Devlet Nedir?
Cem EroğulYazar:
Cem Eroğul
Tahmini Okuma Süresi:
6 sa. 21 dk.
Sayfa Sayısı:
224
Basım Tarihi:
2014
Yayınevi:
Yordam Kitap
ISBN:
9786054836543
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Sınıf ayrımı gelişim için gerekli midir?·224 syf.·Siyaset
10/10
2021 5. kitabı
Prof Dr Cem Eroğul, Ankara Üniversitesi SBF eski hocalarındandır. Bu eserini esasen İngilizce yazmış ve sonra Türkçe'ye çevirmiştir. Profesörlük tezidir. Eserinde ilk olarak siyaset ve devlet kavramlarını birbirinden ayırır. Buna göre, her siyasal olan devlete ilişkin değildir fakat devletin her işi siyasaldır. Eserini, daha girişte ortaya koyduğu ve Marksist Yaklaşımı kah temel alıp kah eleştirerek berkittigi, siyasetin üç işlevi üzerine oturmuştur. Siyasal uğraş temelde devlet tarafından yerine getirilen üç temel işlevden oluşur: toplumun genel çıkarına hizmet etmek, egemen sınıfın çıkarına hizmet etmek ve devlet yöneticilerinin (perosnelin) çıkarına hizmet etmek.
Nasıl ki Ortaçağ gibi kara bir deneyim Avrupa'nın düşünsel palazlanmasına imkan verdiyse, aslında sınıflı toplum da gelişmenin ve ilerlemenin aracıdır.
"Eğer toplumsal dayanışma sınıf ayrımını önleyecek kadar güçlü olsaydı, herhalde bunun sonucu ilkel bir gelişim düzeyinde sonsuz bir durgunluk olurdu."
"Toplumsal gelişimin anahtarı, üretim araçlarının bir azınlıkça gaspedilmesi sonucu olarak artık-ürünün eşitsiz bölüşümü aracılığıyla yaratılan sınıf ayrımından kaynaklanan toplumsal sömürüdür."
Bu kısımlar zihin açıcı ve çarpıcı idi. Kitabın tamamı okunmaya ve üzerinde düşünülmeye değer. Hoca kitabı 1980de Brighton'da yazmış ama kesinlikle hala güncel. Çünkü devletin değişmez genel teorisinden söz ediyor. Bitirirken de çağa ilişkin öngörülerde bulunuyor ki hala içinde yaşıyoruz.
Siyaset bilimine giriş yapanlar için temel bir kaynak gibi okunabilecek, ama dili akademik bir ders kitabı gibi değil çok keyifli olan bir kitap. Siyaset bilimine yeni başlayan birine “işte temel sorular bunlar” diyerek kapı açan bir eser.
Cem Eroğul "Birey Nedir?" isimli kitabıyla tanıdığım ve titiz inceleme sistematiğinden etkilendiğim bir yazar. Kitap tarihte var olmuş tüm devletlerin ortak işlevlerinden yola çıkarak, devletin doğasına dair kuramsal bir temel tarif etmek amacıyla yazılmış. Yazar köleci, feodal, Asya tipi, kapitalist veya sosyalist tüm devletlerde bulunan ve bu yapılara "devlet" dememize neden olan ortak işlevleri masaya yatırıyor. Hem maddeci hem de diyalektik bir yaklaşımı olduğundan dolayı, yazarın incelemesi adım adım ve olgulara dayanarak ilerliyor.
Siyasetin tanımından yola çıkarak, devletin bu tanımdaki rolünü yerli yerine oturttuktan sonra; tüm devletlerde ortak üç temel işlev ortaya koyuyor Cem Eroğul: Bunların birincisi 'toplumun ortak çıkarları', ikincisi 'egemen sınıfın çıkarları', üçüncüsü ise 'devletin kendi çıkarları' olarak tarif ediliyor.
