Yazar:
Cem Eroğul
Tahmini Okuma Süresi:
8 sa. 37 dk.
Sayfa Sayısı:
304
Basım Tarihi:
2014
İlk Yayın Tarihi:
2003
Yayınevi:
Yordam Kitap
ISBN:
9786054836536
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Sıralamalar
Yorumlar ve İncelemeler
1940-1960 Arasını Anlamak İçin·304 syf.·Siyaset
9/10
2021 7. kitabı
Aslında bir doktora dersinde ödevim için gerekmese belki ancak başka bir tesadüfle okur ama kesinlikle kitapçı rafında görüp heveslenmezdim bu kitaba. DP mi kaldı, neden okuyayım diye düşünebilirdim. Ama okurken bu düşüncenin yanlışlığını gördüm.
Bir hikaye okur gibi akıcı idi. Çünkü güncel siyasal tutumlarımız ile alakası kalmadığından herhangi bir önyargı ya da taraf olmadan okuyoruz. O yüzden yalnızca son noktasını bildiğim hikayenin tamamını okumuş oldum. Ne yanlış bilgilerimiz, ne çok önyargılarımız var hala.
Cem Hoca İnönü yönetiminin de DP'nin de hem olumlu hem olumsuz icraat ve fikirlerini açıklıkla ortaya koyuyor. Sonlara doğru yorumlarını eklendiğinde hocanın devrimci kimliği seziliyor elbette. Fakat bu çok ayan beyan. Hoca fikrinizi değiştirmeye çalışmıyor, sadece düşüncesini ortaya koyuyor bu belli. Zaten kendi fikirlerini beyana gelene kadar da yaşananları çok iyi analiz ediyor. Bitirirken de, İnönü'ye ve DPye hak verdiği ve eleştirdiği noktaları (siyaset bilimi ve hukuk disiplini içinde kalarak elbet) ortaya açıkça koyuyor.
Velhasıl, Atatürk sonrası nasıl onmadığımızı çeşitli ayrıntılar (meclis tartışmaları, siyasi atışmalar, çeşitli illerde çıkan olaylar vs vs) ile görmek isterseniz (ki görülmeye değer) buyrunuz.
Demokrat Parti Dönemi ve İdeolojisini açıklamak üzere birçok yol ve yöntem vardır. Demokrat parti dönemi Türk Siyasal hayatı açısından demokrasi kavramının filizlenmesine ve yerleşmesine olanak sağlamak için atılmış önemli adımlardadır fakat bu demokrasi kavramı ülkemize giderek yanlış bir şekilde filizlenecektir. Türk Siyasal Hayatını anlamak amacıyla geçmiş ile bağlantı kurmak ve bu bağlantılar arasında yorumlara salatamızı renklendirmek için Demokrat Parti Dönemi geçmiş ile beraber alıp tabiri caizse hamurumuza çeşitli malzemeleri kattıktan sonra yoğurmaya başlayacağız.
Demokrasimizin emekleme dönemi olarak da adlandırabileceğimiz bu dönem toprak ağalarının aydın kesim üzerinde halk kitlelerini de kullanarak üstün bir konuma gelme çabasından ibarettir. Demokrat parti özellikle parti bünyesinde de liberalizm ve demokrasi iddialarında bulunacak. Liberal ilkeler doğrultusunda idealine ulaşmaya yakın olsa da demokrasi kavramının da yanlış anlaşılmasına ve her dönem gibi kendinden önceki bir dönemin de tekrarı olmaktan kendini kurtaramayacaktır. Cumhuriyet Halk Fırkasını birçok konuda sorumlu bulan kendini ezen, hor gören, isteklerini karşılamayan bu hükümete karşı da halkın temsilcisi olarak kendini sembolize etmiş ve sonunda da başarılı olmuştur diyebiliriz.
