Libidinal Ekonomi
Jean François LyotardYazar:
Jean François Lyotard
Çevirmen:
Emre Sünter
Tahmini Okuma Süresi:
10 sa. 12 dk.
Sayfa Sayısı:
360
Basım Tarihi:
1 Aralık 2011
Yayınevi:
Hil Yayınları
Orijinal Adı:
Economie Libidinale
ISBN:
9789757638506
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Puan vermedi
Libidinal Ekonomi Fransa'dan kaynaklanan felsefenin özellikle agresif bir örneğini teşkil eder. 68 ayaklanmalarının başarısızlığı bu olayların işçi ve aydınlar arasında var olup, radikal Fransız felsefesinde büyük bir değişikliğe yol açtı. Yapısalcılığın ve marksizmin evrensel kesinlikleri, teorinin Lyotard'ın daha sonra metanarrative olarak adlandırılacağı şeyin anarşik, yaygın bir 'felsefe' lehine karıştırıldı. Şimdi postyapısalcılık, postmodernizm ve yapısöküm olarak adlandırdığımız şeye doğru kristalleşti.
Deleuze ve GuattariAnti-Ödipus 1972'de yazmıştır. Lyotard'ın Libidinal Ekonomisi de bu reaksiyonun bir ürünüdür ve Anti- Ödipusa bir yanıt olarak görebiliriz. Aynı zamanda Lyotard'ın metnini, Freud'un öznelliğini, Fromm ve Marcuse'u içeren Marx'ın sosyal kaygısı ile eşitlemek için yapılan uzun bir girişim çizgisinden bir yanıt olarak da görebiliriz. Freud ve Marx'ı birlikte bulma girişimi, toplumsal ya da kamusal alanı bireysel ya da özel alanla uzlaştırmaya çalışan daha geniş felsefi gelenekte görülebilir.
Lyotard ahlaki olarak ayrımcılık yapmaz. Gerçekten de cinsel ilişkiden zevk alma ile endüstriyel yaralanmayla sağırlık arasında ayrım yapmayan bir kitap kusurlu olmalıdır. Dolayısıyla bu kitap ahlaki bir duruştan kaçınır. Libidinal Ekonomi daha çok yazarın Marksist geçmişini etkisiz hale getirmeye hizmet etmiştir.
Lyotard’ın bu eseri, benim gibi postmodern düşüncenin karmaşık ve heyecan verici labirentlerinde dolaşmayı sevenler için bir dönüm noktasıdır. "Libidinal Ekonomi" bir felsefe kitabı olmaktan çok, felsefi sınırları zorlayan, kışkırtıcı, hatta yer yer öfke dolu bir teori makinesidir. Klasik felsefi argümantasyondan kaçınır; bunun yerine, okuyucuyu metnin ve düşüncenin libidinal enerjisi içine fırlatır. Kitabın merkezinde, Lyotard'ın "libidinal bant" adını verdiği bir kavram yer alır. Bu, toplumsal, ekonomik ve siyasal yapıların altında yatan, sürekli hareket halindeki arzu enerjisinin veya yoğunlukların saf yüzeyidir. Lyotard için, her şey bu bandın üzerindeki akışlar ve engellemelerden ibarettir. Ekonomik değer, kültürel anlam, toplumsal düzen; hepsi bu enerji akışlarının birer yan ürünü, hatta birer durulmasıdır.
Lyotard, Deleuze ve Guattari'nin "Anti-Oidipus"ta başlattığı arzu politikasını daha radikal, hatta daha şiddetli bir noktaya taşır. Ona göre, kapitalizm dâhil tüm sistemler, enerjiyi kanalize ederken aynı zamanda onu sömürür ve baskılar. Ancak Lyotard, Marksist eleştiriden farklı olarak, kapitalizmin bu yoğunlukları tamamen yok etmediğini, aksine onları kendi üretim bandına dâhil ettiğini gösterir. Bu, Lyotard'ın kitabında en çarpıcı bulduğum ve beni en çok düşündüren yanıydı: Kapitalizmin yıkılmasını talep etmek yerine, onun arzuya dayalı çılgınlığına içeriden bakmayı önerir. "Libidinal Ekonomi" aynı zamanda büyük anlatılara (metanarratifler) karşı bir savaştır—ki bu, Lyotard'ın daha sonra "Postmodern Durum" ile ün salacak ana temasıdır. İlerlemeye, kurtuluşa, tarihin tek bir amacına dair tüm iddialar, libidinal bandın değişken, çoklu ve kaotik gerçekliği karşısında çöker. Lyotard, dilin ve söylemin kendisini de bu libidinal akışın bir parçası olarak görür,
Yazar Hakkında
Jean François LyotardYazar · 9 kitap
Jean-François Lyotard 10 Ağustos 1924'de Versailles'de doğdu. 1956 yılında felsefe yeterlik sınavlarını başarıyla verdikten sonra, Cezayir’in Konstantin kentindeki lisede bir yıl ve ardından Fransa’da La Fléche adlı lisede yedi yıl boyunca felsefe öğretmenliği yaptı.
1954 ile 1964 yılları arasında Sosyalizm ya da Barbarlık adlı Fransız radikal Marksist dergiye, ardından İşçi Gücü adlı başka bir dergiye düzenli yazılar yazdı. Düşünsel yaşamının başlangıcında Marksist bir konumda bulunan Lyotard daha sonra, 1974 yılından itibaren (Economie Libidinale–Libidinal Ekonomi kitabıyla birlikte) Marksizm ve Modernizm temelli öğretileri eleştiren bir yöne geçti. Lyotard'da bu kitaptan itibaren Nietzsche'ci bir teorik-politik konuma geçişin izleri görülür.
1968 Mayıs'ı olayları sırasında, Lyotard Sorbonne-Nantere’de dersler verdi. 1987 yılında emekli olana dek önce Paris Üniversitesi’nde, daha sonra ise Saint-Denis ’de öğretim üyesi olarak çalıştı. Aynı zamanda Paris’teki Uluslararası Felsefe Koleji'nin kurucu üyesi olan Lyotard, değişik aralıklarla bulunduğu sekiz yıl boyunca ABD’nin çeşitli üniversitelerinde Fransız felsefesi ile eleştirel kuram üstüne dersler verdi. Bir süre Almanya’da da konuk profesör olarak da bulunmuştur.
Lyotard, 21 Nisan 1998’de Paris’te lösemiden öldü.