Toplumun ortak çıkarlarının sınıflara bölünmeden önce de var olduğunu, bu anlamıyla siyasetin devletleri öncelediğini belirten yazar; teknik ilerlemeler, nüfus artışı ve sınıflara bölünme süreçlerinden sonra devletin nasıl ortaya çıktığını adım adım açıklıyor. Böylece devlet, hem toplumun ortak çıkarları hem de egemen sınıfın çıkarlarını eş zamanlı olarak üstlenen bir mekanizma olarak şekilleniyor. Bu çelişkili görevin yerine getirilebilmesi için de, devlet kendini toplumun üzerine ayrı bir güç olarak yerleştirmek durumunda kalıyor ve birbiri ile çatışan fonksiyonlarına bir de devletin kendi çıkarları ekleniyor.
Birçok Marksist yaklaşımın bu üç temel işlevden sadece "egemen sınıfın çıkarları"na eğilmesinin, analizde dinamizmi baltalayan bir hata olduğunu ısrarla vurgulayan Cem Eroğul'un, üç boyutlu çelişkinin farklı devlet yapılarına nasıl yansıdığını örneklediği son bölümler gerçekten ufuk açıcı. Evet devlet egemen sınıfların,
Fevkaladenin Fevkinde
Denemenin amacı genel anlamda devlete dair bir kuram oluşturmaya yardımcı olmak. Yazar tüm devletlerde mutlaka bazı ortak noktaların olduğundan yola çıkarak devlete ilişkin üç temel işlev tanımlıyor. Ve bu işlevleri tanımlarken çok güzel örnekler veriyor.Tüm devletlerin bu üç işlev etrafında var olduğunu ileri sürüyor. Marksizm üzerine de çok güzel gözlem ve incelemeler var. Dipnotlarda pek çok kitaptan alıntılarla kendi görüşünü destekleyen veya zıt olan yazarlara, kuramcılara ve önermelerine de yer vermiş. Orada yer alan kitapları da daha sonra derinlikli okumalar için not aldım. Kitap 1980 yılında yazılmış fakat güncelliğini bana göre her zaman koruyacak muhteşem bir deneme. Yazarın profesörlük tezi aynı zamanda. Ben okurken sürekli notlar alarak, çoğu yeri ikinci defa okuyarak ve tadına vararak okudum. Herkese ağır tavsiyemdir. Devletin ne olduğunu, sistemin nasıl işlediğini ve düzeni üçüncü bir göz olarak anlamak için bu muhteşem eseri muhakkak okuyunuz 🩷
Yazar Hakkında
Cem EroğulYazar · 8 kitap
1944 yılında İzmir'de doğdu. İlk ve orta dereceli öğrenimini bu şehirde tamamladıktan sonra 1960 yılında İstanbul, Saint Joseph Lisesi'nden mezun oldu. 1964 yılında Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'ni bitirdi. Yüksek lisansını 1965 yılında Diplôme d’Etudes supérieures (DES), Faculté de Droit et de Science économique (Paris), doktorasını ise 1969 yılında Siyasal Bilgiler Fakültesi'nde tamamladı.
İş Yaşamı
değiştir
1966 yılında Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'nde Anayasa Hukuku asistanı olarak iş yaşamına başlayan Eroğul, 1973 yılında aynı fakültede Anayasa Hukuku doçenti oldu. 1982 yılında yine aynı bölümde profesör unvanını aldı. 1983 yılında Ankara Sıkıyönetim Komutanlığı'nın emriyle üniversiteden uzaklaştırıldı. 1990 yılında alınan Danıştay'ın içtihadı birleştirme kararı uyarınca A.Ü. Siyasal Bilgiler Fakültesi’ndeki Anayasa Hukuku profesörlüğüne geri döndü. Bu ara dönemde Ankara Fransız Kültür Merkezi’nde Fransızca öğretmenliği ve Ankara Fransız Charles de Gaulle Lisesi’nde Türkçe öğretmenliği yaptı.
