Puan
8.210 üzerinden
Faust incelemesi
Faust, genç Warter'in acılarından sonra, alman yazar Goethe'den okuduğum ikinci kitap. Tragedia türünde ve 60 yılda yazılan bu kitap, Goethe'nin başyapıtı olarak anılıyor. Gerçekten de böyle bir eseri yazmak, zaman, iyi bir bilgi birikimi ve müthiş bir irade gerektirir.
5 perde şeklinde kaleme alınan bu eseri, bir tiyatro salonunda izlemek, okumaktan daha keyifli olurdu bana göre. Eserde Yunan mitolojisi ne ait motifler bol bol işlenmiş. Ama okurken de, insan gözünün önünde canlandırdıklarından, büyük bir keyif alıyor. Azra Erhat ve Medeline Miller kitaplarına yabancı olmadığım için, ben okumakta zorlanmadım. Yunan mitlerine meraklı okuyuculara önerebilirim. Eğer ilgili değilseniz, kitabı yarım bırakma olasılığınız çok büyüktür. Son olarak, kitapta geçen bir sözü alıntılamak istiyorum; "Zaman kısa, sanat ise uzundur." Herkese iyi okumalar.
Zorlayıcı bir okuma oldu benim için .Zorla, inatlaşa inatlaşa bitirdiğim bir kitap oldu. Anlamak zor gelse de pes etmeden okumaya devam ettim ama gerçekten beyni yakan bir kitap .O kadar kitap okumama rağmen yine de anlamakta güçlük çektim o yüzden kitaba bir daha şans vermem gerekiyor o da 30 lu yaşlardan sonra olucaktır .Kendimi tebrik ediyorum kitabı tamamladığım için :))
Ruhuyla Savaşanlara
Faust, yalnızca bir tiyatro metni değil. Goethe bu eserle insanın en temel sorularına bir sahne kuruyor: Bilgi nedir, yetinir miyiz, ne uğruna yaşarız? İçimizdeki boşluğu neyle doldururuz? Tanrıyla mı, aşkla mı, yoksa şeytanla mı?
Goethe, karakterini önce ilimle donatır. Faust her şeyi bilmek ister. Fizik, metafizik, ilahiyat, simya… Ama neye elini atsa, aradığı cevaba ulaşamaz. Çünkü bilgi, soruları yok etmez; çoğaltır. Ve insan, ne kadar çok bilirse, tatminsizliği o kadar derinleşir. Bu yüzden Faust’un en büyük trajedisi cehaleti değil, doymayan bir bilme iştahıdır.
Bu doyumsuzluk, onu Tanrı’dan uzaklaştırır. Faust artık dualarını göğe değil, arzularına yöneltir. Mefistofeles'in ironik tiratlarında yankılanan bu sapma, tutkunun ahlaki merkezden nasıl uzaklaştırıcı bir güç olduğunu çarpıcı biçimde gösterir. Aşk, burada bir tür düşüşe dönüşür. Arzunun eline geçmiş sevgi, şehvete bulanır. Faust artık sevmiyor; sahip olmak, tüketmek, hükmetmek istiyor. Ve her arzunun sonu, biraz daha yalnızlık oluyor.
Goethe bu çöküşü şiirle anlatır. Öyle ki bazen bir dizeyle tüm insanlık tarihi yankılanır:
“Eylemlerimiz de acılarımız gibi, hayatımızın ilerleyişini engelliyor.”
Acı, bizi içe kapatır. Eylemse çoğu zaman geçmişin yükünü taşır. İkisi arasında sıkışır kalırız.
Kitabın çevirisine de değinmek gerek. Daha önce incelediğim birkaç çeviri sonrası, çevirmenin bu metin üzerine yaptığı çalışmalar doğrultusunda bu baskıyı tercih ettim. Sadece dili değil, Goethe’nin dünyasını da Türkçeye taşıma konusundaki emeği hissediliyor. Metne düşülen notlar, kaynaklar ve açıklamalar da çevirmenin 
İclal Cankorel’in ne denli ciddi bir çalışmaya giriştiğini açıkça gösteriyor.
Faust, şiirsel, tiyatral ve yer yer destansı bir eser. Ancak bütün bu estetik katmanların altında insanı sürekli düşünmeye
İclal Cankorel’in ne denli ciddi bir çalışmaya giriştiğini açıkça gösteriyor.
