Puan
8.110 üzerinden
Tarık Buğra 
Dönemeçte
Tarık Buğra'nın pek bilinmediğini düşündüğüm eseri: Dönemeçte...
Romanın arka kapağının bir bölümün de şöyle diyor: Dönemeçte, beğendiğiniz romanlar arasında özel bir yer tutacaktır.
Çok doğru söylemiş bence.
Peki kitap ne anlatıyor?
Roman merkezine bir aşk hikâyesini alarak Türkiye'nin çok partili yıllarına geçiş "dönemeç"ini anlatıyor.
Özellikle halktan kopuk, vurdumduymaz,korkak ve kırık dökük hayatlarıyla aydın sınıfın eleştirisi yapılıyor. Başkahramanımız Dr. Şerif ve şehir kulübü'nün etrafında gelişen olaylarda Türkiye'nin bu yeni döneminin gerçek yüzünü görüyoruz...
"Aslında bakarsanız bizim insanlarımız, yürek paralayacak kadar çok çalışırlar. Ama verim? Önemli olan budur; çalışmak verimden ayrı düşünülemez ancak verime göre vardır. Çalışma bilimin ve tekniğin getirdiği imkanları bilmektir, uygulamaktır. Gelirken gördük...veya dikkat ettiniz mi bilmem,bir inşaat vardı yolumuzun üstünde. İşciler harcı ikinci kata sırtlarındaki küfe ile merdivenlere tırmanarak taşıyorlardı. Yani sıkı şekilde çalışıyorlardı. Ama neye yarardı bu çalışma? Aynı iş İstanbul'da, Ankara'da,izmir'de çok daha az insanla, çok daha kısa zamanda yapılmaktadır. -ve kıyısından bacağından gördüğüme göre- Almanya'da ise bizim o şehirlerimizde üç ay alan bir yapı üç hafta da bitiyor; üstelik hem daha sağlam, daha kullanışlı,daha konforlu oluyor hem de daha güzel. Tarımın dan,bayındırlığından,haberleşmesinden sağlık ve en yüksek endüstri alanlarına kadar her şey buna göredir. Bir yanda canları çıkarcasına emek harcadıkları için çalıştıklarını sananlar, öte yanda da haftalık kırk sekiz saat iş saatini gayri insani...bile değil de,fuzuli hatta zararlı bulanlar!...(s./234-235)
Kırklı yılların sonu ellili yılların başında Türkiye'nin çok partili hayata geçişindeki kavşakta bir ülke var ve bu ülkenin dönemeci alıp almaması söz konusu. Eserde küçük bir kasabada yaşanan siyasi gerginlikler çok partili hayatın yarattığı deprem etkisi ve halkın birbirine düşmesi romandaki insanların ulu orta konuşmaları, bir şeyleri bilen ile bilmeyenlerin konu hakkında olur olmadık şeyler dile getirmeleri siyasi çekişmeleri doğuran sebeplerdir.insanlar ve akrabalar arasında edilen sohbetler çok partili hayata geçiş ile birlikte siyasi tartışmalara dönüşünce yavaş yavaş aralarındaki bağlar koparılır. Dostluklar zedelenmeye başlar. Kahvehanelerde edilen sohbetler ağız dalaşlarına, tartışmalar öfke nöbetlerine döner. İnsanlar aralarındaki bağları tamamen koparır hatta Halk Partisi'nden olanlar Demokrat parti' ye gidenlerin tarlalarına giden suyu bile onlara çok görüp sularını keser. En cahil insanların bile kafasında üç beş politik cümle olup ve sloganik bir şekilde konuşmalarına sebep olmuş.
Reklam
Tarık Buğra'nın bireyden hareketle topluma ışık tutan, ders niteliğinde kitabı. Resmi tarihin yanında bu tür kitapların da okunması kişiyi körü körüne bir inanma ve ezberden kurtaracaktır diye düşünüyorum. Üslubu, dili, benzetmeleri şahane.
Herkese tavsiye etmiyorum. Sürekli polisiye okuyan, tek taraflı aşk acısını anlatan kitaplar okuyan, din tüccarlarının yazdığı türden kitapları sevenler okumasınlar efendim.
Tarık Buğra'nın okuduğum ilk kitabı, farklı bir anlatım şekli olduğu kesin. Cümle yapısı, olay kurgusu ve hikaye sunumu ile okuduğum romanlardan farklı diyebilirim.
Yazar bu eserde, 1947 yılında çok partili sisteme geçiş aşamasındaki ülkemizde, yerel halk gözünden değişimi ve dönüşümü anlatıyor. Seçim çalışmalarının göbeğindeki bir kasabada yaşanan aşk hikayesi, aslında kendi içinde ülkenin siyasi ve sosyal yapısına ait izler taşımaktadır.
Aydın kesim olarak bilinen okumuş ve elit tabaka ile, köylü ama bazı şeylerin farkı olan insanlar arasında yaşanan diyaloglar ve yazarın betimlemeleri döneme ait fikirler vermesi açısından önemli.
Yıldızımın barışmadığı kitapEdebiyat
Hayatımda bu kadar yavaş ilerleyen, konudan konuya atlayan, basit ama karmaşık bir kitap okumamıştım. Tarık Buğra'ya verdiğim ilk şans, ona karşı önyargılarımın oluşmasına sebep oldu. Naçizane fikrim, 2 kere okumaya çalışmama rağmen başaramadığım için yıldızımız barışmadı.
Belki ilerleyen yıllarda tekrar şans veririm.
Reklam
Reklam