Fatih Sultan Mehmed'in Ölümü ve Hadiseleri Üzerine Bir Vesika

·
Okunma
·
Beğeni
·
103
Gösterim
Adı:
Fatih Sultan Mehmed'in Ölümü ve Hadiseleri Üzerine Bir Vesika
Baskı tarihi:
1952
Sayfa sayısı:
90
Format:
Karton kapak
Kitabın türü:
Dil:
Türkçe
Ülke:
Türkiye
Yayınevi:
İstanbul Üniversitesi Yayınları
Yusuf İslam
Yusuf İslam Fatih Sultan Mehmed'in Ölümü ve Hadiseleri Üzerine Bir Vesika'yı inceledi.
90 syf.
·1 günde·8/10 puan
İstanbul'da bulunan bir yabancının Fatih'in ölümü üzerine kısmen gördükleri, kısmen duydukları ve kısmen de hayal ettikleriyle alakalı bir dostuna yazdığı mektubun tahlili, çevirisi ve eski ile yeni fransızcası ve orijinal halinin yer aldığı bir kitapçık. İçeriği itibarıyla kitaptan ziyade kısa bir makale olarak yayınlanması gerekirdi. Kitabın tehlikeli kısmı mektubu yazan kişinin Fatih'in cenaze merasimini muhtemelen göremediği için Hıristiyan adetlerine göre anlatıyor olmasıdır. Ancak Süheyl Ünver'in de dediği gibi "Bu vesika bu şekilde kabul edilmeli ve bir kısmının doğru ve bir kısmının da yanlış olduğu nazarı dikkate alınarak o yolda istifadeye arzedilmelidir."
" Times gazetesinden vesikanın aslı hakkında malûmat istedik. Londra civarında sahibi ölen hususî bir kütüphanede bulunduğunu ve Amerikalılar tarafından satın alınmak istenildiğini öğrendik.
(...)
Bu yegâne nüshanın başında Ingiliz Kralı IV’üncü Edward’in büyük ve küçük kızları Elizabeth ve Cecilia’nın imzaları mevcuttur. Bu sebeple yazma, York hanedanını şahsen alâkadar eden bir vesika itibar edilmektedir. "
" (...) Güneş kalkarken, mezkûr Sultanın sarayının kapıları açılınca büyük bir bölük dilber delikanlılar çıktı, takriben 200 kişi, hepsi matem urbaları giymişti, hepsi acı acı ağlaşıp bağrışıyorlardı. Bunlar, Sultanın en mühim adamlarının omuzları üstünde taşıdıkları ve sanduka içinde bulunan nâşın önünden gidiyorlardı. Sandukanın üstünde, Sultan canlı gibi temsil edilmişti, sultanî elbiseler örtülmüştü ve başında, zarifçe bir tarzda, bir sarık vardı (9)

Meydanın ortasına gelince bir müddet durdular ve orada feryat ve ağlayışları o kadar arttı ki, gökler yeryüzüne düşecek zannê- dilebilirdi. Ve herbiri bir mum yaktıktan sonra, hepsi iki mil mesafede bulunan saraya gittiler, ve her yandan halk, saflar halinde toplanmış, elde yanmış mumlar tutuyor ve acı acı ağlıyordu. (10)

Cenaze merhumun zevcelerinin bulunduğu Saray Meydanında görülünce, sarayın bir balkonuna bu sultanın zevce ve cariyelerinin birçoğu geldi, hepsi, saçları dağınık ve siyahlar giymiş, bağırarak ve acı acı ağlıyarak göğüslerine vurup merhametsizce yüzlerini tırmalıyorlar ve saçlarını yoluyorlardı; nâşı gözden kaybedinceye kadar feryatlarına devam ettiler...

(...)
(9) Yazar bu tarifleriyle Fatih’in cenâze merasimini hristiyan imparatorların ve patriklerin ölümlerinde yapılan merasimlere benzetmek istemiştir. Halbuki Müslümanlıkta cenâzenin üzerine ne heykel, ne de resim konabilir. Bundan da anlaşılıyor ki, muharrir cenâzeye iyice yaklaşamamış, uzaktan görmüş veya işitmiştir. Bir kısmı da kendi hayali mahsulüdür. (M. H. Y.)

