Yazar:
Fatma Fahrünnisa
Çevirmen:
Kevser Bayraktar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Dilharap, varlıklı sayılabilecek bir ailenin kızı olan Mazlume’nin hikâyesini anlatıyor.
Mazlume kitap okuyan, entelektüel, enstrüman çalan, güzel bir genç kadın. Pek çok görücüsü geliyor ama ne o
Bir Osmanlı kadınının yazdığı ilk bilinç akışı örneği: Yerli WoolfEdebiyat
Dilharap yahut 1890’lar İstanbul’unda seçkin bir ailenin kültürlü ve güzel kızı Mazlume, toplumsal açıdan daha düşük bir aileye görücü usulüyle gelin giderse neler olur?
Romanının kahramanı gibi
Eski Türk edebiyatında kadin yazarların varlığını ve kadin hikayelerini keşfetmek için Latin harfleri ile yeniden düzenlenen Türk edebiyati serilerini okumayı seviyorum. Edebiyat dunyasinda meğer ne kadar bilmediğimiz kadin yazarımız varmış. Kendi edebiyatını okumadan başka ülke edebiyatlarini anlamak bence zor. Kadının evlilikteki rolü, yaşadıkları maalesef değişmemiş. Ama dönemine göre kahramanımız bayağı güçlü bir kadın. Kadin her şartta güçlü kalmayı isterse başarabilir.
Ocak ve Şubat aylarında okuyup da kendime notlar düşemediğim kitapları bu haftasonu kısa paragraflarla paylaşacağım. ︎
Bunlardan ilki Koç Yayınları'nın Tefrika Dizisi'ne ait. CKM Okuma Atölyesi'nin
Fatma Fahrünnisa’nın Dilharap romanı, 1896-1897 yılları arasında Hanımlara Mahsus Gazete’de tefrika edilmiş.Kasım 2017’de Koç Üniversitesi Yayınları tarafından yayımlanana kadar da kitaplaştırılmamış.Dilharap’tan önce yine Hanımlara Mahsus Gazete’de tefrika edilen “Hüdâvendigâr Vilayetinde Kısmen Bir Cevelan”adlı Bursa seyahati, bir Osmanlı kadını tarafından yazılan ilk seyahatname niteliği taşıyormuş.
Romanın başındaki “Mukaddime” bölümü ilginçti.Yazarın evinde okur yazar kadınlar bir araya gelir.Roman türü üzerine tartışırlar.Servet-i Fünun’da tefrika edilen çok farklı, yerli romanı kökten değiştiren bir romandan bahsederler.Bu romanın Dilharap’tan kısa süre önce tefrika edilen Halit Ziya Uşaklıgil’in Mai ve Siyah romanı olduğu düşünülmektedir.
Bu ayki okuma listemde Mai ve Siyah olması güzel bir tesadüf.
Dilharap’ın orijinalliği, konusundan çok anlatım teknikleri ile ilgili.Modern romanın sık kullandığı anlatı tekniklerinden, iç monologa da yer verilmiş.Hatta Türk edebiyatındaki iç monolog tekniğini kullanan ilk metinlerden biri olma özelliği taşıyor Fatma Fahrünnisa’nın Dilharap’ı.
Dönemin sosyokültürel yapısına dair birtakım görüşlerle beraber edebiyat dünyasına dair de bilgiler barındıran bir ilk dönem romanı. Fırından daha yeni çıkmış Mai ve Siyah romanı üzerinde bazı değerlendirmelerde bulunur kahraman.
Bunun yanında dönemin roman görüşü (romantik, realist eser ve okurlara dair) de karşımıza çıkıyor.
Eser ilk monolog kullanılan eserlerden olması yönüyle de değerli.
Edebiyatımızda iç monolog tekniğini ilk defa kullanan Dilharap ,tefrika edilmiş bir eserdir.Dilharap, yazarın başka bir çalışması olan ve Osmanlı kadını tarafından yazılan ilk seyahatname özelliğini taşıyan Hüdâvendigâr Vilayetinde Kısmen Bir Cevelan kitabı gibi Hanımlara Mahsus Gazete'de tefrika edilmiştir.
Okuduğum yayınevinin çalışmasında hem Latin harflerine aktarılmış orijinal metin hem de sadeleştirilmiş metin var.
Romanın konusu zoraki yapılan evliliklerdir. Bu kitap o dönemde bu tarz evlilikler yapan ,evlilikleri yolunda gitmeyen ,kötü bir evlilik modelini yaşayan kadınlar arasında bir kılavuz olmuş.
Dönemin edebiyatına ve içeriğine, bu romanın oluşumuna ait titizlikle hazırlanmış bir yazı da var.
Romanın girişinde, roman okumanın zararlarından bahsedilmesi oldukça ilginç yanlardan biriydi.
