Yazar:
Raven Leilani
Çevirmen:
Aslıhan Kuzucan
Tahmini Okuma Süresi:
5 sa. 54 dk.
Sayfa Sayısı:
208
Basım Tarihi:
7 Haziran 2022
İlk Yayın Tarihi:
2021
Yayınevi:
İthaki Yayınları
ISBN:
9786258401851
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Türler:
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Raven Leilani, ilk kitabı olan "Haz"ı 2020 yılında yayımladı. Roman, çıktığı gibi büyük övgü topladı. Leilani "Center for Fiction İlk Roman Ödülü", "Kirkus Ödülü", "John Leonard Ödülü", "Dylan Thomas Ödülü" ve "VCU Cabell İlk Roman Ödülü" gibi pek çok ödül kazandı. Yazarımız, bu romanını yazarken deneyimlerinden ve sanat, şiir, çizgi roman ve müzik sevgisinden etkilendiğini paylaştı. Siyahi bir kadın olan Edie'yi ana odağına oturtan Raven Leilani, bu genç kadın üzerinden kendi deneyimlerini ve düşüncelerini aktarıyor. Edie içine doğduğu ırkçı ve sınıfsal toplumun farkında, bu yönde algısı açık. Hiçbir konuda şansı tutmuyor. Dünya ile sadece seks ve haz yardımıyla bağ kurabiliyor. Doğru erkeği bir türlü bulamıyor, erkekleri sekse ve hazzına hizmet etmesi için kullanıyor. Günümüzde revaçta terimler olan one night stand, open marriage, no string attached ve yer yer Eric'te gördüğümüz lovebombing, gaslighting bu romanda kendine yer buluyor. Leilani, tüm bu durumları çarpıcı bir anlatımla metnine taşıyor. Üslup olarak yalın bir anlatım tercih ediliyor, konu oldukça sürükleyici. Yazarın cümlelerinin alt metni hep çok yoğun ve Leilani okura Edie ile empati kurabilmenin yolunu açıyor. Beğendiğim bir okuma oldu.
Ana kahramanımız Edie'ye odaklanıyoruz. Yirmili yaşlarında siyahi kızımız, yayın koordinatörü olarak çalışıyor ve çocuk kitaplarıyla ilgileniyor. Çok vasat bir dairede ev arkadaşıyla yaşıyor, maddi sıkıntıları var. Hayatında bir türlü doğru kişiyi bulamamaktan yakınıyor. Zamanında uyuşturucu bağımlılığı yaşayan annesine benzer tavırları var. İçinde zaman zaman gelişen sanata kulak vermeye çalışıyor. Hayatındaki çoğu şeyi seks ve hazla anlamlandırmaya çalışıyor. Kendisinden yirmi yaş büyük Eric ile tanıştığında, kendisinden çok büyük bu adamın tavırlarından
"Hepimiz yalnızca ete kemiğe bürünmekle kalmışız."Edebiyat
Tekrar ve tekrar okumak istedim bu kitabı, beni sarsan o cümleleri tekrar ve tekrar okumak istedim, ta ki ezberleyene ve kendi içimde sıkılana kadar tekrarlamak istedim.
Edie (Edith), yirmilerindeki genç siyah bir kadın. Hayatı giderek karmakarışık bir hal alırken "sevgili"si olan Eric'in eşi, Rebecca, ve kızı, Akila, ile tanışıyor. Belirli herhangi bir olay yok, sadece bir kadının çöküşünü ve iç monoloğunu okuyoruz. Karakter odaklı bir roman olduğunndan herkesin beğenisine hitap etmeyebilir. Uzun ve açıklayıcı paragraflarıyla bazı insanları sıkabilir. Edie'nin çiğ ve çıplak aklını okuyoruz, bu da bazılarını rahatsız edebilir. Ama burada gördüğüm dürüstlüğü takdir ettim ve tanımlayamadığım bazı hislerimin ve düşüncelerimin de burada bulmak beni korkuttu ve sevindirdi aynı zamanda. Korkuttu, çünkü kendi düşüncelerimi okumak dehşet verici; sevindirici, çünkü o kadar da yalnız değilmişim.
"Bir şeyi görmenin en iyi yolunun parçalamak olduğuna inanıyor. Çocukken bütün oyuncaklarını hep parçalara ayırdığını, annesinin bundan rahatsız olduğunu ama babasının anladığını ve saat, araba ve model uçak gibi sıfırdan toplayarak yapabileceği oyuncaklar satın aldığını söylüyor."
Edie'yi kötü kararlar alırken takip ediyoruz ve içimden hep Hayır! diye çığlık attım. WTF'lik birçok an oldu.
