Tahmini Okuma Süresi:
7 sa. 15 dk.
Sayfa Sayısı:
256
Basım Tarihi:
4 Ağustos 2020
Yayınevi:
Alfa Yayınları
Orijinal Adı:
The Fossil Hunter: Dinosaurs, Evolution, and the Woman Whose Discoveries Changed the World
ISBN:
9786254490651
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Yorumlar ve İncelemeler
Kitap hakkında söyleyecek pek fazla bir şeyim yok. Shelley Emling bir biyografiyi yazılabilecek en iyi şekilde yazmış bence. Kitabı kim okursa okusun, yeter ki keyif alsın istemiş ve kesinlikle başarılı olmuş. Biyografi okumaktan çok roman okuyormuş gibi hissettim ben. Ana karakteri; korkutucu falezlerin dibinde, dalgalar ve rüzgarların izin verdiği ölçüde -kimi zaman vermese bile- fosil avına çıkan yetim bir kız çocuğu...
Mary Anning;
1800'lü yılların başlarına gidin. Bir kadın, kendi başına yollara düşecek, her gün ölümle burun buruna gelebileceği bir işi yapıp evine ekmek götürecek, bilim adamlarına bilim satacak, dünyanın geçmiş hikayesini yeniden yazdıracak, çeşitli teorileri çürütecek ya da yenilerinin üretilmesine zemin hazırlayacak keşifler yapacak ve bu doğrultuda dünyanın hakimi erkekler tarafından saygı (kıskanmamayı başaranlar) kazanacak.
Evet, 1800'lere gidince bu söylediklerim biraz hayal ürünü gibi gelebilir ama Mary Anning işte o kadın. Kayaların arasından söke söke fosil toplayan ve daha önce kimsenin görmediği gövdeler ortaya çıkaran kadın. İlk dinozor fosilini daha 12 yaşındayken kendi elleriyle kazıp çıkaran müthiş azimli, kararlı ve güçlü bir kadın. Annesinin o "tarih ve gizem"di şeklinde anlattığı kadın.
Ben onun hayat hikayesinden gerçekten çok etkilendim ve keşke daha önce tanıma fırsatım olsaymış diye düşünmeden edemiyorum. Son zamanlarda arkeoloji belgesellerine takılmış olmasam alıp okumazdım bile belki. Neyse ki bazı tercihler beni bu kitabı bulmaya itti.
Bu arada kitabın kapağındaki resim Mary'nin yakın arkadaşı Henry De la Beche tarafından yapılmış. Resimdekiler, Mary'nin çıkardığı fosillerin tasvirleri. Gördüğünüz gibi çıkardığı fosillerin hepsi denizlerde yaşayan dinozorlara ait. Eğer resmi detaylıca incelerseniz çok uzun boynu olan
Paleontolojinin tarihine biyografik açıdan güzel bir bakış.
Kadınların bilimden, akademiden dışlandığı bir dönemde, yaptığı keşiflerle Charles Darwin’den tutun o dönemin birçok önemli bilim adamlarına ilham kaynağı olmuş bir kadının hayatına misafir oluyoruz. Kadın olması bir yana sefil bir hayat sürmüş ve alt tabakadan birisi olmasına rağmen Lyme Regis kıyılarında fosil avına çıkmaktan, keşfetmekten asla bıkmamış, vazgeçmemiş olan Mary Anning o dönemin gözde centilmen bilim adamları tarafından da sık sık ziyaret edilip faydalanılan ama akademi içinde adından neredeyse hiç bahsedilmemiş olması o dönem için olmasa da insanlık açısından utanç vericidir. Bu eser yalnızca zavallı Anning’in yaşamını değil bir nevi o dönemin erkek egemen şartlarını, kıtlık zamanlarını, tıbbın gelişmemişliğini, jeoloji ve paleontoloji biliminin ivmelenmiş gelişimini sunuyor.
19.yy başlarında kadınlara doğuştan belirlenen kadere rağmen Mary Anning hiç pes etmeden hakkını almadığı halde sevdiği iş için hayatını adamış paleontolojiye çok büyük katkılar sağlamış. Jeologların Heleni denen bu güçlü kadının hayatını ve yaşadığı dönemi anlatan etkileyici bir kitap.
