Tahmini Okuma Süresi:
5 sa. 26 dk.
Sayfa Sayısı:
192
Basım Tarihi:
Mart 2018
Yayınevi:
Yordam Kitap
Orijinal Adı:
Slave
ISBN:
9789944122467
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Değerli bir konu, zayıf bir kurgu
Kölelik üstüne güzel bir giriş ile başlansa da ilerledikçe kitap dar bir alana sıkışmaya başladı. Bu bakımdan biraz hayal kırıklığına uğrattı beni. Zira önemli bir noktaya değinmeye çalışıyordu kitap görünürde. Sürekli eklenen ve kurguda çok da önemi olmayan karakterler de ara ara kitabı alelade bir maceraya çeviriyordu. Karakterler arasındaki diyaloglarda kölelik, siyasal eleştiriler, uygulanan yanlış yayılmacı politikalar gibi güzel konular işlense de çok üstünkörü bir anlatımdaydı. Üstüne üstlük ara ara ana konulardan uzaklaşılması da kitabın ivmesini aşağıya çekmişti. Ama bence kitabın en önemli eksiği istenen mesajları savunacak ateşli bir karakter olmamasaydı. Oysa böyle bir karakter olsa verilmek istenen şey daha çok ön plana çıkarılırdı. Çünkü bu karakterin karşısında mevcut düzeni savunan çok sayıda karakter olacaktı. Bu sayede de bizim karakterimiz de yalnızlığın verdiği sempatiklikle okuru yanına çekecek, yazar da bu yüzden görüşlerini daha pekiştirip yayabilecekti.
Bunların dışında önemli diyebileceğimiz karakterlerden de genelde cılız ve kısa süreli sesler çıkıyordu. Bu da yansıtılmak istenen düşünceyi zayıflatmıştı. Kitabın başında bize tanıtılan ve kitabın ana karakteri gibi sunulan Juan Gomez’in yavaş yavaş etkinliğini kaybetmesi ve adeta silinmeye başlaması varlığını da sorgulamama neden olmadı değil. Oysa daha önce bahsettiğim ateşli savunucu kanunumuna gelme potansiyeli vardı. Hadi bu da olmadı ama en azından sonlara doğru etkinliğinin azalmaması gerekiyordu. Bu çok tezat bir durumdu.
Hans Kirk, Nazi İşgali döneminde, 1941-1942 yıllarını Danimarka'da hapishanede geçirir.Köle'yi de bu dönem yazar.1943 yılınds hapishaneden kaçan Kirk, Köle'nin el yazması müsveddelerini geride bırakır.Müsveddeler Almanlar tarafından yakılır.Köle yazarca tekrar yazılır ve 1948 yılında ilk kez yayımlanır.
Köle'nin, tamamen diyaloglardan oluşması, çok fazla karakter barındırması en belirgin özelliklerinden sayılabilir.
İspanya'nın sömürgesi durumundaki Veracruz Limanından yola çıkan San Salvador gemisi, İspanya'ya doğru yola çıkar.Her sınıftan yolcu barındıran gemi, dönemin (17. yüzyıl) âdeta toplumsal, sınıfsal panoramasını sunar.
Karakterlerin her birinin ait oldukları sınıfın özelliklerini taşıdığı da söylenebilir.
Don Pedro de Carajaval, batı eyaletlerinin birinde valilik yapar. Askeri törenle gemiye binen Don Pedro de Carajaval, sarayın çağrısı üzerine yanında bir heyet ve hediyelerle yolculuğa katılır.Daha üst bir görevle ödüllendirilmeyi ummaktadır.
Doña Inez Escobedo, otuzlu yaşlarında, büyük bir servetin sahibi, sömürgeci burjuva bir kadındır, Gemiye; oda hizmetçisi, Kızılderili kölesi ve ana karaya götürmekte olduğu altınları ile biner.
Don Pablo Avarano, doğru bildiklerini söylemekten çekinmediği için, üniversiteden atılan, çeşitli işlerde çalışıp, engizisyonun takibine uğrayan bir entelektüeldir.Sık sık, sınıfsal eleştirilerde bulunarak, kölelerin korkunç yaşam şartları hakkında tespitlerde bulunur.
Juan Gomez, emekli bir İspanyol askeridir.
Don Pablo Avarano ile sık sık sohbet eder.Ona göre, yönetici ve sermaye sınıfı sadece kölelerin ve altının değil, yoksul beyazların da sahibidir.
Don Francisco de Elinaz, (oidor) bir bürakrattır ve vali olmak üzere saraya gitmektedir.
Soylu Don Guilemo, gençliğini tekrar kazanabilmek için, gençlik pınarının peşine
yeni dünya keşifleri sırasında, amerika ve afrika kıtaları'ndan sömürge olarak getirilen köleleri anlatır. üretim araçlarına sahip olan kişilerin, kendi çıkarları uğruna, diğer insanları boyunduruk altına alması, onların üzerinde söz sahibi olmalarını ve diledikleri gibi kullandıklarını gözler önüne sermiş yazar.
