Yazar:
Peter Ackroyd
Yorumlar ve İncelemeler
Akıllıca üst üste bindirilmiş metinler ve birbirini çağrıştıran kahramanlar ile iki farklı yüzyılda paralel ilerleyen, son derece gizemli, postmodern bir dedektiflik öyküsü bu. Okuması keyifli mi, bence tartışılır, ancak edebi anlamda başarılı kurgusu, dozu kontrollü olarak arttırılan gerilimi, derinliği ve dile hakimiyeti ile okuyucuyu kendine hayran bırakan bir metin var karşımızda…
Ackroyd’un hayranlığını sık sık paylaştığı Londra’da geçiyor roman. Büyük Londra yangınından sonra hasar görmüş 7 kiliseyi tekrar inşa görevi gizemli kahramanımız mimar Nicholas Dyer’a verilir. Bu dünyadan ziyade ölümden sonrası ile ilgilenen, sorularına cevaplar arayan ve Tanrının evinin ayakta kalması için ölülere ihtiyacı olduğuna inanan Dyer, her kilisesi için birer kurban seçecektir. Romana ismini veren diğer kahraman, polis dedektifi Hawksmoor ise 1980lerde, aynı kiliselerde peşi sıra ortaya çıkan çocuk cinayetlerini çözmeye çalışmaktadır.
Ackroyd birbirinden farklı zamanlarda ama birbirini tamamlayarak ilerleyen bu iki gizemli hikayeyi zekice, birbirine sarmalayarak anlatır. Gerilimin kademeli olarak başarılı şekilde yükseltildiği, kahramanların aynadaki yansımaları gibi birbirini tamamladığı bu karanlık dedektif romanında, hem kahramanların içindeki, hem de Tanrının evindeki şeytanın peşine düşer. Kahramanların şeytana taptıkları kesin olarak söylenemez belki; velakin Tanrıya ulaşmak için kurban vermek gerektiği inancı da bir nevi şeytanla anlaşma değil midir?
Ackroyd metinleri zekice üst üste bindirir. Aradan geçen 200 yıla rağmen olaylar, karakterler ve hatta isimler birbirlerini, sanki bir bulmacanın parçalarıymışçasına tamamlar. Eh, Londra da pek değişmediğinden, mekanı tariflerken de zorlanmaz yazarımız. Mimarlık tarihine ve Londra’nın tarihine yönelik hayranlık uyandıran
1985 yılında Guardian ve Whitbread Roman ödüllerini kazanmış aynı zamanda 1001 kitap listesinde olan bir kitap #hawskmoor
Peter Ackroyd kitaplarında Londra şehrini anlatmayı seviyor ve bu kitabında da merkezde Londra ve Londra kiliseleri var.
1666 yılında büyük yangından sonra yetkililer Londra'da 49 cemaat kilisesi yapılmasına karar veriyor ve bu kiliselerden 7 tanesinin yapımını Nicholas Dyer, çırağı Walter Pyne ile üstlenir.
Tam da aynı mekanda 1980'lerin ortasında, dedektif Hawskmoor yardımcısı Walter Payne ile birlikte, sürekli kiliselerin yakınında ya da içinde işlenen cinayetleri çözmeye çalışmaktadır.
Aynı mekanlarda geçen fakat farklı zamanlardaki karakterlerin hayatları üzerine kurulu, zamanı yer yer yok eden, bazen hayal mi gerçek mi diye düşündüren ve hepsinin ardında hakikat peşinde koşan insanın çaresizliğini anlatan çok severek okuduğum bir kitap oldu.
Yaşanan döneme göre insanların doğru ve yanlışlarının iç içe geçtiği, görünmeyene olan merak, bir şeyleri anlayabilmek adına insanların peşinde koştukları din, ilim, bilim, cemaatler ve pek çok kavram detaylı ele alınmış.
Gizemli karanlık tarikatların kurban verme törenlerinden, modern insanın hayatındaki cinayetlere kadar geniş bir yelpazede ölümü anlamaya çalışma, yüzyıllardır tekrarlayan döngülerin içinde kendini idrak edemeyen, anlamsızlığa düşen insanı okumayı çok sevdim.
"Zaten ölümde bulacağın acıdan daha fazlasını hayatın boyunca çekmişsin..." (s.85)
Tam bir postmodern romanla karşı karşıyayız. Metinler arası gidip gelmeler, üst kurmaca, zamansal aldatma ne ararsaniz var. Kisaca beyin yakan kitaplarda bugün, ölmeden önce okunmasi gereken 1001 kitaptan da biri olan 'Hawksmoor" konuşalım!