Bir dönemi ve toplumu anlamak demek toplumun derinlerine sinmiş duygularla olaylar arasında bağlantıyı yapabilmek demektir benim için bundan dolayı dönemi daha iyi anlamak adına halkı, üretimi, sosyal sınıfları yaşadığı bunalımları da anlamak gerekir. Dönemin yapısına baktığımızda göreceğiz ki halk savaştan çıkmanın yüküyle beraber iktisadi bir kalkınma hedefleyen bir kitlenin ellerinde her dönem olduğu gibi sürüklenmeye devam eden bir köleydi. Toprak ağalarının bu dönemdeki dikkat çekici isimlerinden birisi de
Cem Eroğul Demokrat Parti dönemini ve daha geniş olarak 2. Dünya savaşı sonrası ülkemizin çok partili hayatını 1960'a kadar önce CHP'yi daha sonrasında da DP'yi somut olayların ışığında eleştirerek tarafsız bir biçimde incelemeye almış. Elbette siyasi görüşü olan Marksist üslup yazımına yansımış ve bu ideolojiye dayanarak dönem içinde DP'nin kurucu sınıfına ağır eleştiriler yöneltirken, dönem sonrası sorunlara da bu çizgide çözüm önerileri sunmuş. 27 Mayısa giden yolda Menderesin yapmış olduğu hayati hataların detaylı dökümünü yapan yazar aynı zamanda Demokrat Partinin bu hatalar zincirinden ayrı olarak Türk demokrasisine yaptığı katkıyı yadsımayarak DP'ye hakkını açık ifadelerle teslim etmiş. Kitabı okuduktan sonra 27 mayısçılara çok kızabilirsiniz çünkü yaşasaydı çok da önemsemeyecek en azından bu kadar dikkate alınmayacak bir insanı kahraman hatta şehit olarak görülmesine vesile olmuşlar...
Dili gerçekten anlaşılır ve akıcı.Tek parti döneminden çok partili döneme geçiş aşamasını ve bu esnada kurulan Demokrat Parti’nin nasıl kurulduğunu,hangi evrelerden geçip iktidara geldiğini,iktidara geldikten sonra neler yaşandığını merak ediyorsanız tam aradığınız kitap diyebilirim.
Herkese iyi okumalar!
Cem Eroğul’u 1968 yılında yazdığı eser Demokrat Parti’nin iktisadi, siyasi ve sınıfsal fikirlerini yansıtıyor.DP’nin kuruluşu,muhalefet dönemi,iktidar dönemi ve yıkılması olarak dönem dönem inceliyor.Cem Eroğul hocanın kitabı 1968 yılında yazmasına karşın günümüz Türkçesi kullanılmış.Anlaşılması çok rahat ve okuması bir o kadar güzel olan bir eser.
Eğer DP ideolojisini ve tarihsel gelişmelerini, aynı zamanda CHP iktidarını (1945-1950) merak ediyor ve o dönemin (1945-1960) siyasi isimlerini, demeçlerini ve fikirlerini okumak, okuduğunuz fikirleri karşılaştırmak istiyorsanız kesinlikle okumanızı tavsiye ederim.
demokrat partiyi araştıranlar için ana kaynak
Demokrat Parti kitap demokrat parti hakkında yazılmış ilk kaynak kitaplardan diyebiliriz sonrasında yazılan birçok kitap bu kitabı kaynak göstererek yazılmış.Kitap demokrat partinin kurulması iktidara gelişi ve sonrasında iktidardan düşüşünü güzel bir dille anlatmış.Bu döneme ilk duyanların okuyacağı ilk bu olmalı.
Demokrat Parti kitap demokrat parti hakkında yazılmış ilk kaynak kitaplardan diyebiliriz sonrasında yazılan birçok kitap bu kitabı kaynak göstererek yazılmış.Kitap demokrat partinin kurulması iktidara gelişi ve sonrasında iktidardan düşüşünü güzel bir dille anlatmış.Bu döneme ilk duyanların okuyacağı ilk bu olmalı.
Dikkat spoiler içerir.
