Puan
7.810 üzerinden
BU İNCELEME TAMAMEN ALINTIDIR. BİR MAKALENİN ÖZETLENMİŞ HALİDİR.KAYNAKÇAYI YAZININ SONUNDA BELİRTTİM.
En geniş tanımı ile Yüzleştirmeci Tiyatro (In-Yer-Face), izleyicisini ensesinden kavrayıp gerekli iletiyi alıncaya kadar onu sarsmayı amaçlayan tiyatrodur. Bu bakımdan duyarlılık tiyatrosudur: Gerek oyuncuları gerekse izleyicileri geleneksel tepkilerin ötesinde sarsma yoluna gider ve sinirlerin en uç noktalarına dokunarak korku ve panik uyandırır. Bu tiyatro şok taktikler kullanır ya da kendisi tamamen şaşırtmacaya dayalıdır. Oyunlarda şok ya da şaşırtmanın kullanılması daha derinlerde yatan anlamların irdelenmesinin bir yoludur.
Yüzleştirmeci Tiyatro’da kullanılan dil kirlidir, karakterler dile getirilemez konulan ele alıp konuşur, elbiselerini çıkarır, birlikte olurlar, birbirlerini utandırıp hakaret sınırlarını aşarlar, çok hoş olmayan duygular yaşarlar ve ansızın şiddete başvururlar. En önemlisi de bu tiyatro o kadar güçlü ve o kadar söylenmeyene, dile getirilmeyene yöneliktir ki sonunda izleyicileri tepki göstermeye zorlar. Çünkü yüzleşmek istenmeyen duygu ve düşünceler genellikle acı veren, korkutan, daha doğru bir deyişle hoş olmayan ve keskin duygulardır. Bu duygular hiçbir zaman izleyenleri ya da karşılaşan kişileri mutlu etmez, tersine rahatsız eder, koltuklarında oturan izleyiciler huzursuz olur çünkü tanık oldukları bu duygu ve düşüncelerin insanın yetisinde olduğunun tam anlamıyla bilincindedirler. Aynı rahatsızlık belki sinemada bu denli yoğun duyumsanmayabilir çünkü tiyatroda tüm bu eylemleri sergileyenler aynı ortamda izleyicilerle aynı havayı soluyan oyunculardır. Bu açıdan da sahnedeki olaylar ile ister istemez özdeşlik kurulması kaçınılmazdır.
1990’lı yıllarda sahnelenen oyunlardaki tüm hu özellikler geçmiş dönem oyunlarla kıyaslandığında
"Blasted", Sarah Kane'nin In-yer-face Theatre(Suratına Tiyatro) eğiliminin en önemli örneklerinden biridir. Suratına Tiyatro, 1990'larda ortaya çıkmış bir eğilimdir, akım değildir. Bu tiyatronun amacı duyarsızlığa karşı savaşmaktır ve Sarah Kane gibi oyun yazarları şok tekniklerini çokça kullanmaktadırlar.
Suratına Tiyatro oyun yazarları daha çok savaş karşıtıdırlar çünkü 1990'larda meydana gelen Körfez ve Bosna-Hersek savaşları vardır. "Blasted" da zaten Bosna savaşı ile alakalıdır. Bununla ilgili Sarah Kane'nin açıklaması da vardır.
Suratına Tiyatro; adaletsizlik, tecavüz, küfür vb. bütün kötülükleri açıkça sahnede canlandırarak seyircide bir tür uyanış yaratmaya çalışır. Seyirciyi ensesinden yakalar ve tepki verene kadar onu sarsar.
Oyuncular sahnede ağza alınmayacak şeylerden bahseder, elbiselerini çıkarır, şiddet gösterirler. Amaç, seyirciye tepki verdirmektir.
Yani In-yer-face teatre, experimental olduğu kadar experiental'dır.
Oyunda 3 karakter vardır; Cate, Ian, Asker. Ian 45 yaşında bir gazetecidir. Cate ise 21 yaşında çocuksu bir karakterdir. Ian'nın biz problemli bir karakter olduğunu daha en başından görüyoruz. Irkçı, misogynist biri. Cate, sürekli nöbet geçiren, hayatta kalmaya çalışan ve humane(insancıl) bir karakter. Bu da onu ana karakter yapar. Asker ise savaştan dolayı travma yaşamış, duygusuz bir karakterdir. Ian'nın gözlerini yer, yatağı pisletir. Son derece rahatsız bir karakterdir. Oyunda Suratına Tiyatro'nun bütün özellik görebiliriz.
Oyunu evrensel yapan noktalar var ve bu noktalardan biri savaşı konu alması. Ve oyunun sonunda umut var, Ian ölürken "thank you" diyor. Ve üzerine yağmur damlaları düşüyor.
Sarah Kane, tabii ki Edward Bond ve Artaud'dan da etkilenmiş haliyle. :)
Daha yazılacak çok şey var ama klavyemin acizliğine
Reklam
Puan vermedi·176 syf.··
Beğendi
·2025 7. kitabı
·20 saatte okudu
·Okunma: 03 Mart 2025 19:42
Öncelikle beni etkilediğini söyleyebilirim. Biraz dili sert olsa da hayatın gerçekleri olduğu için çok takılmadım aslında. Bosna Savaşı'nın etkisiyle yazılmış olması ve o zamanki insanların psikolojik durumunu göz önüne alması ve bunu çarpık gerçeklerle yansıtarak bizi yüzleştirmek istemiş.
Sevdiği insana karşı yumuşak davranması ve ondan vazgeçememesi bir süre sonra takıntıya dönüşür, bunu da göstermek istemiş. Aslında ben böyle yorumladım.
Genel olarak tavsiye ederim, şimdiden iyi okumalar
Yüzüne Tiyatronun en çarpıcı eserlerinden biridir. Kana susamış savaş yanlilarinin aslinda birer vahşi oldugunu, acik acik yuze vuran oyunlari vardir.
Sahnede sex ve şiddet açık seçik işlenir ki insanda tiksinme duygusu uyandirsin bu gibi eylemlerden karsi tarafi magdur etmemek adina uzak dursun.
Agro söylemler ve günlük dil çok kullanılır. Üzerine bu kadar az konuşmak sevgile Kane'e haksızlık olur.
Okumanızı tavsiye ederim.
Bu eserin üzerinde kesin bir puanlama ya da yorumlama yapmak istemiyorum, zira vermek istediği mesaj yerinde; olabildiğince savaş karşıtı ve savaşın doğurduğu insanların perdelenmeden, olmadığı bir şekile sokulmadan bir anlatımı.
Göz atmak isteyen tiyatro severler olursa diye çok şiddet içeren ve sizden şok reaksiyon vermeniz beklenen bir eser olduğundan dolayı hassasiyete açık ve şayet durumunuz buysa kesinlikle önermiyorum.
Kane’inde istediği gibi yer yer şoka girdim, yer yer tiksindim ve kızdım ancak verdiğim bu tepkiler ve duygulardan tam olarak ne mana çıkartmam gerektiğini bilemiyorum. Belki de sahnede kendi gözlerimle sergilendiğini görmediğimdendir, aman aman bir etkilenme yaşamadım ve günlük hayatta da aktif olarak rastladığımız şeylerin belki de bir adım ötesi olarak düşündüm. Üzücü bir gerçekle bir sayfadan öte sahnede karşılaşmak daha etkileyicidir elbette ki orası ayrı. :/
Reklam