Dinin Geleceği
Ali KöseYazar:
Ali Köse
Tahmini Okuma Süresi:
9 sa. 41 dk.
Sayfa Sayısı:
342
Basım Tarihi:
2023
Yayınevi:
Nobel Akademik Yayıncılık
ISBN:
9786253973391
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Kitabın çok genel bir özetidir!!!
Dinin Geleceği adlı bu eserde genel yapı itibariyle dinin insan hayatındaki konumu ve zamanla bu konum bilimin ve bireyselliğin ön plana çıkmasıyla dinin nasıl şekillendiğini veya şekillenemediğini ele almıştır. Çünkü din; kurumsal, toplumsal ve bireysel olmak üzere insanın hayatına üç cepheden etki etmektedir. Sekülerizm insan hayatına etki etmeden önce yani 90’lı yıllara kadar din hala yükselişte ve insan hayatını bu üç cephede de halen etkilemekte ve şekillendirmekteydi. O yıllarda dinsiz bir dünya düşünmek mümkün değilken tarihler 2000 ve sonrasını gösterdiğinde toplumsal normları belirleyen din ve din adamlarının yerini dünyanın yeni guruları olan bilim adamları almaya başlamıştır. Elbette bu değişen din algısı çok daha eski tarihlere kadar götürülebilir. Fakat din hiç bu kadar otorite olarak sarsılmamıştır. Eski zamanlarda yaşanan doğal afetler, hastalıklar (veba vb.) insanları dine yöneltmişse de bu durum zamanla değişmiştir. Bunun en bariz örneği ise 2020 yıllında yaşanan pandemi sürecidir. Zira bu süreçte insanların eskiden olduğu gibi bir dine yönelişe geçtiğini gösteren herhangi bir bulguya rastlanılmamaktadır. Tüm bunlarda dinin otoritesinin ne kadar sarsıldığını göstermektedir. Zamanla insan merkezci hümanist düşünceyle beraber kutsal kitapların sosyal hayatı düzenleme rolü de azalmıştır. Elbette bugüne kadar hiçbir toplum tümüyle dindar ya da tümüyle seküler olmamıştır. Ama eskiden din asıl, sekülerlik marjinal iken şu an bu durum yer değiştirmiştir. Bunun sebebi ise bilim ve bireyselliktir. Bilim ve din karşı karşıya gelmiş, bilim ilerlemeyi; din ise duraklamayı ve gerilemeyi temsil eder konuma düşmüştür. Bu durumda da insanlar bilimi ve bireyselliği tercih etmiştir. Öyle ki “Din evrenseldir” önermesi, “Sekülerleşme
Modern Dünyada Din Nereye Gidiyor?·342 syf.·1000Kitap
8/10
2025 13. kitabı
Prof. Dr. Ali Köse’nin kaleme aldığı Dinin Geleceği adlı eser, isminden de anlaşılacağı üzere dinin gelecekteki konumunu tartışmaya açan, fakat bunu yaparken aslında bugünün dünyasında dinin ne hâlde olduğunu gözler önüne seren bir analiz metni. Yazar, uzun yıllar boyunca sekülerleşme tezlerine mesafeli duran bir akademisyen olarak bu kitapta ciddi bir zihinsel dönüşüm yaşadığını açıkça ifade ediyor. Bu yönüyle kitap sadece bir fikir sunmakla kalmıyor, aynı zamanda yazarın kendi entelektüel muhasebesini de içeriyor. Okuyucu olarak bu samimiyeti hissetmek, metni daha inandırıcı ve dikkate değer kılıyor.
Kitap, baştan sona kadar Batı merkezli bir perspektifle ilerliyor. Ele alınan veriler, sunulan istatistikler, yorumlanan araştırmaların neredeyse tamamı ABD, İngiltere, Almanya gibi Batı ülkelerine ait. Hristiyanlık bağlamında şekillenmiş bu analizlerin genelleştirilerek “din” başlığı altında sunulması ise yer yer problemli bir algı yaratıyor. Zira İslam dünyasına dair istatistiksel ya da gözlemsel veri sunulmuyor. Oysaki günümüzde dinî dinamizmi en fazla koruyan alanlardan biri İslam coğrafyasıdır. Dolayısıyla bu yönüyle kitap, başlığına göre daha dar bir alana odaklanmış gibi görünüyor. “Batı’da Dinin Geleceği” gibi bir başlık, içerikle daha tutarlı olabilirdi.