(10) Cenazelerde mum yakmak da hıristiyan âdetidir. Bundan da anlaşılıyor ki muharrir cenâze merasimini bizzat görmemiştir, duymuştur. (M.H.Y.) "
Bu minarelerin tepesinde birçok hoca bulunuyor ve yüksek ve dik seslerle gökyüzüne merhumun ruhuna fâtihalar okuyorlardı. Ve bu Kur’ân okumalar takriben gece saat birde başlayıp bütün gün durmaksızın devam etti. Gene gecenin aynı saatinde yeniçeriler ocaklarına yakın meydanlarda içtimaa çağırıldı. Sayıları acemiler (?) yani İstanbul’un denizaşırı çevresinde oturanlar dahil, takriben 20 bini buluyordu. Bunlar başlarından sarıklarını ve diğer esvaplarım çıkarıp, vücutlarını, kalın ve sert örtülerle ve başlarını da siyah örtüler ve siyah yün çarşaflarla örtmüşlerdi. Sık sık yere kapanarak yüzlerini tozlara gömüyorlar, gözyaşları ile ve acı acı içlerini çekerek ağlaşıyorlardı; ve feryat dolu şarkılarla merhum Sultanın kahramanlıklarını anlatıp, göğüslerine vuruyorlar ve gözlerini yoluyorlardı Bunu görmek hakikaten korkunçtu. Ve şafak söktüğü zaman, bütün bu ordu çok geniş olan Saray meydanına geldi, herkes hareketsiz yerinde durdu.
Ahmet Paşaya hüküm tebliğ edildiği zaman, sultana şu sözleri ulaştırdı:
- Sultanım, eğer ölmem icap ederse, senin elinden ölmeğe mâni olamam, fakat benim ölümümün senin şahsına herhangi bir zarar getirmesi hiç te hoşuma gitmez. Binaenaleyh, Sultanım, dinle ve sözlerimi iyi anla: Diyorum ki eğer yeniçeriler emrin üzerine idam edildiğimi öğrenirlerse belki de sana zarar getirecek bir isyan çıkarırlar. Bu tehlikenin önüne geçmek için dediğimi yap. yeniçeriler gelip de hiddetle beni istemezlerse ve sen de hiddetlerini teskin etmek için beni onlara vermeğe mecbur olmazsan, yarına kadar sakla ve öldürme. Ve eğer yeniçeriler mevkuf olduğumu ve eziyet çektiğimi görünce hiçbir nümayişte bulunmazlarsa, o zaman bana istediğini yap.»
İkinci Sultan Bayezid’e İran büyüklerinden meselâ Molla Camî’den gelen mektuplarda — ki bunlar otantik vesikalardır — daima Yıldırım lakabiyle hitâb edilmektedir. Bu vesikadan anlaşılıyor ki Avrupada da İkinci Sultan Bayezid büyük ceddinin lâkabı ile tanınmıştır.
Sultan İldrem Bayezid bu hâdiseleri ve kardeşinin zaferini öğrenince, derhal 65.000 i aşan pek cesur erlerden mürekkep kuvvetleriyle İstanbul şehrinden hareket etti. Bursa civarındaki Yenişehir ordugâhına 12 mil kadar yaklaştı ve kardeşine şu sözleri ulaştırdı:

-Eğer imparator oğlu isen, gel benimle savaşta ölçüş! Kim galip gelirse verasete ve taça o mâlik olsun! Cem Sultan, kumandanlarından Aştin oğlu Yakub Bey! (Yagup-beg Isstin) in kötü nasihatma uyarak, Bursadan çıktı ve 15.000 atlı ile kardeşinin ordusuna hücum etti. Sultan İldrem Bayezid’in ordusu derhal Cem Sultanın hemen bütün ordusunu bozguna ve hezimete uğrattı. 1500 e yakın Tatar ve İranlı esir alındı, Sultanın yanına getirildi ve hepsi ortadan ikiye bölündüler.

Kitabın basım bilgileri

Adı:
Fatih Sultan Mehmed'in Ölümü ve Hadiseleri Üzerine Bir Vesika
Baskı tarihi:
1952
Sayfa sayısı:
90
Format:
Karton kapak
Kitabın türü:
Dil:
Türkçe
Ülke:
Türkiye
Yayınevi:
İstanbul Üniversitesi Yayınları

Kitabı okuyanlar 4 okur

  • özlem
  • Emre Aslan
  • Metin Yılmaz
  • Yusuf İslam

Kitap istatistikleri

Okur puanlamaları

10
%0
9
%0
8
%100 (1)
7
%0
6
%0
5
%0
4
%0
3
%0
2
%0
1
%0