Yazar:
Mahmut Makal
Tahmini Okuma Süresi:
5 sa. 23 dk.
Sayfa Sayısı:
190
Basım Tarihi:
Mart 2009
İlk Yayın Tarihi:
1964
Yayınevi:
Literatür Yayıncılık
ISBN:
9789750404511
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Yorumlar ve İncelemeler
Bir Kalkınma MasalıEdebiyat
" Benim zavallı memleketim, sana ne kötü tohumlar ekiyorlar. "
(Essah Öğretmen, s.118)
1957 yılında yayımlanan kitap; Kuru Sevda (14) ve Kalkınma Masalı (28) adlı iki ayrı bölümden oluşuyor; kimisi yaşanmış olaylardan aktarılan, kimisi yazarın anılarından oluşan toplam 42 kısa hikaye yer alıyor kitapta.
"Yaralar tedavi edilebilmek için önce açılmalıdır." Köylünün unutulmuşluğunu, kandırılışını, sefaletini tüm çıplaklığıyla gözler önüne sererken bunu yapıyor Mahmut Makal. Dönemindeki köylerin yaşam koşullarını, sosyal, ekonomik ve toplumsal yapısını keskin gözlem gücü ile anlatıyor. "Okuyun!" diyor. "Okumazsanız uyanamazsınız. Uyanamazsanız, düşünemezsiniz. Düşünemezseniz, kurtulamazsınız…"
• Hacı hocaya inanarak dağdan tepeden birikip taş kum çekerek ev yapan köy halkının, çocukların okuyacağı okul için iki kağnı taşı çekememesini,
• Işığın, suyun, yolun uğramadığı köylerde halkın yoksulluktan, çocukların hastalıktan kırılırken inandıkları batıl inanışlarlardan, boş inançlardan medet ummalarını,
• Allah, peygamber, dini kullanarak yoksul köylünün sırtından geçinenleri,
• Halkın karşısına çıkıp, halktan aldığı güçle halkı sorunlarını savunacağına and içenlerin köylünün yoksulluğunu görmezden gelmelerini,
• Köylere yapılan ziyaretlerin, toplantıların asıl kaynağının 'köyleri kalkındırmak değil, köylüleri kandırmak' olduğunu,
• Köye giden öğretmenlerin okul bulamamasını, kendi imkanlarıyla okul yapsalar da okula gidecek (ağalar, hocalar, çalışma zorunluluğu.. gibi nedenlerden) öğrencinin bulamamasını,
• Köy Enstitüleri'nin ismini değiştirilip eşineğitimi ortadan kaldırılmasından sonra eğitim verilen öğretmenlerin köyden ve köylünün halinden ne kadar uzak oluşunu, köy kızlarının artık doğdukları köyün sınırına dahi çıkamadıklarını,
Ne zaman varacaklar bu köylere?..·190 syf.·Edebiyat
9/10
2020 3. kitabı
Makal, Anadolunun ortasındaki köylerin çaresiz durumunu, insanı sarsan bir gerçekçilikle dile getiriyor.Anadolu köylerinin sefalet ve geriliğininbetimlenmesi,çalışkan, hisli eskiyle yeninin karşılaşmasını ve kişisel cesaretin, eğitimin ve içten gelen öfkenin bir belgesi durumunda eser.
"Yapımız böyle kurulmuş toplum olarak. Okumanın anlamı, her şeyden el etek çekmektir. İşler, okuma olanağına kavuşamamış Fatmaların,Osmanların omuzundadır. Kimbilir, onları okutmamak, böyle bırakmak, olanaksızlıklardan çok, böyle kalmamalarını isteyişimizdendir."
Ne kadar yan çizersek çizelim, bu gerçek vardır. Bunu gözlemek için, büyük şehirlerde yaşayanların şöyle iki yanına baklamaları yeterlidir,sırtında urbası,ürkek bakışlı insan kümelerinin,nereden ve niçin geldiklerini gören gözler bilmelidir...
"Niye böyleyiz acaba?
Doğuluyuz bir kere. Düşünüşümüz, anlayışımız, görüşümüz, tutumumuzla doğuluyuz. Kafamızı yormaktansa çıkarımızı kovalamak daha çok işimize geliyor. Duyduklarımıza, hem de duyduklarımızın işimize gelen yanlarına inanıverip huzura kavuşuyoruz. Ondan. öteye gözlerimiz bir şey görmüyor.
Kalın kalın perdeler gözlerimizde."
İşin en acı yanı,bu kadar gözü kapalı, yüreği sağır oluşlarına ağlasak, yaraşır... Ama az da olsa, bunlara karşı duran gerçek aydınlarımız da yok değil. Onlar yüzünden umutluyuz. Bin deli düşmana bir akıllı. dost yeter demiş atalar. Yazarımızında dediği gibi...
Dımbış Nine boşuna söylemezdi:
Geç gelen yaza, çok konuşan kıza, düzensiz saza, hemen gülen yüze, dayanağı olmayan söze, inanma diye ... ( bu kitabı okuduktan sonra heç inanmıyom ninem... :)) Bizim Aksaray'ın köyünden bir nine bende kitaptan öğrendim.)
Farık Nafız Çamlıbel'in dediği gibi;
Gurbet geceden kara , özlem ölüm den acı
Ne zaman varacağız bu köye arabacı?
ne zaman
1960'lı yılların Türkiye'sinde oy deposu olarak görülen köylerimizin masalsı değil, tüm çırılçıplaklığı. Eğitimsizlik, batıl inançlar, imkansızlık, çaresizlik... Köylüyü kalkındırmayı değil kandırmayı; onun okumamasını, uyanmamasını amaçlayanlar. Kemiğe bıçak gibi giren yazarın öyküleri, toplumsal gerçekçiliğin en nadide örneklerinden.