İsmet İnönü zamanında başlayan çok partili demokrasi süreci ve ülkeyi 10 yıl yöneten Demokrat Parti ile ilgili olarak yazarın Marksist bakış açısı ile yazılmış güzel bir araştırma eseri. İkinci Dünya Savaşı öncesi ve sonrasında CHP bünyesinde İnönü başkanlığında çok partili sisteme geçiş çalışmaları yapılacakken, Toprak Reformu sebebi ile Menderes, Bayar, Polatkan ve Köprülü'nün verdiği Dörtlü Takrir, partinin kurulması ile başlıyor. Burada 1946 seçimlerine hile karıştığı iddiası, muhalefetin yani DP'nin gayet etkili bir muhalefet yapması, bir süre CHP'nin taviz vermesi ama eleştiri dozajı düşmeyince onların da aynı sertlik ile cevabı, ancak bu durumun Recep Peker'in başını yemesi, bazı yerel ve ufak seçimlerin boykot edilmesi ce katılımın düşük olması, Fevzi Paşa'nın Millet Partisini kurması ve en sonunda 1950 yılında başa geçmeleri anlatılıyor. İktidarın ilk başlarında orduda bir darbe söylentisi çıkması ve Menderes'in hızlı bir şekilde ihraçlar ve emekliye sevk ile bunun önünü alması, parti içerisinde her şeyin özgürce konuşulması, liderlerin bile tenkit edilebilmesi, genel kurul ve il örgütleri arasında vekil adayı seçimi konusunda anlaşmazlık, alınan dış yardımlar, tarım desteği ve yol yapımı ile gelen geçici refah, ama yükseliş dönemi olan 1954'e kadarki süreçte bile basına ve muhalefete yapılan baskı anlatılıyor. Burada Kore savaşı için yapılanlar, NATO'ya giriş, Balkan Paktı yapılması ama Stalin ölümü sebebiyle Yugoslavya'nın rahatlayıp paktın boşa düşmesi, Bağdat paktı ve Irak ile ilişkiler sebebiyle hem Batı hem de Arap dünyası ile ilişkilerin bozulması anlatılıyor. Duraklama döneminde basın kanunu, CHP mallarına el koyma girişimleri, Millet Partisinin kapatılması, CMP kurulması, DP içinde muhalefetin ayrılıp Hürriyet partisi kurması ve
Demokrat Parti: Tarihi ve İdeolojisi, Cem Eroğul’un Demokrat Parti dönemini net ve dürüst biçimde anlattığı güçlü bir çalışmadır. Kitap, DP’nin Amerikancı çizgisini ve serbest piyasa politikalarıyla belirli bir kesimi zenginleştirme hedefini açıkça ortaya koyar.
Buna rağmen Eroğul, haksızlık etmez; altyapı, tarımda makineleşme ve ekonomik canlanma gibi alanlarda ülkeye katkı sağlandığını da kabul eder. Ne körü körüne övgü vardır ne de düz bir karalama.
Kısacası bu kitap, Demokrat Parti’yi anlamak ve o dönemin siyasi krizlerini doğru okumak isteyenler için gerçekten biçilmiş kaftan.
Reklam
Yazar Hakkında
Cem EroğulYazar · 8 kitap
1944 yılında İzmir'de doğdu. İlk ve orta dereceli öğrenimini bu şehirde tamamladıktan sonra 1960 yılında İstanbul, Saint Joseph Lisesi'nden mezun oldu. 1964 yılında Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'ni bitirdi. Yüksek lisansını 1965 yılında Diplôme d’Etudes supérieures (DES), Faculté de Droit et de Science économique (Paris), doktorasını ise 1969 yılında Siyasal Bilgiler Fakültesi'nde tamamladı.
İş Yaşamı
değiştir
1966 yılında Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'nde Anayasa Hukuku asistanı olarak iş yaşamına başlayan Eroğul, 1973 yılında aynı fakültede Anayasa Hukuku doçenti oldu. 1982 yılında yine aynı bölümde profesör unvanını aldı. 1983 yılında Ankara Sıkıyönetim Komutanlığı'nın emriyle üniversiteden uzaklaştırıldı. 1990 yılında alınan Danıştay'ın içtihadı birleştirme kararı uyarınca A.Ü. Siyasal Bilgiler Fakültesi’ndeki Anayasa Hukuku profesörlüğüne geri döndü. Bu ara dönemde Ankara Fransız Kültür Merkezi’nde Fransızca öğretmenliği ve Ankara Fransız Charles de Gaulle Lisesi’nde Türkçe öğretmenliği yaptı.
