Sanırım Japon klasikleri dizisinin en sevmediğim kitabı, bazı beğenmediklerimi de sollayarak zirveye ulaşan Çiçeğin Ruhu oldu. Noh tiyatrosunun klasik öğretilerinin ustası Zeami, Noh oyuncuları için bir el kitabı kaleme almış. Ve önemi çok büyük bir eser bu:
“Sanatımızla ilgili bu gizli öğreti, klanımız için olağanüstü derecede önemlidir ve her nesilde yalnızca bir kişiye verilmelidir. Noh sanatında yeteneği olmayan birine, sizin çocuğunuz dahi olsa bu kitabı vermeyin.”
Kitabın tanıtım bülteninde yer alan şu alıntı gözüme müthiş geldi doğrusu. Dizinin her kitabını okuduğum için de güzel midir kötü müdür diye düşünmedim ve bu soruların üstünde de durmadım. Sonra da okumaya başladım. Herkesin bilmemesi gereken gizli bir kitabı okumanın fikri beni çok heyecanlandırmıştı fakat oldukça sıkıcı bir yolculuk oldu.
Bazen inceleme metinleri okumak beni yoruyor. Özellikle de akışı bozan birçok etken anlatıma eşlik ediyorsa… Edebi yanı ağır basabilseydi bu yorumlarda bulunmazdım zaten. Tanizaki’nin Gölgeye Övgü’sü de bir inceleme kitabıydı ama keyifle okumuştum onu.
Gerçekten sadece ilgilisine önerebileceğim bir kitap. Noh oyunculuğunu merak eden, araştıran, seven arkadaşların Çiçeğin Ruhu’na bayılacaklarına eminim.
Zeami’nin ‘’Çiçek’’ kavramıyla ilgili açıklamalarını çok değişik buldum. Noh oyunculuğunun sırrı ‘’Çiçek’’te olduğundan dolayı bu kavramı iyi anlamak gerekiyor. Noh tiyatrosunun öğretileri, Zen Budizminin ve Samuraylığın ilkeleri gibi birçok prensibi bir arada barındırıyor. Bir sanat dalı olmasına rağmen katılımcının ve sanatçının şartlarını zorlaması takdire şayan. Japonların sanatları bile kurallara ve disipline dayalı bir sistemden oluşuyor. 14. yüzyıldan günümüze kadar devam edebilmeyi başarması da bu el kitabına ve ‘’Çiçek’’le olan derin bağa işarettir kim
Arka kapakta da belirtilen şekilde, ders kitabı niteliğinde bir kitap. Bu işi yapmak isteyenlere yol gösterici olmuş ve uzun bir süre sadece nesilden nesile aktarılmıştır. Detaylar ve incelikleriyle kabuki den sonra izlemek aranan bir gösteri noh tiyatrosu da. Umarım yolum Japonya'ya bir gün düşer. Kitap bu tarzda ilgisiz ilgisiz için sıkışık olabilir, fazla bilgi içeriğili!
Araştırmadan kitap alırsan böyle oluyormuş...
Aslında gayet güzel bir anlatımla Noh Tiyatrosu hakkında kapsamlı bilgiler içeriyor, kitap soru cevap olarak ilerliyor ama Noh Tiyatrosu'nu ilk kez burda gören ben için inanılmaz sıkıcıydı. Seveni için eminim ki çok güzel bir ders kitabıdır ama benim için çok sıkıcı ve anlamsızdı...
Noh Tiyatrosu 14. yüzyılda Zaemi tarafından kurulmuş ve bugün hâlâ icra edilen bir japon performansıymış, Zaemi oyunları dışında Noh oyuncularına tavsiyeler vermiş olduğu ve kitaplaştırdığı "Çiçeğin Ruhu" başlarda gizli tutulup yalnızca tiyatro topluluğu içinde okunsa da 19. yüzyılda açığa çıkmış ve Noh oyuncularının el kitabı olmuş.
Zaemi hem samuray ve çoğu dövüş sanatlarının ilkelerini yansıtmış olduğu Noh tiyatrosunun prensiplerini açıklıyor hem de sanatçının nasıl yaşaması gerektiğini inceleyip öğütler veriyor.
Kitap Noh tiyatro sanatını anlatıyor. Japonlara özgü olan bu sanat hâlâ devam etmektedir. Bu sanat 15. yüzyılda Zeami tarafından kurulmuştur. Zeami kitapta bu sanatı açıklamıştır. Kitap Akira Kurosawa gibi büyük Japon yönetmeni de etkilemiştir, filmlerinde bu sanattan ilham almış. Peki bizim dilimize çevirmeye gerek var mıydı?
Japon kültürü dünyadan uzak ve farklıdır. Japonlar içe kapanık bir milletir. Böyle bir milletin tiyatrosuna ulaşmak kolay olur mu emin olamıyorum. Eğer Japonya'ya bizzat giderseniz belki izleme imkanı bulursunuz. Eğer gerçekten bu sanata ilginiz varsa kitabı okumak çok faydalı olur ama bu sanata uzaksanız pek de işinize yarayacağını düşünmüyorum.