Hans Kirk, komünist olduğu için, Almanlar ülkesi Danimarka’ya saldırdıklarında Gestapo’nun emri üzerine 1941 yılında tutuklandı. Kirk “Köle”’yi esir olarak tutulduğu yıllarda yazar. 1943 yılında kaçarken romanın el yazmasını arkasında bırakır. Kaçışından sonra el yazmasını bulan Almanlar onu yakarak yok ederler. Savaşın bitmesi ile Kirk romanı tekrar yazar. Nazilerin Avrupa’yı işgali “Köle”’nin ortaya çıkma sebebidir aynı zamanda..
Köleliği çarpıcı şekilde anlatan güzel bir kitap.. İktidar, güç sahipleri daha fazla para, daha fazla güç için Yeni Dünya'da Kızılderili ve siyahileri (zenci) köleleştirir.
Köle,tam olarak 17.yüzyıl dünyasının ticari anlayışına ve sınıf ilişkilerine ışık tutmakta ve 17.yüzyıl Avrupa’sında yaşanan ekonomik ve ticari gelişmeleri,dönemin sosyal ve sınıfsal unsurlarını göz önünde bulundurarak iktidar,şiddet ve din bağlamında ele almaktadır.Bunun yanı sıra eserde romana ismini veren köle kavramı,iktidar ve şiddet sarmalında oldukça dikkat çeken kimi ironilerle çarpıcı bir şekilde anlatılmaktadır.
Yazar kitabı hakkında şu cümleyi kullanmış:
“Sonuçta, okumaya değer bir kitap yazdım, gerisini kaldırıp atabilirsin"
Bence okunmaya fazlasıyla değen bir kitap
Ya hepiz ya da hiç!
Kitabı kitaplığa bıraktım, ayağımın beni nereye götürdüğünü bilmeden yürüdüm. Evet bilemeden, çünkü ben yürürken aklımda tarifini yapamayacağım düşünceler vardı..(Yoksa ben de içinde yaşadığım bedenin kölesi miyim?)
Bugün de bir kitabı bitirmenin huzursuzluğunu yaşıyorum. Huzursuzum. Çünkü bazı kitaplar insanın kafasın vura vura bazı gerçekleri hatırlatıyor. İşte o zaman insan aptal olmaktan alıkonulmuş hissediyor ve kafasını topraktan çıkarılmış olmanın rahatsızlığını yaşıyor. Galiba ben de o huzursuzluğu yaşıyorum (Aptal olmak çok daha iyidir bilirsiniz.)
Bu kitapta insanın yüz yıllardır değişmeyen
yazgısı gözler önüne seriliyor.
Beyaz insanlar, Siyah İnsanlar
Lordlar, Köleler
İnsanın yazgısı işte bu kavramlar. Bu dünyaya ya siyah gelirsin ya beyaz ya lord olursun ya da köle. Ya hepsin ya da bir hiç!
Peki ya sen nesin?
Kitabın konusunu anlatabilirdim ama bunu her yerde bulabilirsiniz. Ben asıl konuya değinmek istedim. İnsan olmanın konusu.
Kitaptan sevdiğim alıntı;
"Bir katır, taşınan yükün ve yenen kamçının dışında da bir hayat olduğunu aklına dahi getirmez."
#okudumbitti
Köle, yazarımızın, Nazilerin Danimarka'yı işgalinden sonra hapishanede yazdığı bir eser. Lakin eser bulunup yakılıyor ve yazar hapishaneden kaçıp en baştan yazmak zorunda kalıyor.
Böyle okuyunca bile ne kadar mücadele eden bir karakter olduğunu görüyoruz.
Esere de bunu yansıtmış.
Yeni Dünya'dan İspanya'ya giden bir gemi. Her tabakadan insanın olması aslında felaketin başlangıcı.
Eserde köle- sahip çatişmasını ve her şeye rağmen bir kölenin ayaklanmasıyla birlikte felaketin gelmesini öyle derinden aktarmış ki gerçekten içinize işleyecek.
En başta durağan başladığı için bir nebze sıkılsam da sonrası muazzam ilerledi.
Sonuna üzüldüm diyemeyeceğim gerçekten sevindim.
Bilen bilir Germinali ne kadar sevdiğimi. Adalet duygusu ağır bastığı için benzediğini düşündüğüm bu eserin de ben de yeri ayrı olacak.
Umarım bir gün herkes okur. 10/10
KÖLE
"Geleneklere dokunmayın ve eğer hükümran olmak istiyorsanız, insanları itaat etmeye ağır ağır alıştırın; bir gün itaat onların doğası haline gelecektir. O zaman boyun eğmeyi kendileri isteyecek, onları özgür kılmaya çalışanın gırtlağını kendileri kesecektir. İnsanları düşünmeye sevk eden durumlardan daha tehlikeli bir şey olmamasının nedeni işte bu noktanın altında yatmaktadır."
