakkındaki her türlü öneriniz benim için baş tacıdır :)
Mizahi dili ve ustaca planlanmış metin ilham kaynağı gibi. Yetişkin olarak okudum fakat ortaokul çocuklarının okuyacağı bir kitap, ilkokul çocukları ise sıkılabilir. Denemenin, yanılmanın, söylediklerimizin, savunmalarımızın tam olarak gerçeği söylemiyor olabileceğini, fakat düşünmeye, sorgulamaya devam edersek gerçeğe bir adım daha yaklaşabileceğimizi söylüyor bize. Bunları da yüzyıllar önce yaşamış bilim insanlarının hikayeleriyle anlatıyor.
Eğlencelik..Ancak benim beklediğimi vermedi..Yapacak daha önemli işiniz yoksa göz atarbilirsiniz..Yine de yeterince dikkat çekici sayılmaz..Hatta yer yer sıkıcı :(
Yapilan her yanlis bizleri dogruya bir adim daha yaklastirir. Cocuklarimiza okutabilecegimiz eglenceli bir kitap oldugunu dusunuyorum. Ozellikle bazi bolumleri bana cok ilginc geldi.