Salt’ın yeni yayını Moni, 1985’te üretime başlayan performans sanatçısı Salim Özgilik’in, namıdiğer Moni’nin pratiğine odaklanıyor. Türkçe ve İngilizce dillerinde iki ayrı kitap olarak hazırlanan yayın, sanatçının provokatif, ses getiren ve katılım talep eden işlerinin detaylı bir haritasını çıkarıyor. Moni Salim Özgilik iş birliğinde yürütülen proje, sanatçının Moni ‘89 adlı ilk kitabı ile 2020’de Salt Araştırma’da erişime açılan arşivini temel alıyor.
Moni, sanatçının resimden duvar resmine, enstalasyondan performans ve happening‘e çeşitlenen üretimini sanat tarihi bağlamına yerleştiriyor. Sanatçı üzerine 2019’dan bu yana yürütülen araştırmayı yeni okumalarla zenginleştirme; performans sanatının tarihi ve farklı disiplinlerle ilişkisi üzerine çalışan araştırmacılar için bir referans olma amacını taşıyor.
Sezin Romi tarafından yayıma hazırlanan ve Ali Cindoruk (KHORA) tarafından tasarlanan kitap, Moni’nin pratiği üzerinden Türkiye’de performans sanatının gelişimine dair ipuçları içeriyor ve özellikle genç sanatçılara nasıl alan açtığını vurguluyor. Aslıhan Demirtaş, Bora Gürdaş, Catherine Spencer, Sevi Bayraktar ve Suzana Marjanić’in yazılarını bir araya getiren yayında, Moni’nin Ankara’dan New York’a uzanan pratiği, bir dizi manifesto eşliğinde ürettiği işler üzerinden irdeleniyor.
Bora Gürdaş, Moni’nin Türkiye sanat tarihindeki az bilinen konumunu çok yönlü ve derinlikli bir şekilde irdelerken Aslıhan Demirtaş, sanatçının Ankara’daki kamusal alanlarda icra ettiği işlerin başkentin dönüşümüyle kurduğu ilişkiyi ele alıyor. Catherine Spencer, Moni’nin buluntu nesnelere dayalı üretimlerini Allan Kaprow ve Carolee Schneemann’ın üretimleriyle karşılaştırmalı olarak inceliyor. Sevi Bayraktar, sanatçının pratiğini Türkiye’de sanat ve siyaset bağlamında değerlendirirken performans ve happening tarihine bakıyor. Suzana Marjanić ise Moni’nin işleriyle 1980’li ve 1990’lı yıllarda Hırvatistan’da yapılan performansların benzerliklerini işliyor; Group of Six Artists’in sokaktaki sergi eylemleriyle, Tomislav Gotovac’ın performanslarıyla kesişimlerini tartışıyor.
Moni tarafından yazımına 1989’da başlanan ve madde madde güncellemelerle 2025’e ulaşan bir biyografinin de sunulduğu yayında, inceleme yazılarına Sezin Romi’nin sanatçıyla yaptığı “Moni’nin Hikâyesi” başlıklı söyleşi eşlik ediyor.
205 sayfa (5 sa. 49 dk.) · Garanti Kültür A.Ş.