Mary Anning
Annesinin “tarih ve gizem” diye tanıttığı Mary Anning’in hikâyesi. Lyme Regis’in (Güney İngiltere) fosil avcısı. Falezlerde tehlikeye aldırmadan sevdiği işi yapıp para kazanan; Cuvier, Agassiz, Owen gibi meşhur isimlerde şaşkınlıkla karışık saygı yaratan biri.
Dinozor (korkunç kertenkele) ismi bile konulmadan onları bulup olabildiğince az hasarla çıkarmada bilindik bir nâma ulaşıyor bu kasabalı kız. İsmine asla yeterli atıf yapılmıyor tabii. İchthyosaurus (balık-kertenkele) ve Plesiosaurus fosilleri kitapta en çok rastladıklarımız sanırım.
Bir tür paleontoloji turizmi oluşan Lyme Regis’te aynı zamanda tarihin en büyük heyelanlarından biri de gerçekleşiyor; kraliçe bile geliyor buraya.
Darwin bu fosillerin yarattığı tartışma ortamı, merak ve kanıtlar sayesinde de türlerin kökeni hakkındaki hipotezini keşfediyor.
Gerçekten nereden ne alaka diyip şaşıp kalıyorsunuz. Kesin bir şey varsa o da paleobiyoloji ve paleontoloji hakkındaki sürüyle buluntu, şiddetli bir şekilde bu kasabayı ve Mary Anning’i işaret ediyor.
Kesinlikle bilinmeli dediğim biyografilerden biri daha…
Profilimde “Ufkumu Genişleten Kitaplar” kısmında benzer türdekileri bulabilirsiniz.
Qadınların nəinki elmdə, gündəlik həyatda belə çox şeydən məhrum olduğu 19-cu əsrin əvvəllərində ilk qadın geoloq olaraq bilinən Meri Enninq yaşayıb. Cəmi 46 il yaşayan bu qadın paleontologiya elminin də əsasını qoyub. Onun tapdığı fosillər qədim dövrlərdə yaşamış canlılar barədə olan fikirləri xeyli formalaşdırmışdır.
Uşaq yaşlarından atasının yanında yaşadıqları sahilboyu ərazidə fosil axtaran Meri, atasının ölümündən sonra təkbaşına bu işə davam etdirmişdir. Bunu gəlir mənbəyinə çevirməsi isə tapdığı hər yeni fosillə daha da real olmuşdur.
Meri "Lyme Regis" adlı sahil qəsəbəsində yeni fosilləri tapır, dövrün geoloqları isə fosillər barədə elmi müzakirələr aparırdılar və məşhurluq qazanırdılar. Merinin adı isə fosil kəşf edən şəxs kimi çəkilmirdi, çünki qadın idi...
Dövrün geoloqları Meri ilə sahil gəzintisinə çıxmaq, fosil axtarmaq, fosillər barədə müzakirələr aparmaq üçün "Lyme Regis"ə dəfələrlə baş çəkirdilər.
Bütün bunlar və Merinin həyatı barədə daha çoxunu oxuduğum "Fosil ovçusu" kitabından. Kitabda təkcə Merinin həyatı yox, həmin dövrdə baş vermiş mühüm hadisələr də təsvir olunur. Beləcə, oxucu dövrün reallığını anlayaraq Merinin nələr yaşamış ola biləcəyini dərindən hiss edir.
Kitab mənim üçün fosillər barədə çoxsaylı yeni informasiya mənbəyi oldu. Oxuduqca internetdə etdiyim araşdırmalar buna bir az da dəstək oldu.
Səfər etməli olduğum yerlər siyahısına Londonun bir neçə saatlıq məsafəsində yerləşən Lyme Regis qəsəbəsi də əlavə olundu.
Reklam
Yazar Hakkında
Shelley EmlingYazar · 1 kitap
Shelley Emling Amerikalı bir gazetecidir. Missouri'de doğdu. Daha sonra Dallas, Texas'ta büyüdü. Texas Üniversitesi'ne gitti ve gazetecilik kariyerine UPI'de başladı.
