Kadim Gemi
Zhang Wei
Tahmini Okuma Süresi:
17 sa. 0 dk.
Sayfa Sayısı:
600
Basım Tarihi:
Kasım 2020
İlk Yayın Tarihi:
12 Mayıs 2017
Yayınevi:
Kırmızı Kedi Yayınevi
Orijinal Adı:
古船
ISBN:
9786052987322
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Yorumlar ve İncelemeler
Puan vermedi·600 syf.·
2025 733. kitabı
Üç ailenin üç kuşağının kırk yıllık hikâyesini doğrusal bir biçimde değil dairesel ve yer yer sıçramalarla anlatan Zhang Wei, Çin halkının hayat karşısındaki geleneksel tutumunu ve devrim sonrası yaşanan zorluklar karşısındaki psikolojik değişimlerini olağanüstü bir ustalıkla aktarıyor.Kadim Gemi'de
"Mao Dun Edebiyat Ödülü sahibi Çinli yazar Zhang Wei'in, 1987 yılında yayınlanan kitabı Kadim Gemi, çok kısa sürede Çin'de çok satılan kitaplar arasında yerini almıştır. Kitap, Modern Çin edebiyatı açısından bir dönüm noktası olarak kabul edilmektedir.
Doğrusal olmayan (Non-Linear) bir tarzda yazılmış olan kitap içerisinde yazar hikâyeyi, zaman ve mekânda hareket ederek okuyucuya aktarmaktadır. Kitap, Çin'in kuzeyinde yer alan hayali bir kasaba olan Wali'de yaşayan Sui, Zhao ve Li ailelerinin üç neslinin başından geçenleri konu almaktadır.
Yazar, büyük bir kargaşa içindeki toplumda yaşayan bireylerin mücadelesini anlatmakta ve modern ile gelenekselin çatışmasını sorgulamaktadır. 
Kadim Gemi
Kadim Gemi
Kitabı okuyacaklara yardımcı olmak için küçük bir kılavuz. Öncelikle kitapta Wali kasabası üzerinden Çin Halk Cumhuriyet’inin kuruluşu sonraki kırk yılı anlatılmış. “Kadim Gemi” bana sorarsanız 19.yy da karaya toslamış ve felakete sürüklenmiş, dünyanın en ulvi uygarlıklarından biri olan yüce Çin Ulusunun yeniden doğmak için önünde gördüğü büyük okyanusa bir gönderme. Çinliler 19.yy’ı “Utanç Yüzyılı” olarak anıyorlar. Aslında kitapta da bunu aşmak ve “kadim gemi”yi tekrardan okyanusa sürüklemek için gösterilen çabaları görüyoruz.(bkz.Afyon savaşları) Bir alıntıyla devam edelim:
“Sui Buzhao'nun ağzı köpükle doluydu, eliyle sokaktakilere işaret edip yüksek sesle bağırıyordu:
"Neden denize açılmıyorsunuz? Neden?" Insanlar dehşet içinde birbirlerine baktı.Sui Buzhao öfkeyle onlara küfretti:
"Siktiğimin korkakları. Güçlü kuvvetlisiniz ve sokaklarda geziyorsunuz, atalarınızı utandırıyorsunuz! Acele edin, gemilere binin. Luqing Nehri'nin suları yükselecek. Rüzgâr da iyi. Zheng He amca çoktan gemisiyle denize açıldı bile...A, hey!”( sayfa 566)
Çin Medeniyet’inin tekrar anka kuşu gibi küllerinden doğmaya çağırıyor. Sui Buzhao’nun hayatını içerek tüketmesi ve her zaman o gemiyi denize taşıma hevesi olmasını bilmek. Tarihsel gönderinin anlaşılırlığını arttırıyor.
Bu kitap Çin Edebiyatı’nda çok önemli bir yere sahip ve yazar Zhang Wei ülkenin en saygıdeğer kalemlerinden biri. Biz Türklere anlamak zor gelebilir ama bu kitap çıktıktan sonra Çin’de ulusal çapta bir çok sempozyum düzenlenmiş ve kitap tartışılmış.
‘Büyük Atılım’, ‘Kültür Devrimi’ gibi fenomenlerin Çin’i 20.yy da nasıl dönüştürdüğünü, halkın nasıl bir sefalet çektiğini görüyoruz. Bu ülkünün bir toplumu nasıl ileriye taşıdığını verirken yazar Sui, Zhao ve Li aileleri üzerinden bunun her zaman pozitif olmadığını da
Kadim GemiEdebiyat & Roman
Çinli yazar Zhang Wei’nin kült romanı olarak tanımlanan Kadim Gemi, Yu Hua’nın “Yaşamak” kitabında anlatılanların genişletilmiş versiyonu bana göre. İnsanlar hayatta kalma mücadelesi verirken kendilerini neden bu mücadeleyi vermek zorunda olduklarını sorgularken buluyorlar, yine ve yine bir cevaba ulaşamıyorlar. Bir de ne görsünler, o arada nasıl olduysa hayat bitmiş. “Yapmam gereken ama yapmadığım ne çok iş var.” (s. 163) diyen çıksa da aralarında, dünya işinin yalnızca hayatta olanlar için geçerli olduğunu ancak ölüm geldiğinde kabul ediyorlar. Bir kasabada ortaya çıkarılan eski bir ahşap gemiden dolayı kitabın adı Kadim Gemi. Çin’in kendisi için bir metafor görevi görüyor bu isim. Sanayileşme ve siyasi çalkantı gibi kurtuluş sonrası dönemdeki radikal değişimlere rağmen Çin halkının geçmişiyle kurduğu kalıcı bağı ve uzun tarihini temsil ediyor. Geminin varlığı, Zhang Wei’nin romanının ana teması olan gelenek ve modernleşme arasındaki çatışmayı vurguluyor. Şu 'modernleşme' yüzünden başımıza gelmeyen kalmadı zaten! Hoş, geleneklerin de zulüm aracı olarak kullanılması ayrı bir tartışma konusu. İşte kitaptan bir alıntı: “Fırsatını bulduklarında yaptıkları tek şey sefaleti yaymak.” (s. 375)
4/10
2020 59. kitabı
Küçük bir Çin kasabasından insan halleri (şeytanlaşan, geçmişiyle yüzleşen, pişmanlık ya da övünç duyan) diyebiliriz sanırım bu metin için.. Hikaye güçlü ama çeviri felaket..