Kitapta sunulan temel tez aslında şudur: Din, tarih boyunca insanın hayatına üç yönlü etki etti kurumsal, toplumsal ve bireysel. Fakat 2000’li yıllardan sonra bu üç cephede de etkisini kaybetmeye başladı. Geçmişte yaşanan savaşlar, salgınlar, doğal afetler insanları dine yönlendirirken, artık aynı olaylar örneğin 2020’deki pandemi böyle bir etki yaratmıyor. İnsanlar dine sığınmak yerine bilime, tıbba, devlete güveniyor. Bu durum, dinin sahip olduğu o eski “otorite”yi dramatik biçimde sarsmış
Ali Köse bu kitabında genel olarak sekülerleşmeden bahsetmektedir. Özellikle modern dünyada bilimin ön plana çıktığını, dinin ise geri planda kalmaya başladığını anlatmaktadır. Sekülerleşme taraftarı olan insanlar dünyayı açıklarken artık dini değil bilimi merkeze almaktadır. Bu yüzden ateist, deist ve agnostik oranlarının arttığını; “dinim yok” diyen insanların çoğalacağını söylemektedir. Dindarlığın yıldan yıla azaldığını ve özellikle yeni neslin dine daha uzak yetiştiğini anlatmaktadır.
Kitapta dinin toplumsal bir yapı olmaktan çıkıp daha çok bireysel bir tercih haline geldiği üzerinde durmaktadır. Eskiden inanç daha çok cemaat ve topluluk işi iken şimdi bireyselleşmenin arttığını söylemektedir. İnsanlar bireyselleştikçe sosyal normlardan uzaklaşmakta, bunun sonucunda dinden uzaklaşma ihtimali de artmaktadır. Ancak bunun herkes için kesin olmadığını da ifade etmektedir.
Ali Köse özellikle Batı toplumlarında ve Amerika’da dindarlık seviyesinin düştüğünden bahsetmektedir. Önceden insanların kiliseye daha sık gittiklerini fakat günümüzde artık yılda bir kere bile gitmeyen insanların arttığını söylemektedir. Bu yüzden “kilisesiz Hristiyanlık” anlayışının ortaya çıktığını ifade etmektedir. Hristiyanlığın büyük bir kriz yaşadığını ve kiliselerin gelecekte demode yapılar olarak görülebileceğini anlatmaktadır.
Kitapta aile içinde verilen dini eğitimin öneminden de bahsedilmektedir. İnsanların dini ilk olarak aile ortamında öğrenmesi gerektiğini, ailede dini eğitim almayan kişilerin dine dönüş ihtimalinin daha az olduğunu söylemektedir. Çünkü her neslin bir sonraki nesle dini kültürü aktarmakta daha başarısız olduğunu ifade etmektedir.
Modernleşme ve rasyonelleşmenin dini etkilediğini söylemektedir. Gelişmiş ülkelerin daha seküler hale geldiğini, insanların güvenlik ve refah
Dinin krizi değil, din algısının krizi
Bu kitabı okurken hissettiğim şey, dinin gerçekten tükendiği değil; yanlış anlatıldığı ve yanlış temsil edildiği oldu. Yazar, modern dünyada dinin neden etkisini kaybettiğini Batı tecrübesi üzerinden ele alıyor ve özellikle kilise, kurumsal din anlayışı, bilim ve teknolojiyle yaşanan kopuşlar üzerinden güçlü tespitler yapıyor. Okurken sık sık şunu düşündüm: İnsan dine değil, kendisine dayatılan din algısına itiraz ediyor.
Kitap, insanın dinsizleşmediğini; aksine bilimi, teknolojiyi ve insanı kutsallaştırarak yeni inanç alanları ürettiğini gösteriyor. Bu tespitler yer yer çok çarpıcı. Ancak anlatılan “din krizi”, ilahi kaynağı korunmuş, evrensel bir dini değil; müdahale edilmiş ve tarihsel yükler taşıyan bir din anlayışını anlatıyor. Bu nedenle okurken, sorunun dinde değil, onu anlamakta ve temsil etmekte olduğunu daha net hissettim.