Bazen yazıda kayboluyorum. Belirli bir olay olmuştur mesela ve farkettiğimde bu duruma ilk başta nasıl düştüğümüzü anlamıyorum, başlangıç eksik kalıyor ve sanki olaya bodoslama, açıklama veya başlangıç olmadan girmişiz gibi hissettiriyor bazen. Ve ben her seferinde birkaç satır öncesini tekrar okumayı unutuyor ve heyecanla devam etmek istiyorum. Bölümü bitirince de acaba benim dikkatim mi dağıldı bir yerde diye soruyorum kendime ama sonra unutuyorum ve devam ediyorum yeni bölüme. Belki benim
Sıra dışı bir eserEdebiyat
Balkanlar’a yaptığım yolculukta bana eşlik eden Haz, postmodern tarzda sıra dışı bir eser.
Romanı tam olarak sevdiğimi söyleyemesem de seçilen konu, işleniş biçimi ve müstehcenliğiyle ilgi uyandıran bir kitap Haz. Irkçılığı, erkek egemen toplumu ve en çok da çürümeye yüz tutmuş Amerika’yı ele alıyor.
Center For Fiction İlk Roman Ödülü, Kirkus Ödülü, John Leonard Ödülü, Dylan Thomas Ödülü ve VCU Cabell İlk Roman Ödülü gibi birçok ödüle sahip bu kitabın üslubuna dair en çarpıcı özellik; tabuları yıkmaya yönelik ve ironi dolu olması.
Ana karakter Edie(Edith) siyahi genç bir kadın. Filtresiz düşünceleri, cinselliği açık bir şekilde ele alış biçimi farklı bir kadın karakter koyuyor ortaya. Karakterin uzun ve derin iç sohbetleri, başından geçen olaylara eşlik ediyor.
Kitabı okurken yer yer ilgimi kaybettiğim ya da anlamlandıramadığım satırlar oldu. Tabi bu durum, okuma hızımı bir tık düşürdü. Yine de romanın sonunu getirdiğime pişman değilim lakin herkese hitap eden bir kitap olduğunu düşünmüyorum.
Bol ödüllü olan ama bana pek hitap etmeyen bu kitaba dilerseniz göz atabilirsiniz.
Haz’ı bitirdiğimde zihnimde kalan ilk duygu, modern bir kaosun içinde yönünü kaybetmiş birinin elinde tuttuğu o kırık dökük pusulanın yarattığı yorgunluktu. Edie’nin o darmadağınık hayatı, bir yere ait olma çabasıyla kendi benliğini her adımda biraz daha silmesi; bende beklediğim o sarsıcı etkiden ziyade, bitmek bilmeyen bir durağanlık hissi bıraktı.
Neler Hissettim?
Eğreti Bir Varoluş: Edie’nin başkalarının hayatında bir "dolgu malzemesi" gibi durması, bir evin içinde hem var olup hem de görünmez kalma mücadelesi; aslında insanın kendi hayatında bile bir "eklenti" gibi durmasının en çıplak anlatımıydı. Ancak yazarın bu hali anlatırken kullandığı o fazla çiğ ve bazen tekrara düşen dil, bir noktadan sonra beni hikayenin içine çekmek yerine dışarıda bıraktı.
Bir Savunma Mekanizması Olarak Kaos: Karakterin kendi bedenine ve seçimlerine karşı takındığı o hoyrat tavrı, aslında bir savunma mekanizması olarak gördüm. Kırılmaktan o kadar korkuyordu ki, her şeyi kendi elleriyle önceden parçalayarak kontrolü elinde tutmaya çalışıyordu. Bu "kendi kendini sabote etme" halini okurken, karakterin bu döngüden çıkmak için en ufak bir irade göstermemesi, bir süre sonra bende o meşhur hissizliği daha da körükledi.
Pazarlanan Trajedi: Kitabın ismi Haz olsa da, anlatılan her şey o parıltının altındaki kireçlenmiş ve çürümüş gerçeklikti. Modern dünyanın o parlatılmış vitrinlerinin arkasındaki o derin boşluk, Edie’nin kurduğu o tuhaf üçgende iyice somutlaştı. Fakat bu dramın içindeki o grotesk unsurlar, bazen gerçeklik algısını zorlayacak kadar zorlama geldi.
Neden 5 Puan Verdim?
Çünkü Haz, bana yeni bir şey söylemekten ziyade, zaten var olan o gri alanı daha da bulandırdı. Edie’nin o bitmek bilmeyen "arada kalmışlığı", bir çıkış yolu sunmayan o dairesel anlatım beni yordu. Hikayenin