10/10
2019 11. kitabı
Kapitalizm ve Komunizmin savaşında acı çeken bir kasaba halkının hikayesi.. Doğrusal olmayan bir tarzda yazılmış kitapta, birçok ailenin çektiği acıları, kırgınlıkları ve pişmanlıkları akıcı bir dille okuyucuya aktarıyor.
Modern ve geleneksel olanın çatışması içinde, komünizmin insanlara çektirdiği acıları, kapitalizmin de bu acılardan nasıl nemalandığı anlatılıyor.
Sayfası ve olayları bol olan, hep devinim halinde olan, zaman ve mekan değiştirip akıp giden bir eser.
Herkesin okuması gereken ibret dolu bir eser.
Yirminci yüzyıl, dünyanın hiç olmadığı kadar hızlı değiştiği bir dönem. Zhang Wei’nin Kadim Gemi romanı, bu büyük dönüşümlerin gölgesinde kalan Wali kasabasının hikâyesini anlatıyor. Nazım Hikmet’in Yirminci Asra Dair şiirindeki şu dizeler bence yüzyılı en berrak şekilde özetliyor:
> "Asrım sefil, asrım yüz kızartıcı, asrım cesur, büyük ve kahraman."
Wali’de yaşananlar da bu dizelerin ruhundan farklı değil. Çin’in kuzeydoğusunda bulunduğu söylenen, yazarın yarattığı bu hayali kasaba, bin yıldır kendi halinde yaşayıp giderken; ırmak boyundaki değirmenlerin yalnızca buğdayı değil zamanı da öğüttüğü, geçim kaynağının noodle üretimi olduğu sakin bir yerken; 20. yüzyılın kırılmalarıyla tamamen başka bir kimliğe bürünüyor.
İmparatorluğun yıkılışı, Çin Komünist Partisi’nin iktidara gelişi, Büyük İleri Atılım ve Kültür Devrimi… Bu büyük tarihsel dalgalar, kasabanın gündelik hayatına sızarak orayı baştan sona dönüştürüyor. Zhang Wei, tüm bu değişimleri Wali’nin üç büyük ailesi ve üç kuşak üzerinden anlatıyor: İmalathanenin ilk sahipleri Sui ailesi, devrim sonrası işletmenin yönetimini devralan Zhao ailesi ve daha çok zanaatkârlığıyla öne çıkan Li ailesi.
Roman, noodle imalathanesinin tarihini merkez alarak hem toplumsal hem de bireysel dönüşümün izini sürüyor. Tıpkı Émile Zola’nın Germinal’de yaptığı gibi, anlatılan dönemi "küçük insanların" gözünden vererek büyük bir roman kuruyor. Zhang Wei’nin başarısı da tam burada: Tarihin devasa akışını, kasabanın sessiz ama derinden etkilenen insanlarında somutlaştırarak evrensel bir dönüşüm hikâyesi anlatıyor.
"Dünyada en az konuşanlar aslında en fazla sözü olanlardır, konuşmaktan ağızları kavrulur dilleri kurur. Kendileriyle konuşurlar ve yürekleri yorgun düşer." (S.338)
Kadim Gemi, Zhang Wei'nin Çin Edebiyatı için dönüm noktası kabul edilen bir eseri. Zaten kitap Çin'de yayınlandığı zaman çok satanlar listelerinde uzun süre kalmış. Yakın bir arkadaşımdan Çinlilerin ellerine gecen herseyi yemelerinin nedenini tarihlerinde yaşanılan açlık, kıtlık, savaş dönemlerinden kalan alışkanlıktan kaynaklandığını duymuştum. İşte bu kitapta bu cümlenin ne anlama geldiğini ayan beyan anladim. Sui, Li ve Zhao ailelerinin Wali adlı bir kasabada nesiller boyu neler yaşadıklarını aile ve ülke kaderlerinin kesişimi ekseninde okuyoruz. Kitapta işkencelerden bahsederken şöyle bir cümle geçiyor; "İnsanların hayal edemeyeceği şeyler var ama yapamayacakları hicbir şey yok." (S.353) Bu cümleyi okuyunca da Çin'in Uygur Türklerine yaptığı işkencelerin ve hatta artik bir marka haline gelmis "Çin işkencesi" tabirinin kaynağını anlamış oldum.
Kitabin başlangıç kısımlarının biraz ağır aksak gittigini ve zaten zamanin non-lineer tarzda olmasının okuyucu için bir parca zorlayıcı oldugunu biliyordum ama yine de uzun zamandır bu kadar zorlanarak bir kitabı okumamıştım. Çok olumsuz yorum yapıp okumaya niyetlenenleri soğutmak istemiyorum o yüzden herkese keyifli okumalar dilerim.
İçinde deniz ve gemi olmayan bir gemi romanıEdebiyat
“Kadim Gemi” ismi denizi çağrıştırırken, kitapta hiç beklemediğiniz bir şekilde Noodle üretimi etrafında kümelenmiş Çin taşrasındaki feodal yapı anlatımıyla karşılaşıyorsunuz.
Reklam