・・・
Kirk, Danimarka komünist parti üyesi ve aynı zamanda bir edebiyatçıdır. Danimarka Naziler tarafından işgal edilince, Kirk de tutuklanır. Bir gazetede tesadüfen denk geldiği bir Kızılderili haberinden sonra, konuyla ilgili uzunca bir araştırma yapar ve hapishanede bu kitabı yazmaya karar verir. Kitabın el yazması müsveddesini, kapatıldığı Kopenhag 'daki bir hapishanede ile başkentin kuzeyinde yer alan ve 1. Dünya Savaşı döneminden kalma bir tevkif kampı olan Horserød'da yazar. Lakin eser bulunup yakılır ve Kirk hapishaneden kaçıp bu eseri yeniden yazar.
Boyun mu eğmeliyiz, yoksa sonuna kadar mücadele mi etmeliyiz?
Nazilere boyun eğip eğmeme konusunda tartışmalara giren bir olaydan sonra, kitabı da bu soruya bir tür cevap anlamında yazar.
yüzyılın sonlarına doğru yola çıkan bir İspanyol hazine gemisine konuk oluyoruz. Gemide dönemin sınıfsal yelpazesinin neredeyse her renginden insan vardır. Üstsınıf güvertesinde idari ve askerî yöneticiler, engizisyon yargıcı, kapitalist bir kadın, aristokrat ve tacirler; alt katta denizciler, topçular, Kızılderili ve zenci köleler..
Yazar, iktidarı ve gücünü anlatmaya çabalarken, alt metinde de insanların para uğruna birbirlerine yaptıkları kötülüğü, diyaloglar şeklinde aktarmış. Kölelik temasını duygusal abartıya kaçmadan, belgesel tadında anlatmış.
Kitapta fazla gereksiz karakter olması okumamı biraz yavaşlattı. Yer yer kitaptan koptum,
Berbat bir çeviriye rağmen okumak için direniyorum, kitabın konusu içeriği cevirmene rağmen ilginç hatta güzel.
Başka bir çevirmenden okuyun ama okuyun.
Her şeye hazırlıklı olun ve çantanız da hazır olsun. 17. yüzyıla doğru bir yolculuğa çıkacağız. Bir kölenin her şeyi değiştirdiği bir yolculuğa. Deniz tutuyorsa ilaç almayı unutmayın.
İsyan ŞarkısıEdebiyat
Bu kitap bir sorunun cevabıdır: "Mücadele etmeli miyiz, yoksa boyun mu eğmeliyiz?"
Hans Kirk, Danimarka kominist partisi üyesi ve aynı zamanda bir edebiyatçıdır. Danimarka naziler tarafından işgal edilince kendisi de tutuklanmıştır. Dönemin amerikan gazetelerinde bahsedilen bir olaya denk gelir: Güney Amerikada yaşayan Kızılderililerin yaşadığı bir olayı tesadüfen öğrenir ve hapishanede bu olay hakkında araştırmalar yapar. Yaptığı araştırmaları da kullanarak, mücadele etmeli miyiz yoksa boyun mu eğmeliyiz sorusunun cevabını bu olayın etrafında verir.
Nedir peki bu olay? Güney Amerikadaki Kızılderililer işgale uğrar. Ellerinden özgürlükleri alınır. Bölgede bulunan altın madenlerinde zorla çalıştırılır, önlerine ise sadece bir tas mısır lapası konur. Doğan bebekleri açlıktan ölür. İnançlarına saygı gösterilmez zorla hristiyanlaştırılır. Bazı hediye olarak başka ülkelerde köle olmaya gönderilir. Burda bu kadar basit cümlelerle yazıyorum ama bu yapılanlar o kadar basit değil ne yazık ki. Bir insanlık dramı.
Ama Hans Kirk'in anlatmak istediği tarihsel bir olaydan ibaret değil. Hatta bence anlattıklarım tarihsel gerçeklere bağlı kalsın diye de düşünmemiş. İktidarın gücünü ve acımasızlığını anlatmaya çabalamış sadece. İnsanların para ve güç uğruna birbirlerine yaptıkları kötülüğü anlatmak için uğraşmış. Ve bunu sonuna kadar da başarmış bence.
Bahsettiği temel konularla bir siyasetçi olduğu çok açık. Bunun dışında kurgusu, hikayenin akışı, kullanılan dili açısından da nasıl bir edebiyatçı olduğunu gösteriyor bize. Don Pablo ile Juan Gomez arasında geçen diyaloglar gerçekten muhteşemdi. Metnin içindeki özü açığa vuran diyaloglardı.
Yazar kitabı hakkında şu cümleyi kullanmış:
"Sonuçta, okumaya değer bir kitap yazdım, gerisini kaldırıp atabilirsin"
Bence okunmaya
