Felsefe Risaleleri
Ebu Bekir RaziPuan
8.910 üzerinden
Ebu Bekir Razi, Rey şehrinde, M.S. 865 yılında doğmuş, filozof-hekimdir. Batı kültüründe "Rhazes" olarak tanınmıştır. Ergenlik döneminden sonra felsefeye ve tıp ilmine merak salmış, bu konularda çok sayıda risale vermiş bir ilim adamıdır. Yazar, düşünmeyi ve felsefeyi doğruya ulaşma konusunda birincil kaynak olarak görmektedir. Klasik, köşesine çekilerek kendisini felsefeye veren filozoflar'a benzemeyen Razi, ömrü boyunca çalışmış, üretmiş, topluma faydalı olmuştur. Konuyla alakalı olarak: "meşguliyetten daha iyi tedavi yoktur" sözünün de mucididir.
Razi'nin eserinde temel olarak insan nefsinin bazı özellikleri, mutluluk için gerekli düşünce biçimleri, Ebu Hatim Er-Razi ile münakaşaları ve tıp ilmine dair etik diyebileceğimiz görüşleri yer alır.
Razi'nin nefsin ıslahı ile alakalı yolu, akıl ve felsefe ile nefsin terbiye edilmesi ve dünyevi hazların terki iledir. Bu konuda Helenistik felsefecilerden Aristo ve Eflatun'dan oldukça etkilendiği görülmektedir. Razi, aşk konusuna da değinmiş, Platon'un ve günümüzdeki anlayışın lehinde görüş beyan ederek; aşk'ıda bir hastalık ve abartı olarak görmüştür. Eserinde çizdiği "erdemli insan" profiline bakarsak; dünyevi ve ebedi olmayan hazlardan uzak duran ama toplumdan da kendisini dışlamamış bir imaj çizdiğini görürüz.
Razi, eserinde madde ve atom konusuna da girmiştir. Görüşlerini incelediğimde, kanaatim: Atom hakkında Democritus'dan etkilenmiş olduğudur. Atom konusunda helenistik felsefecilerinin - democritus başta olmak üzre- tekrarını yapmıştır. Su ile alakalı görüşleri bugünün pozitif bilimleri tarafından çürütülmüş olsa da fikir edinmek adına okunabilir.
Razi eserinin son bölümünde tıp ilmine dair etik olarak kabul edebileceğimiz görüşlere de yer vermiştir. Gerçi Razi gibi "Tıp İlminin Gerekliliğine Dair" risale yazmış
Felsefe RisaleleriEbu Bekir Razi · Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Yayınları · 201656 okunma
Ebû Bekir Er-Razî 865'te İran'ın Rey kentinde doğmuş, 925'te doğduğu kent olan Rey'de yaşamını yitirmiştir. Razî, dönemin hoşgörü ortamında gelişen dini ve felsefi düşünce hareketleri arasında Eflatun felsefesinden esinlenerek deist dünya görüşünü temellendirmeye çalışan bir filozof olarak bilinir. Allah'ın verdiği akıl gücü ve adalet duygusunun insanlar arasında düzeni sağlayacağını ve mutlu bir hayat gerçekleştireceğini, bunun için dine ve bir peygamberin rehberliğine gerek olmadığını savunan cüretkar görüşleri sebebiyle gerek çağdaşları gerekse sonraki dönem filozof ve kelamcıları tarafından şiddetle eleştirilmiştir. Literatürde kendisinden genellikle mülhid ve zındık diye söz edilir. Din hakkında inkarcı görüşleri nedeniyle daha çok tıp alanındaki başarılarından dolayı bilim dünyasında tanınır.
Ayırca Ebû Bekir Razî bir beden hekimi olmasından ziyade bir ruh hekimidir de; Akıl, üzüntü, nefis, ölüm, öfke, haset, yalan, cimrilik, aşk ve haz, erdemli yaşama, cinsel ilişki, açgözlülük üzerine risaleleri vardır. Tavsiye ederim.
Felsefe RisaleleriEbu Bekir Razi · Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Yayınları · 201656 okunma
Her çiçeğin bir mevsimi, her kitabın bir zamanı vardır. Haziranın tadını yeni hikâyelerle çıkarın.
Ebû Bekir Muhammed b. Zekeriyyâ er-Râzî (ö. 313/925)Din
Ebû Bekir Muhammed bin Zekeriyyâ er-Râzî’ye atfedilen veya onun görüşlerini içerdiği düşünülen farklı eserleri derleyen Kitap, Râzî’ye ait olduğu düşünülen eserleri; Bîrûnî, Ebû Hâtim er-Râzî vb. farklı isimlerin eserlerinde yaptıkları atıflar ve derlemeler üzerinden değerlendirmekte, asıl eserlerden önce yer alan açıklama bölümlerinde ise bu konudaki farklı görüşleri detaylı şekilde ele almaktadır.
Ahlâk’ın İyileştirilmesi ve Filozofça Yaşama bölümleri, aklı önceleyen ve insan hayatına doğrudan etkisi bulunan konularda günümüzde de geçerliliğini koruyan psikolojik analizler sunmaktadır.
