En Son Kale
Jack VanceYazar:
Jack Vance
Çevirmen:
Ferhan Ertürk
Tahmini Okuma Süresi:
2 sa. 50 dk.
Sayfa Sayısı:
100
Basım Tarihi:
Ağustos 1997
Yayınevi:
Metis Yayınları
Orijinal Adı:
The Last Castle
ISBN:
9789753421516
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Bir Mekanik Distopya: En Son KaleBilim-Kurgu
“Bu hayat tarzımız sonsuza kadar devam edemezdi. Bu kadar uzun sürmesi bile bir mucize.”
Metis Bilimkurgu dizisinin en kısa kitaplarından biri olan En Son Kale, bizlere Hugo ve Nebula Ödüllü bir öykü sunuyor.
Daha çok bir tema çerçevesinde kısa hikayeler ve novellalar kaleme alan Jack Vance 'in romanları azınlıktadır. İlk kitabını 34 yaşında çıkaran yazar, maden mühendisliği, fizik ve gazetecilik okumasına rağmen, bu bölümlerin hiç birisini tamamlamamıştır.
En Son Kale, 1997 yılında Ferhan Ertürk çevirisi ile zamanın meşhur serisi Metis Bilimkurgu içerisinde yayımlanmıştır. “Bilimkurgusal” kapaklara sahip olan bu seride konuyla en bağlantılı olan eserlerden biridir aynı zamanda. Chriss Foss adlı bir ressamın kaleminden ufak bir detay olduğunu bildiğimiz kapak resmi, hikayenin içeriğiyle örtüşür nitelikte.
Temelde bir adaletsizlik öyküsü sunuyor Jack Vance bizlere. Etamin Dokuz adlı gezegene konuk olup, gezegenin yerlileri Mekler’in safından bu adaletsizliğe seyirci oluyoruz. İnsanlar, Köylüler, Kuşlar, Feynler ve Meklerden oluşan tüm bu canlılar farklı gezegenlerden hizmet amaçlı getirilmişlerdir. Bu toplulukta eşitsizlik hat safhadadır ve soylu olduğunu düşünen insan ırkı, Mekler’e piramitin en alt tabakasını reva görmektedir.
Dünya adlı gezegenin en vahşi yaratıkları olan insanoğlu ebette Etamin Dokuz’a ayak basmış, kaleler yapmış, klanlara ayrılıp yerleşmiş ve Mekler’in yaşam alanlarını işgal etmiştir. Bu da yetmezmiş gibi, hiç kimseye zararı olmayan bu Mekler’i köle gibi kullanmaya ve en ağır işleri onlara yaptırmaya başlamışlardır. Günün birinde, adaletsizliğe maruz kalan her canlının ayaklanması sonucu gerçekleşen devrimde haksızlığın ortadan kaldırıldığı gibi, Mekler de ayaklanacak ve insanoğlunun inşa ettiği kaleler bir bir düşmeye başlayacaktır…
“Kimse
Jack Vance 'in romanları azınlıktadır. İlk kitabını 34 yaşında çıkaran yazar, maden mühendisliği, fizik ve gazetecilik okumasına rağmen, bu bölümlerin hiç birisini tamamlamamıştır.
En Son Kale, 1997 yılında Ferhan Ertürk çevirisi ile zamanın meşhur serisi Metis Bilimkurgu içerisinde yayımlanmıştır. “Bilimkurgusal” kapaklara sahip olan bu seride konuyla en bağlantılı olan eserlerden biridir aynı zamanda. Chriss Foss adlı bir ressamın kaleminden ufak bir detay olduğunu bildiğimiz kapak resmi, hikayenin içeriğiyle örtüşür nitelikte.
Temelde bir adaletsizlik öyküsü sunuyor Jack Vance bizlere. Etamin Dokuz adlı gezegene konuk olup, gezegenin yerlileri Mekler’in safından bu adaletsizliğe seyirci oluyoruz. İnsanlar, Köylüler, Kuşlar, Feynler ve Meklerden oluşan tüm bu canlılar farklı gezegenlerden hizmet amaçlı getirilmişlerdir. Bu toplulukta eşitsizlik hat safhadadır ve soylu olduğunu düşünen insan ırkı, Mekler’e piramitin en alt tabakasını reva görmektedir.