Faust, şiirsel, tiyatral ve yer yer destansı bir eser. Ancak bütün bu estetik katmanların altında insanı sürekli düşünmeye
Goethe'nin bu eserini kimi yerlerde 18 yaşında kimi yerlerde ise 21 yaşında yazmaya başladığını okudum. Ölümünden bir yıl önce tamamlanmış. Ortalama 60 yılını yani ömürünün neredeyse tamamını bu esere adamış desek yeridir. Bu eser değişen, daha doğrusu, bir yandan değişmek için çaba harcayıp bir yandan da eskinin etkisinden bir türlü kurtulamayan kişilerin trajedisini sunuyor bizlere. Şeytanlar, tatlı cadıları ve bol bol yunan mitolojisini kullanarak keyifli bir eser yaratmış. Hatta o kadar çok yunan mitolojisinden bahsetmiş ki ben bir ara Faust'un değil de Helena'nın hikayesini okuduğumu düşündüm.
Aslında Faust çok bilinen bir Alman masalıymış. Ve Goethe'nin yarattığı Faust'tan çok daha kötü, hiçbir erdemi olmayan, şeytanımsı bir karaktermiş. Goethe Faust'a kötülüğün yanında erdemler eklemekle beraber, olumsuz yanlarının da bir çoğunu şeytana (Mefistofeles) aktarmıştır.
Goethe'nin Faust'u bilgiye aç bir karakter. Bilinmeyen her şeye ulaşmak isteyen, bir çok dalda başarı elde etmiş olmasına rağmen doymayan, hep daha fazlasını isteyen bir karakter. Mutlu olamıyor, huzursuz, hayatında kocaman eksiklerinin olduğunu düşünüyor. Şeytan karşısına çıkıp da onu ikna etmeye çalıştığında aslında o zaten çoktan ikna olmuştu. Şeytan da bunu biliyordu. "Daha ne kadar batabilir ki bir insan? Daha ne kadar gömülebilir ki? Uluşmak istediklerini sana sunayım, sen de bunun karşılığında ruhunu bana sat." gibisinden bir anlaşma sunuluyor. Hiçbir şeyden zevk almayan karakterimiz de tereddütsüz bunu kabul ediyor. Ve hikayemiz başlıyor. Kimi zaman evrensel, kimi zaman da bireysel isteklerini birbir sunuyor şeytana. Daha yaşanılır bir dünya yaratmaya ne kadar çabalasa da bunun da olmadığını görür. Aksine her şey çok daha kötüye gitmektedir. Elbette pişmanlık duyar fakat her şey için çok
Goethe’nin 
Faust ‘u okurken insanın kendisiyle yüzleştiği ağır ama çok güçlü bir metin. Faust’un bunca bilgiye rağmen hayattan tat alamaması, sürekli “daha fazlası”nı istemesi çok tanıdık geliyor. Mefistofeles’le yaptığı anlaşma aslında şeytanla pazarlık değil de insanın kendi zaaflarıyla yaptığı bir hesaplaşma gibi. Özellikle Faust’un iç sıkıntısı, boşluk hissi ve arayışı metni felsefi olduğu kadar insani de kılıyor.
Kitap kolay ilerlemiyor ama durup düşündürüyor. Gretchen’in hikâyesiyle birlikte iş daha da sarsıcı bir hâl alıyor; masumiyet, suçluluk ve pişmanlık çok çarpıcı veriliyor. Faust, bana göre “iyi mi kötü mü” sorusundan çok, insanın neden hiç tam olarak yetinemediğini anlatıyor. Bitirdiğimde aklımda kalan şey şuydu: İnsan hatalarıyla, düşüşleriyle ama aramaktan vazgeçmediği sürece hâlâ umut taşıyor.
Faust ‘u okurken insanın kendisiyle yüzleştiği ağır ama çok güçlü bir metin. Faust’un bunca bilgiye rağmen hayattan tat alamaması, sürekli “daha fazlası”nı istemesi çok tanıdık geliyor. Mefistofeles’le yaptığı anlaşma aslında şeytanla pazarlık değil de insanın kendi zaaflarıyla yaptığı bir hesaplaşma gibi. Özellikle Faust’un iç sıkıntısı, boşluk hissi ve arayışı metni felsefi olduğu kadar insani de kılıyor.
Kitap kolay ilerlemiyor ama durup düşündürüyor. Gretchen’in hikâyesiyle birlikte iş daha da sarsıcı bir hâl alıyor; masumiyet, suçluluk ve pişmanlık çok çarpıcı veriliyor. Faust, bana göre “iyi mi kötü mü” sorusundan çok, insanın neden hiç tam olarak yetinemediğini anlatıyor. Bitirdiğimde aklımda kalan şey şuydu: İnsan hatalarıyla, düşüşleriyle ama aramaktan vazgeçmediği sürece hâlâ umut taşıyor.