Kitap çok akıcı ve anlaşılır. Yazar çok güzel bir şekilde anlatmış. Japonların özellikle okuması gereken müthiş bir eser. Ancak bize uzak bir sanatı okuyup okumamak çok bir şey ifade etmiyor. İthaki neye göre bunu çevirmiş anlamadım. Çevirmenlerden biri de Japon. Eğer Noh sanatını merak ediyorsanız, yinede okurum diyorsanız tavsiye ederim. Okuyacaklara keyifli okumalar.
Sirk tiyatro karışımı epik Japon tiyatro sanatı olan "Sarugaku"nun en temel ilke ve öğütlerini anlatan seksen sayfalık bu eserde bir Japon Noh Tiyatro performans sanatçısının çocukluğundan itibaren sanatta zirveye ulaşma yolunda takip etmesi gereken yol ve yöntemler, ıslah etmesi gereken insani güdüler ve sahnede sergilemesi gereken tavırlar detaylıca anlatılıyor. İletişimin şova, insanların şovmene, ilişkilerin tiyatroya döndüğü günümüz dünyasında asırlar öncesinden kalma olgun ve anlamlı Uzak Doğu öğütleri herkesin işine yarayabilir.
Zeami Japon aktör ve oyun yazarıdır. Başyapıtı olan Fūshi kaden dışında, aktörler için pratik ders kitapları yazmış ve Noh tiyatrosunu ciddi bir sanat dalı olarak kabul ettirmiştir. Kitaplarında, mistik Japon felsefesi yer bulmuştur.
Zeami hem samuray sınıfı için ortaya çıkan ve ilkelerinin çoğu dövüş sanatlarının ilkelerini de yansıtan Noh tiyatrosunun prensiplerini açıklıyor hem de bir sanatçının nasıl yaşaması gerektiğini inceliyor...
Zeami’nin ‘’Çiçek’’ kavramıyla ilgili açıklamalarını çok değişik buldum. Noh oyunculuğunun sırrı ‘’Çiçek’’te olduğundan dolayı bu kavramı iyi anlamak gerekiyor. Noh tiyatrosunun öğretileri, Zen Budizminin ve Samuraylığın ilkeleri gibi birçok prensibi bir arada barındırıyor. Bir sanat dalı olmasına rağmen katılımcının ve sanatçının şartlarını zorlaması takdire şayan. Japonların sanatları bile kurallara ve disipline dayalı bir sistemden oluşuyor. 14. yüzyıldan günümüze kadar gelmiş Japon sanatları el kıtabı..
çiçek" nedir peki? Bunu bir örnekle açıklayayım. "On Stil" aslında farklı farklı rol türleri anlamına gelmektedir. "Yıllar boyunca edinilen" ifadesi ise gençliğinizde ku llandığınız fo rm ve stiller, başlangıç seviyesindeyken kullandığınız teknik l er, tuzlu yaşlarınızda uyguladığınız tüm incelikler ve daha yaşlı bir oyuncu olarak kazandığınız varlık anlamına gelmektedir.
Tüm bu teknikler ve derin anlayışlarla, yıllar içinde kendi varlığınızı yaratmış ve şimdilerde sanatınızın içinde bu bi rikiminizi taşımaktasınızdır. Bu birikimler bazen bir çocuk ya da genç olarak ortaya çıkmakta, bazen hayatın baharında bir aktör iz l enimi vermekte, bazen de derin ve ince başarı lara sahip bir aktör gibi sahneye yansımaktadır. Bir oyuncu, her zaman aynı kişi gibi görünmeyecek şekilde performans sergilemelidir. Bu, çocukluktan
O kadar umrumda olmayan bir konuydu ki çok sıkıldım sırf seriye ait diye alıp okuduk ithaki bu işi biliyor. Ülkemizde şu konuyla ilgilenen Max 5 kişi vardır diye düşünüyorum.
Noh sanatını derin bir şekilde işleyen bir kitaptı okuması bir tık zordu çünkü tanımlar şeklinde ilerliyor ve hafif de tarih vardı. Japonların da sanat anlayışının birçok alanda da ön planda olduğunu görüyoruz.
Zeami hem samuray sınıfı için ortaya çıkan ve ilkelerinin çoğu dövüş sanatlarının ilkelerini de yansıtan Noh tiyatrosunun prensiplerini açıklıyor hem de bir sanatçının nasıl yaşaması gerektiğini inceliyor.
İthaki'nin yayınladığı Japon Klasiklerine bu kitapla başlamış oldum.Ama bu ne bir roman nede bir öyküdür.Noh tiyatrosunu ve çiçek kavramlarını detaylı bir şekilde anlatan bir makale. Açıkcası bu sanata dair herhangi bir şey bilmiyorsanız benim gibi 80 sf kitapla sınanırsınız.
Bir nevi kaynakça kitabı, Japon sanatı ve gelişimini anlamak için kıymetli, Japonya da resimden ziyade şiir ve tiyatral tasvir sanatının neden daha iyi geliştiğini de anlatıyor. Her dönem edebiyatlarında neden iyi eserler verdiklerini anlamak için bile kıymetli.
Zeami, Japon aktör ve oyun yazarıdır. Başyapıtı olan Fūshi kaden dışında, aktörler için pratik ders kitapları yazmış ve Noh tiyatrosunu ciddi bir sanat dalı olarak kabul ettirmiştir. Kitaplarında, mistik Japon felsefesi yer bulmuştur.