Eserde yer alan sonraki risaleler ise tartışmanın asıl yoğunlaştığı bölümlerdir. Farklı bölümlerin farklı kişiler tarafından, farklı zamanlarda ve bazılarında Râzî’nin ismi dahi zikredilmeden nakledildiği belirtilmiş olmasına rağmen; “Metafizik Hakkında”, “Kitâbü’l-İlm’i’l-İlâhî” ve “Ebû Hâtim ile Râzî arasında geçen tartışma” bölümlerinin aynı eser içerisinde birlikte sunulması, eserin yorumlanmasını zorlaştırmaktadır.
“Metafizik Hakkında” bölümünde Allah’a ve ahirete inancını açık biçimde ortaya koyan; Aristoteles ve onun takipçilerine karşı zamanın ezelî olmadığını, cansız tabiata irade atfedilemeyeceğini güçlü biçimde savunan bir düşünür profili görülmektedir. Buna karşılık “İlm-i İlâhî” kısmında zamanın beş ezelî unsurdan biri olarak ele alındığı görülmektedir.
200'den fazla eserinin 59’unun günümüze ulaştığı bilinen, eserlerine “Rahmân ve Rahîm olan Allah’ın adıyla” diyerek başlayan ve “[196] Bize göre dünyanın haz ve elemi, ömrün sona ermesiyle son bulduğuna; ölümün olmadığı o âlemdeki hazların sürekli ve sonsuz olduğuna göre, sonsuz ve sürekli hazları bırakıp sonlu ve geçici olanı tercih eden kimse aldanmıştır.” ifadeleriyle ahiret inancına dair görüşlerini ortaya koyan
Felsefe RisaleleriEbu Bekir Razi · Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Yayınları · 201656 okunma
İlk
Öncelikle eserin basım kalitesinden söz etmeden geçemeyeceğim. Cilti kapağı kağıt kalitesi çok iyi, orjinal arapça metinlerin yan sayfada olması eseri daha kıymetli kılıyor. Bu eserde Er-Razi'nin bir çok eserinin bir araya getirilmesinden oluşuyor. Ortaçağ İslam felsefesini ilgili iseniz bu deist filozof ve hekimin eseri mutlaka kütüphanenizde bulunması gerekiyor.
Felsefe RisaleleriEbu Bekir Razi · Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Yayınları · 201656 okunma
Evren ve akıl!
Ebû Bekir Muhammed, bin Zekeriyyâ, er-Râzî.
(Raylı [Tahran'ın bir bölgesi] Zekeriya oğlu Ebû Bekir)
9. YY'da yaşadı, tam 1100 yıl önce öldü. Eleştirisel akılcılığa daha yakın biri ve deist-panteist-agnostik tarafları olan bir dinî düşüncesi var. Bu eser de kitaplarından bir derleme.
Kimyadan hekimliğe, fizikten astrofiziğe Ebû Bekir er-Râzî inanılmaz bir isim. Daha fazla tanınması ve tanıtılması lazım. Biruni ve İbni Sina bir nesil sonra doğup bu ismi tartışmalarına eklemişlerdi.
Beni özellikle zaman-mekân hakkındaki fikirleri, Sokrat-Platon bilgisi, tıbbî ve ahlâkî derslerinin sadeliği ve dine karşı aklı önde tutan duruşu etkiledi.
Hemşehrisi ve hasmı Ebû Hâtim kısmı beni güldürdü. Çünkü zavallı Ebû Hâtim'in kendi eserini buraya olduğu gibi taşımak, onun bağnazlığını ve bugün Ebû Bekir'in nasıl da haklı çıktığını (güya ağızdan çıkan fakat taraflı aktarımda) kanıtlamış. Bugün er-Râzî'nin dediği gibi, biliyoruz ki: hareket olan yerde zaman var, mekân (evren) şişen bir balonun yüzeyi gibidir, yeni nesiller geçmiştekileri geçmeli, doğru sonuca ulaşmak asıl hedef olmalıdır vb. Evet, Hâtim bunlara karşı irticai bir reddiye içindeydi...
Velhasıl Fuat Sezgin, Şengör'e şu mesajı verirken haklıydı: "Bilim iltifat gören yerde gelişir". Ve er-Râzî de bilimin Avrupa'ya taşınmasına ve bugün hepimizin nasiplenmesine sebep olacak güzel insanlardandı.
(Son olarak, zamanın Cumhurbaşkanı ve Başbakan'ının takdim ve sunuş yazılarını yersiz buluyorum. Okumaya ve yazmaya yeterli değeri vermeyenlerin, hatta tersine, ülkedeki bu gelişmeleri yavaşlatan şahısların -taraf fark etmeksizin- böyle yayım işlerinde yeri olmaması gerektiğini; ayrıca eseri düzenleyenin de muhafazakâr bakışıyla er-Râzî'ye karşı tutumunu hissettirmesinin yanlış olduğunu düşünüyorum. Bunlar şahsi fikirlerim.)
Felsefe RisaleleriEbu Bekir Razi · Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Yayınları · 201656 okunma