Puan
7.610 üzerinden
Aşk ile tasavvuf yolculuğu...Edebiyat
Merak ettiğim ve uzun zamandır okumak istediğim bir kitaptı, oldukça kısa ve akıcı yazılmış. Anlatılan aşk hikayesi fiziki bir aşktan ziyade bir metafor olarak "ilahi.." bir aşka yönelerek orda ölümsüzlüğü yakalaması ve ayrıca sürekli vurgu yapılan "dar kapı.." tanımlaması yönüyle sanki bizim geleneğimizde ki "vahdet-i vücud.." ve "tasavvuf.." düşüncelerini anımsattı. Dünyada yaşanması hele günümüzde böylesi aşkların olabilmesi ihtimali epey uzak gibi görünse de okuması keyifli bir kitap tavsiye ederim.
Tanrı olmayan hiçbir şey bekleyişimin yerini dolduramazEdebiyat
Spoiler içerir…
1947 yılında Nobel Edebiyat Ödülü’nü alan Fransız yazar Andre Gide’nin, eleştirmenler tarafından en yaratıcı bulunan kitabıymış; Dar Kapı.
Yazar en önemli edebiyat ödülünü almış fakat kitapları ülkemizde pek rağbet görmemiş. En azından 1000K’yı baz alırsak kitapları fazla okunmamış.
Yazarın hayatını okuduğumda bu kitaptaki Jerome karakterini yaratırken kendinden esinlendiği fark ettim.
Metin Yeşilçam vari bir senaryoyla ilerlerken sonradan çok farklı bir yere bağlanıyor. Kitap ağırlıklı olarak daha çocukken, kendisinden iki yaş büyük, dayısının kızı Alissa’ya aşık olan, Jerome’un aşkından bahsediyor.
Alissa her ne kadar Jerome’u sevse de mantığını kullanıp başta aradaki yaş farkını bahane ederek, sonra da kız kardeşi Juliet’in, Jerome’a aşık olduğunu anlayınca bu aşktan vazgeçer.
Aslında Alissa beşeri aşktan feragat ederek ilahi aşkı ve erdem yolunu seçmiştir. Jerome’un her zorluğa rağmen bu aşktan vazgeçmemesi üzerine Alissa, “Tanrı ile onun arasında benden başka engel yok. Jerome ona erişmekte benim yüzümden gecikiyor, beni üstün tutuyor. Ben onu erdem yolunda durduran engel oluyorum.” diye düşünerek kesin olarak Jerome’dan ve onun aşkından vazgeçer.
Alissa ölmeden kısa süre önce,
“Aşkımızı aldığımız dinsel eğilim yitirdi. Kutsal yücelik adına hayatımızı kaybettik.”
diyerek, seçtiği ilahi yolun, yaşayabilecekken yaşayamadıklarına mal olduğunu hatıra defterine yazar.
“Aşkla erdemi birbirinden ayırmayan ruh,
kim bilir ne kadar mutludur.”
Psikolog gözünden bir inceleme
Öncelikle kitabın konusu ile başlayalım
Kitap aşk, fedakârlık, dini ahlak ve içsel çatışma temaları etrafında döner. Jerome adlı bir genç ile kuzeni Alissa arasındaki derin ama trajik aşkı anlatır. Jerome, Alissa’ya büyük bir aşkla bağlıdır. Alissa da onu sever ancak dini ve ahlaki ideallerini aşkın önüne koyar.
İncil’de geçen “Dar kapıdan giriniz” öğretisini (ruhsal kurtuluş için zor yolu seçmek anlamına gelir) hayatının merkezine yerleştirir. Alissa, dünyevi mutluluğu reddederek daha “yüce bir ruhsal yaşamı" seçmek ister.
Bu nedenle Jerome ile mutlu olma ihtimalini bile bilinçli olarak geri çevirir. Sonuçta roman, gerçekleşemeyen bir aşkın ve aşırı idealizmin insan hayatını nasıl trajediye dönüştürebileceğini gösterir.
Alissa Jerome’u seviyor muydu?
Evet ama sağlıklı bir şekilde değil. Sevgi var ama bağlanma biçimi ve psikolojik savunmaları bu sevgiyi yaşanamaz hale getiriyor.
Romandaki Alissa'nın gönderdiği mektupları ve günlükleri incelediğimizde Jerome’u sürekli düşündüğünü, onun mutluluğunu istediği ve kendisini başka biriyle birlikte olmayı hayal etmediğini görürüz.
Alissa Jerome’u sevmesine rağmen aşkını bastırıyor çünkü önemli bir psikolojik mekanizma devreye giriyor: “Seviyorsam vazgeçmeliyim.”
Alissa için sevgi eşittir fedakârlık. Bu yüzden Jerome’u kendinden uzaklaştırmayı da bir sevgi biçimi olarak görür.
Bağlanma Kuramına Göre Karakterler
Alissa ---> Kaçıngan Bağlanma
Yakınlık korkusu, duygusal mesafe koyma, bağımsızlık ve kontrol ihtiyacı, sevgi duyduğu kişiden uzaklaşma
Annesi tarafından da terk edilen Alissa’nın davranışları kaçıngan bağlanmaya çok benzer. Aslında incinmekten korktuğu için mesafe koyuyor ama Alissa’da buna ek olarak dini idealizm de vardır. Yani onun uzaklaşması iki sebeple olur: Duygusal savunma ve ahlaki
Bu kitap, yazardan okuduğum ikinci kitaptı. Bu kitabı da diğer kitap gibi pek içine çekmedi beni. Konusu üzücü ve sıkıcıydı. İki kişi bir aşkı nasıl heba edebilir onu okudum. Alissa' nın aşkı dışında her şeye ve herkese fedakarlık yapması beni sinir etti. Keşke güzel bitseydi.
* Dar Kapı *
#andregide
Yorumum :Birbirini seven Jerome ve Alissa’nın hikayesi.Alissa’nın ilahi aşka yönelmesi ile jerome dünyevi aşkın acıları ile başbaşa kalıyor.Yazar ile tanışma kitabım oldu ve gerçekten keyifle ve kısa bir sürede okudum.Aşk,hasret,din ve romantizm.
Dünyanın hangi muzaffer büyüsü
Taşıyor beni bugün Tanrı’ya?
Vay haline insanın başkaları
Sayesinde ayakta duruyorsa!