Bölüm başlıkları tek sayı ise hikayeyi anlatan da 1.tekil kişi oluyor, cift sayılı bölümler 3.tekil kişi ile bir anlatıcının ağzından anlatılmış. Yine 1.tekil kişinin anlattigi bölümler 18.yy.da geçerken, diger bölümler 20.yy.da yaşanıyor. Fakat ilginçtir karakterlerin meslekleri farkli olsa da isimleri aynı! Arada 2 yüzyıl zaman farki var gibi ama karakterler baska boyutta yasamaya devam ediyor sanki. Belki de zamansal anlamda "barok sarmal" denilen şey budur :)
18.yuzyildaki anlatı döneme özgü okult semboller ve mistik ögelerden nasibini almış. 20.yuzyil ise zihinsel ayrılmalarla bezeli. Peki kitap gercekten bir polisiye gerilim kitabı mı? Yani konuyu yakalayabilirseniz cevabiniz "evet" olacaktır. Betimlenen otopsi sahnelerini gözünüzde canlandırmakta hic zorlanmayacaksınız. Bir mimarın sadece mimari degil aynı zamanda astronomi, fizik, matematik, akustik bilmesi ve "mimar-ı azam"a ulaşmayı hedeflemesinden bahsedilmesi aklima dogrudan Mimar Sinan'ı getirdi. Zaten 18.yyda geçtiği bahsedilen olaylar yetenekli bir mimarın kilise inşaatlarına kan dökülmesi gerektigi bahanesiyle cinayetler işleyip onları gömmesi uzerinden ilerliyor. Yine de 2. kısma geçene kadar kitabı hala yakalayamamış olmaniz şaşırtıcı olmyacaktır. Artik postmodern romanlarda bir son beklentisine girilmeyecegini acı tecrübelerle öğrendiğimden kitabın sonu da beni şaşırtmadı yine de birçok postmodern kitaba nazaran tatmin edici denilebilir.
Son bir sözüm kitabın cevirisine olacak.
Puan vermedi·275 syf.·
2026 55. kitabı
Bazen bir kitap, sadece sayfalar arasında kalmıyor; zihninizin derinliklerine işliyor. İşte Hawksmoor da tam olarak bu türden bir eser.
Daha önce Ackroyd’un Bay Cadmus isimli kitabını okumuştum ve yazarın bu kadim atmosferi yaratma yeteneğine hayran kalmıştım. Bu kez diğer kitaplarını da merak edip yola çıktığımda, karşıma çıkan Hawksmoor ile gerçekten unutulmaz bir okuma deneyimi yaşadım.
Kitap, 17. yüzyılda mistik ritüellerle inşa edilen yedi kilise ile 1980’lerde aynı yerlerde işlenen gizemli cinayetler arasında gidip gelen iki farklı zaman dilimini anlatıyor. İki farklı Nicholas... Biri mimar, biri dedektif. İkisi de kendi çağlarının içinde kaybolmuş ama zamanın ötesinde birbirine bağlanmış kaderler.
Okurken kendinizi sanki geçmişin içindeymiş gibi hissediyorsunuz; her sayfa, gerçeklik ile hayaletler arasında ince bir çizgi çiziyor.
Kitap bittiğinde sadece bitmiş bir hikâye değil, zihninizde kalan tuhaf bir sızı da var. Belki de bu yüzden bir daha hiç unutamayacaksınız.
Eğer gizem, tarih ve biraz da mistik gerilim arıyorsanız, Hawksmoor tam size göre.
Reklam
Yazar Hakkında
Peter AckroydYazar · 22 kitap
Peter Ackroyd 1949'da Londra'da doğdu. Cambridge Üniversitesi'ni bitirdi. Yale Üniversitesi'nde araştırmacı olarak bulundu.
1973-1982 yılları arasında Spectator dergisinin yayın yönetmenliğini yapan Ackroyd, The Times gazetesinin de baş kitap eleştirmenidir. Ayrıca çeşitli gazete ve dergilerde yazıları yayımlanmaktadır.
Ackroyd'un ilk romanı 1982'de yayımlandı: The Great Fire of London (Londra Yanıyor, çev. Aslı Çelik, 2002). 1983'te çıkan The Last Testament of Oscar Wilde (Oscar Wilde'ın Son Vasiyeti, çev. Tomris Uyar, 1994) ile Somerset Maugham Edebiyat Ödülü 'nü kazandı. Türkçeye çevrilen öteki romanları: Booker Ödülü'ne aday gösterilen Chatterton (1987; çev. Füsun Elioğlu, YKY, 1995), English Music (1992; İngiliz Müziği, çev. Oya Dalgıç, YKY, 1995), The House of Doctor Dee (1993;Doktor Dee'nin Evi, çev. Özcan Kabakçıoğlu, YKY, 2004), Dan Leno and the Limehouse Golem (1995; Cinayet Sanatı, çev. Burçin Karamercan, 2002), Hawskmoor (1985; çev. Gül Tekay Baysan-Candan Baysan, YKY, 2006) ve First Light (1989; İlk Işık, çev. Mehmet H. Doğan, YKY, 2007), The Fall of Troy (2006; Troya'nın Düşüşü, çev. Mehmet H. Doğan, YKY, 2009).
Romanları yanında William Blake, Thomas More, Charles Dickens ve T. S. Eliot gibi ünlü yazar ve düşünürleri, çağları ve çevreleriyle birlikte ele aldığı biyografileriyle de tanınan Ackroyd'un ayrıca şiir ve deneme kitapları da vardır.