Dünya adlı gezegenin en vahşi yaratıkları olan insanoğlu ebette Etamin Dokuz’a ayak basmış, kaleler yapmış, klanlara ayrılıp yerleşmiş ve Mekler’in yaşam alanlarını işgal etmiştir. Bu da yetmezmiş gibi, hiç kimseye zararı olmayan bu Mekler’i köle gibi kullanmaya ve en ağır işleri onlara yaptırmaya başlamışlardır. Günün birinde, adaletsizliğe maruz kalan her canlının ayaklanması sonucu gerçekleşen devrimde haksızlığın ortadan kaldırıldığı gibi, Mekler de ayaklanacak ve insanoğlunun inşa ettiği kaleler bir bir düşmeye başlayacaktır…
“Kimse
Teknoloji destekli elit kibri ve aristokrasi körlüğünün uç noktalarını bu romanda görebilirsiniz. Okuması oldukça zevkli, trajedi ile başlayıp devam eden ama bir çeşit mutlu sonla biten hikayenin dili de çevirisi de çok iyi. Keşke biraz daha uzun olsaydı. ( 10 üzerinden 10 verirdim :))
Eser farklı bir gezende İnsanlar, Kuşlar, Mekler ve başka bir çok farklı canlı (uzaylı) yaşadığı bir gezegende geçiyor. Eserin en çok öne çıkarak istediği ana fikir insan kibrinin verdiyi büyük felaketler ve sonucudur. Burada Mekleri önce köle gibi çalıştırdıkdan bütün "iş"-leri Meklere yaptırmış insanların sonradan Meklerin üsyanına karşı bir şey yapayışlarını görüyoruz. "O pis işi ben mi yapıcam" güruruyla (pis iş dediği de tamircilik mesala, yada savaçmak) kendini kainatın en büyüyü en önemlisi gören bu insan yaratıkların Mekler tarafından nasılda kolayca katledildiğini görüyoruz.
"Karar bir kez verilmişti, geri dönüşü yoktu".
Başkaldırının Ahlâkı
Uzaya yayılan insanlığın küçük bir bölümü, artık unutulmaya yüz tutmuş olan Dünya’ya geri dönüp seçkinci, aristokratik bir düzen kurarlar. Çok az sayıda soylu, onlara besin sağlayan “Köylü”ler, teknik işlerini gören “Mek”ler, süs eşyası gibi kullandıkları zarif ve kırılgan “Feyn”ler ve ulaşım işlerinde kullanılan “Kuş”lar. Kalelerinde güven içinde yaşayan soylular dışındaki tüm bu “sınıf”lar, başka gezegenlerden getirilmiş ve genetik olarak değiştirilmiş, insan olmayan yaratıklardır. Ama günün birinde, tüm aletlerin, makinelerin bakımını ve onarımını yapan “Mek”ler ayaklanmaya karar verirler. Hayatları boyunca bir tek alete bile ellerini sürmemiş olan, bunu bir tür aşağılanma olarak gören soylular ne yapacaklardır şimdi?
En Son Kale ya da özgün adıyla The Last Castle, 1966 yılında Galaxy Science Fiction dergisinde yayımlandı. Jack Vance, bu eseriyle aynı yıl Nebula En İyi Novella; 1967’de ise Hugo En İyi Novelette ödülünü kazandı.
Yazar bizleri Meks adlı köleleştirilmiş bir uzaylı ırkı tarafından desteklenen ve yüksek teknolojili kalelerde yaşayan zengin soyluların gelecekteki uygarlığına konuk ediyor. Bu uygarlık şatafatın, refahın, lüksün ve 16. Louis dönemi lümpenliğinin hat safhaya vardığı bir noktadadır. Gelişmiş teknolojinin ve köle sınıfının yarattığı imkanlarla kendilerinden bîhaber duruma gelen soyluların vaziyetini, bu Lale Devri vaziyetini değiştiren de bekleneceği üzere bir isyan hareketi olur. 1997 yılında Metis Bilimkurgu Serisinin on sekizinci eseri olarak yayımlanarak yerli bilimkurgu okurunun beğenisine sunulmuştur.