Dinin Geleceği benim için bir çözüm kitabı değil; bir durup düşünme kitabı oldu. “Din nereye gidiyor?”dan çok, “Biz dini nereye koyduk?” sorusunu sordurdu.
Tek cümlelik not:
Bu kitap, dinin neden çöktüğünü değil; vahiyden kopmuş din anlayışlarının neden ayakta kalamadığını düşündürdü.
Bilimin ilerlemesini bu ilerleme ile birlikte Batı ülkelerindeki dine yaklaşımın analiz edip oradaki istatistiklerden yola çıkarak gelecekte dinin ;inkar ,kayıtsızlık, dinsizli dini , bilime tapmanın neredeyse din haline geldiğini istatistiklerle değişik yayıncılardan alıntılarla ortaya koyan bir kitap.
Özellikle 90'lı yıllarda ülkemizde de dine yönelişin revaçta olduğunu ifade etmektedir.
Ülkemizdeki insanların özellikle son yıllarda sekülerleştiği bir gerçektir. Ancak din diye hurafelerin batıl inançlarının uydurma hezeyanların din olmadığı bunların bilimin ve gerçek dini kaynaklara göre değerlendirildiğinde değersiz şeyler oldukları son yıllarda daha ortaya çıkmaktadır.
Bilim hakikaten baş döndürücü bir hızla ilerlemektedir. Bu bilimdeki ortaya çıkarılan gerçekler buluşlar kainatta var olan sanat eserlerinin , yüce yaratıcının sanatının ortaya çıkması olarak görmemizde hiçbir sakınca yoktur.
Dindar geçinen veyahutta dinden geçinen şarlatanların yobazların bağnazların değil son ilahi kelam olan kur'an-ı Kerim'in müsvet ilim erbabınca ortaya koyduğu gerçeklerle ortaya çıkan bilimin ilerlemesinin hiçbir çatışması olmamıştır olmayacaktır da.
Bilimle din tango dansı gibi bazen birbirlerini iter bazen sarmaş dolaş olurlar ama birlikte insanlığa yol gösterirler.
Bilimin vicdandan ahlaktan erdem'den... Kısacası norm değerlerden uzak ilerlemesi insanlara insanlığa mutluluk değil Savaş sömürü zulüm ve mutsuzluk getirmektedir.
Bilimin bu kadar ilerlemesine rağmen dünyanın Ateş çemberi içerisinde olması güç sahibi egemenlerin mazlum ve mağdurları ezmesi bunun temel kanıtıdır.
İnsanlık tarihi boyunca bilimin böyle zirvelere çıktığı ancak insaf'tan İran'dan vicdandan ahlaktan uzak zulümlere sebep olduğu için
Hızlanan Dünyada Din, Gençlik ve Anlam Arayışının Dönüşümü
Zamanın su gibi akıp gittiği çağımızda teknoloji baş döndürücü bir hızla ilerlerken, yeni jenerasyon da davranışsal, kültürel ve zihinsel açıdan sürekli bir dönüşüm geçiriyor. Bilgiye ulaşmak artık her zamankinden daha kolay ve daha hızlı. Böylesi bir ortamda din de kaçınılmaz biçimde bu değişimden payını alıyor; uzun süre elinde tuttuğu gizem ve açıklama alanındaki ayrıcalıklı konum giderek daralıyor. Geleneksel dinlerin, özellikle genç kuşakları eskisi kadar tatmin edemediği açık biçimde hissediliyor.
Kitapta özellikle vurgulanan önemli noktalardan biri de şu: Gençler artık dinî olguları derinlemesine sorgulamaya dahi çoğu zaman ihtiyaç duymuyor ya da bunu öncelik görmüyor. Hatta Tanrı’nın varlığı veya yokluğu meselesiyle bile ilgilenmeyen gençlerin oranının artması oldukça çarpıcı bir tablo ortaya koyuyor. Eserin daha başında dikkat çekici bir tespit yer alıyor: Dinlerin kendilerini çağın şartlarına göre yenilemek yerine, çağın dine yönelmesini beklemesi. Oysa hızlı değişen toplumsal ve düşünsel yapı içinde bunun gerçekçi olmadığı açık. Değişen zemini kabul etmek ve din dilini bu yeni bağlama göre yeniden düşünmek kaçınılmaz görünüyor.