Her satırda deşilen ayrı bir dertEğitim
Puan vermedi·190 syf.··
Beğendi
·2020 508. kitabı
·1 saatte okudu
·Okunma: 14 Aralık 2020 23:11
Köylümüzün kuru kuruya peşine düştüğü şeyler gerçekten ustaca verilmiş. Meğer nelerle oyalanmış köylümüz yüzyıllardır; hayatı seveceği yerde.Kuru Sevda'daki hikâyelerin hepsi de birbirinden ilginç ve sürükleyici. Başladıktan sonra bırakamadım. Gizli bir büyü var herhalde Makal'ın kaleminde. Hikâyede aranan nedir? Olay mı, dil ve anlatım mı, kuruluş mu? Bunların hepsi en güzel bir biçimde birleşmiş Kuru Sevda'daki yazılarda. Gözlem keskinliği ve gerçeğin saptanışı da cabası. Makal'ın öteki hikâyecilerden ayrıldığı nokta da burasıdır zaten. Salt hikâye yazmış olmak için yazmıyor. Çok yakından bildiği köy sorunlarını, bir makale kuruluğu ve sıkıcılığı içinde değil, benliğimizi sarsacak, yüreğimizi burkacak şekilde, sürükleyici hikâyeler halinde anlatıveriyor. Makal'ın bütün kitaplarında üzerinde durulması gereken önemli noktalardan biri de içtenliğinin ve milliyetçiliğinin yazarın tüm benliğini sarmış olmasıdır. Bu duygudur ki onu hep acı konuşmaya, gerçeği abartmadan, yüzümüze şamar vururcasına, korkusuzca önümüze sermeye yöneltiyor.Anlatış güzelliği ve insanı alıp götüren sürükleyiciliği içinde, her satırda bir dert de aynı zamanda deşilmiş.
Ateşim olsun da dumanlı olsun, ekmeğim olsun da samanlı olsun.
Yazarın öğretmenlik yıllarından kalma öyküler. Gittiği köylerde gördüğü ve köylülerle yaşadığı konuları öykü olarak sunmuş bize. Her bir öykünün konusu ayrı yürek burkuyor. Tamam o zaman daha da bilinçsiz bir halk vardı diyor insan ama günümüzde de o dönemi aratmayan şeyleri görünce üzülmeden edemiyorsun.
Köylünün öğretmene ve okumaya yönelik bakışı içler acısı halde. "Ben Allah'a söz vermişim Kur'an öğrenecek" diye çoğu köylü çocuklarını okula salmiyor. Oysa Kur'an da öğrenir normal okulunu da okur ama insanlar öyle sığ ki bunlar cidden yaşandı mi ya demeden edemiyorum açıkçası.
Köylere gidip vaatlerde bulunup sonrasında yoksul köylüye sırt çeviren mi dersin, hacıyla hocayla iş çözmeye çalışan mi dersin ne arasan var. Okurken ister istemez bir yükseliyor insan. Yazarın kalemini çok sevdiğim için bu kitabını da çok severek okudum.
Reklam
Yazar Hakkında
Mahmut MakalYazar · 28 kitap
Bir çiftçinin oğlu olarak Aksaray'da doğan Mahmut Makal, Konya Ereğlisi'nde bulunan İviz Köy Enstitüsü'nü bitirdi. Altı yıl köy öğretmenliği görevinde bulundu ve Ankara Gazi Eğitim Enstitüsü'ne gitti. Mezun olduktan sonra çeşitli illerde ilköğretim müfettişliği yaptı, 1971'de Venedik Üniversitesi'ne giderek Türk Dili ve Edebiyatı eğitimi verdi.
Köy öğretmenliği yaptığı dönemde, çeşitli dergilerde şiirleri yayınlanan Mahmut Makal, 1947 yılından başlayarak iki yıl süreyle Varlık dergisinde yayınlanan köy notları ve mektuplarıyla tanındı. Kırsal kesimde yaşayan insanların koşullarını son derece gerçekçi ve yalın bir dille kaleme aldığı bu notları ve mektupları 'Bizim Köy' adlı kitapta toplayan Mahmut Makal, geniş kitlelere seslenme imkanı buldu. Bu yazılarıyla Türk edebiyatında Köy Enstitülü yazarların ilki olarak bilinen Makal, köyü konu alan yeni bir edebiyat döneminin de ilk adımlarını attı. Bu türün ünlü isimleri, Fakir Baykurt ve Talip Apaydın onun izinden yürüdü.
Bizim Köy'ün ardından yazdığı yazılarda da Anadolu'nun çeşitli köylerini anlatan yazar; köy, kasaba, eğitim sorunları, öğretmen kıyımlarını konu alan, izlenime dayalı notlarlar yazdı.
Eserleri:
Bizim Köy (1950), Köyümden (1952), Memleketin Sahipleri (1954), Kuru Sevda (1957), Köye Gidenler (1959), 17 Nisan (1959), Kalkınma Masalı (1960), Kamçı Teslimi (1964), Ötelerin Havası (1965), Yer Altında Bir Anadolu (1968), Bu Ne Biçim Ülke (1968), Zulüm Makinası - Öğretmen Kıyımı (1969), Kokmuş Bir Düzende (1970), Bizim Köy 75 (1976), Karanlığı Zorlayanlar (1976), Bir İşçinin Günlüğünden (1980), Ağlatı (1989), Anımsı-Acımsı (1990), Bakırdaki Kıvılcım (1992)