İncelemenin devamı için:
bilimkurgukulubu.com/edebiyat/kitap-...
En Son Kale / Jack Vance
Metis Bilimkurgu 18
İnsanlık tamamen dünyayı terk etmiş başka gezegenlerde yeni uygarlıklar kurmuştur fakat bu oluşumdan yüzyıllar sonra bir geup tekrar dünyaya döner ve kendi uygarlıklarını kurar. Birçok alanda oldukça üstün konuma gelirler, sorunsuz bir düzen süreklilik göstemiştir.
İnsanlar dünyaya döndüklerinde büyün işlerini yaptırmak için Etamin dokuz gezegeninden Mekler denen insana benzeyen varlıkları başka gezegenlerden tarım hayvancılık için Köylü denilen varlıkları başka bir gezegenden ise Feynler denilen peri kızlarına benzeyen varlıkları getirmiştir.
Bu yeni dünyada insanlar tüm akıl ve proje işlerini yapmış geri kalan tüm işleri özellikle teknik işleri imalât işlerini akla gelebilecek onarım depolama gibi işlerin hepsini Meklere yaptırmaktadır. İnsanlar bu tip işlere el sürmenin aşağılayıcı, onur zedeleyici olduğu bir düşünce sitemindedir. Bu onur yokoluşlarına sebep olucaksa bile tekedemedikleri bir kibre dönüşmüştür.
Anlaşılıcağı üzere bu yeni dünya tam bir kölelik düzeninde fakat zorbalığın olmadığı bir şekilde yönetilmektedir. Uzun yıllar sonra Mekler bir anda isyan başlatır ve tüm kalelerden çekilir ve çekilirkende kalelerin savunma sistemlerini iletişim sistemlerini ve vb sistemleri hasara uğratıp savunma silahlarını da yanlarına alıp giderler. Sonrasında tüm kaleleri yokedip son Kale Hagedorn’un surlarına dayanırlar.
Bir kişi dışında tüm Hagedorn diğer süşmüş kalelerde ki gibi kendilerinin güvende ve surlarının aşılamaz olduğunu savunurlar. Ve bu yüzden aşağılık Meklere karşı bir savunma geliştirmek bile onu kırıcı olucaktır. Savınma sistemlerini onarmak için el sürmek bile haysiyetsiz bir davranış olucaktır. Çünkü bunu yapmak Mekleri yüceltmek kendilerini aşağılamak anlamına gelmektedir.
İnsanoğlu kibrinden
Yazar Hakkında
Jack VanceYazar · 2 kitap
1916'da doğdu. Kaliforniya Üniversitesi'nde maden mühendisliği, fizik ve gazetecilik okudu, ancak bunların hiçbirinden derece almadan üniversiteyi terk etti.
İlk öyküsü 1945'te yayımlandı. İlk kitabı The Dying Earth (Ölen Dünya) 1950'de yayımlandı. Vance bunu izleyen yıllarda bütünlüklü romanlardan ziyade kısa novella'lar ya da bir tema etrafında bir araya getirilen öykü dizileri yazmayı tercih etti. 1952'de yayımladığı Big Planet (Büyük Gezegen) ile bilimkurgu dünyasındaki yerini sağlamlaştırdı. Roman boyutlarındaki ilk çalışması olan To Live Forever (Sonsuza Dek Yaşamak) 1956'da yayımlandı.
İlk Hugo Ödülü'nü The Dragon Masters (Ejderha Efendileri) ile 1963'te alan Vance, En Son Kale ile 1967'de hem Hugo, hem de Nebula ödüllerini kazanmıştır. Vance'in diğer ünlü çalışmaları 1964'ten 1981'e kadar uzanan Demon Princes (Şeytan Prensler) ve 1968'den 1983'e kadar uzanan Planet of Adventure (Macera Gezegeni) dizileridir. Vance'in birçok çalışması bilimkurgu ile fantazi türlerinin özel bir karışımını temsil eder.
Pek çok kitabı, Jack Vance adıyla yayımlandı. 11 kitabını John Holbrook Vance, 3 kitabını ise Ellery Queen adlarıyla yayımladı. Alan Wade, Peter Held, John van See, Jay Kavanse da takma adları arasındadır.