Avrupa ve Amerika’da uzun süredir gözlenen ilgisizlik ve sekülerleşme eğilimi artık bizim toplumumuzda da daha görünür hale geliyor. Bu nedenle dinin daha güncel, daha anlaşılır ve modern insanın sorularına doğrudan temas eden bir yorumunun geliştirilmesi gerektiğini düşünüyorum. Sadece geleneksel anlatıyı tekrar etmek yerine, çağın kavramları ve problemleri üzerinden yeni bir ifade biçimi kurmak daha etkili olabilir.
Sonuçta dinin elinde iki temel varoluş sorusu kalıyor: Nereden geldik ve nereye gidiyoruz? İnsanlığın en eski ve en derin soruları bunlar. Eğer bilim bir gün bu alanlarda da kapsamlı ve ikna edici açıklamalar ortaya
Bu kitap alanımda okuduğum en iyi kitaplardan biri. Gerçekleri yüzüme yüzüme vurduğu ve gidişatı görmemi sağladığı için Ali Köse'ye teşekkür ediyorum.
Kitap batı toplumunda dinin geleceğini konu edinen kitap alıntıları ve yazarın düşüncelerinden oluşuyor. Bana kalırsa kitap hakkında en önemli bilgi Amerika, Avrupa ve İskandinav ülkelerinin Hristiyanlığı terkedip başka bir dine inanmak yerine bütün dinleri reddetmeleri ve bu durumun yükselişte olması. Üstüne dini ciddiye alıp reddeden ateist, agnostik vb. akımlar yerine ilgisizler diye bir grubun ortaya çıkması. İlgisizler dini ciddiye almayan, umursamayan kesimden oluşuyor. Dini reddetmek için tezleri yok ve ilgilerini çekmiyor. Bu kitapta sekülerizmin son basamağı olarak adlandırılıyor.
Batı'da yaygınlaşan bu durumun Küreselleşme yoluyla diğer ülkeleri de etkisi altına alması an meselesi. Bilim ve teknolojinin dinin verdiği cevaplardan daha tatmin edici ve konfor sağlayan bir yapı da olması modern insanın dinden uzaklaşmasını hatta ilgisizleşmesine neden oluyor. Çünkü modern insan hazlarının peşindedir, din ise dengenin ve erdemlerin. Din, insana ötealemde ölümsüzlüğü ve sadece tanrıya hizmetten bahsederken teknoloji, hazlarını dünyada hızlı ve kolay bir şekilde tatmin eden insana hizmet ediyor. Bu durum dünyanın yasak meyvesi teknoloji ile gerçekleşiyor ve modern insan gittikçe dünyanın tek gerçeklik olduğuna inanmaya başlıyor. Teknoloji ve bilim insanın evrendeki konumunu, kader anlayışını, otorite kaynağını sarsacak cinsten bir ilerleme kaydediyor. Öyle ki bu durumu bir akım haline getiren Transhümanistler ortaya çıkmış durumda. Genetik, nanoteknoloji ve robotik devrimlerin yaşanmasıyla insanın yeryüzünü bir cennet kendisini de ölümsüzlüğe ulaşan ve tanrıya dönüşen bir varlık haline getireceğini
Yazar Hakkında
Ali KöseYazar · 16 kitap
Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dekanı olarak görev yapmaktadır.
1981'de Antalya İmam-Hatip Lisesi'nden, 1985'te Dokuz Eylül Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'nden mezun oldu. Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü'nde yüksek lisans (1988), Londra Üniversitesi King's College'de doktora (1994) eğitimini tamamladı.
1998'de doçent, 2004'de profesör oldu. Halen Din Psikolojisi Anabilim Dalı öğretim üyesidir.
Din Psikolojisi ve Din Sosyolojisi alanlarında araştırmaları bulunan Köse'nin eserleri şunlardır:
- Conversion to Islam,
- Neden İslam'ı Seçiyorlar,
- Freud ve Din,
- Deprem ve Din,
- Milenyum Tarikatları,
- Sekülerizm Sorgulanıyor,
- Laik Ama Kutsal,
- Avrupa Birliği Ülkelerinde Din Devlet İlişkisi,
- Avrupa ve İslam,
- Üç Yusuf Bir İslam,
- Türbeler: Popüler Dindarlığın Durakları,
- Enteller Aleykümselam Der mi,
- Din Psikolojisi
- Kutsalın Dönüşü
