Öleceğimiz ve ölümümüzün her an gelebileceği gerçeği, yaşamımızın tamamına hakimdir. Ölümü düşünmenin ve onunla başa çıkmanın birçok yoluna değinen Todd May ek olarak bu yollar arasında sıklıkla rastlayacağımız ölümün pençesinden kurtulma girişimlerinden söz edecek.
Orijinal basımı 2008 olan bu kitapta Todd May(siyasal filozof), ölümün iktidarıyla(gücüyle) yüzleşmeye çalışıyor. Ölümlerimizin sonumuz olma ihtimalini -kısmi de olsa semavi dinlere binaen bir başlangıç- göz önünde bulundurur ve bunun yaşamımız için ne anlama gelebileceğini sorar ve yanıtlamaya çalışır. Ölümlülüğümüzden hangi dersleri çıkarabiliriz? Ne zaman öleceğimizi bilen mahlûkatlar olsaydık hayatımızı nasıl idame ettirirdik? Ve bunun yaşamlarımızda ne gibi değişikliklerin vuku bulmasına sebebiyet verirdi? May, bu soruları yanıtlarken ölüme ilişkin iki farklı bakış açısını bir araya getiriyor. İlki, ölümün bir kötülük olmadığını ya da en azından ölümsüzlüğün ölmekten çok daha kötü olacağını savunur. İkincisi, ölümün gerçekten bir kötülük olduğunu ve bundan gerçekten kaçmanın mümkün olmadığını savunur. May, ölümle yaşayacaksak bu iki bakış açısını bir arada tutmamız gerektiğini ileri sürüyor. Bunların bir araya gelmesi, yaşamımızda ayrılmaz bir şekilde iç içe geçmiş hem bir güzellik hem de bir trajedi getirmesine olanak sağlar. Hem antik hem de modern birçok filozof ve yazarın düşüncelerinden ve kendi deneyimlerinden yola çıkan May, bu konuda nasıl düşünebileceğimize dair belirli bir görüş ortaya koyuyor ve daha da önemlisi, ölümümüzün kaçınılmazlığını göz önünde bulundurarak hayatımızı yaşamamızın... Sonunda,diye ileri sürer, kavranması gereken her bir anı aynı anda sanki bir anmış gibi yaşayabilmemizdir.
Popüler felsefenin ne olabileceğine dair güzel bir örnek,100 sayfadan biraz fazla olan geniş
Belki annemi ve babamı oldukça genç denilebilecek bir yaşta kaybettiğim için “ölüm” hep düşündürüyor beni. Sanırım ölüm ortada iken yaşam anlamını kaybediyor biraz belki de ondan. Daha önce de okudum ölüm ile ilgili. Yalom okudum, Tolstoy okudum, Viktor Frankl okudum... Kafamın bir tarafındaydı belki ama şimdiki kadar hayatımın ve hayatımızın içinde değildi ölüm. İçinde bulunduğumuz Korona günlerinde her akşam skor alır gibi ölüm sayısı alıyoruz. Birilerinin hayatının son bulduğu, birilerinin de sevdiklerinin öldüğü gerçeği üzerine düşünüyor muyuz bilmem. Hepimiz ölümden korkuyoruz ama sanırım. Özellikle korona günlerinde ölüm korkusu bir çoklarında panik atak vb. psikolojik sorunları daha fazla tetikledi. Böyle olunca bu günlerin başlarında içimde hissettiğim derin kaygı beni de tekrar ölüm ile ilgili okumaya götürdü. Korkudan kurtulmanın en iyi yolu onunla yüzleşmektir çünkü fikrimce.
Bugün bitirdim Todd May’in ölüm kitabını...Okurken farklı düşünürlerin ölüm ile ilgili söylemlerini öğrendim, bazıları hoşuma gitti, bazılarını da beğenmedim. Ölümü olduğun şeye geri dönüş olarak gören Taocu düşünce mesela ya da Lucretius’un sıranı savdıysan hayatta kendin için yaşamak yerine başkaları için ölmek düşüncesi enterasandı. Sonuçta ise bir çok okuduğum kitap ile aynı sonuca varıyor, anı yaşa ama geleceğini inşa ettiğini bilerek yaşa. Stoacı düşünce imiş bu anı yaşa. Marcus Aurelius’un “Kendime Düşünceler” kitabında daha detaylı işleniyormuş. Ölümsüzlüğün insan için ne kadar korkunç olabileceği kitapta çok iyi işlenirken, ölümün yaşamımıza kattığı çelişki ve anlam ile yaşamamız gerektiğini çok daha iyi kavradım. Ölüm olmasa şu anın, sevdiklerimizle beraber olmanın, bir kuşun ötüşünün ya da güneşin deniz üzerinde oluşturduğu pırıltının ne anlamı var değil mi? Son olarak
Çok sevdiğim bir dizi olan The Good Place'te görüp okumayı istemiştim bu kitabı. Fakat kitap yeni hiçbir şey söylemiyor. Bunun yanında çevirisi de oldukça kötü. Bu kadar derin bir konuyu bu kadar yüzeysel anlattığı için maalesef tam bir zaman kaybı oldu benim için..
Ölümle ilgili yalın felsefik bir deneme. Israrcı ya da sarsıcı bir yazımı yok. Sizi sorgulamaktan çok belki biraz düşünmeye itiyor. Ölüm aklınıza kazınmışssa bu kitaptan birşey beklemeyin.
Ansızın Sahafçılar Çarşısında hiç tanımadığım birinin tavsiyesi üzerine okumaya başladığım ilk felsefi kitap. Ölümü sorgulamak, hayatı sorgulamak, ölüme bambaşka açılardan bakmak ve ünlü filozofların ölüm için belirttiklerini uygun ve tatminkâr şekilde yorumlayarak ele almış bu kitabı Todd May. Benim de artık bir çok insana tavsiye edeceğim bir kitap.
OKUDUM - BİTTİ
KİTAP ADI: ÖLÜM ( FELSEFÎ BİR DENEME )
YAZAR ADI: TODD MAY
SAYFA SAYISI: 144
KİTAP NOTU: 10/8.2
KİTAP YORUMUM:
Okudum ve Bitti: Todd May’in ‘Ölüm' Kitabı Üzerine Düşüncelerim
Todd May'ın "Ölüm" Kitabı sadece bir kitap değil, bir yolculuktu. Sayfalar arasında kaybolurken, ölümün insan yaşamına kattığı derin anlamları keşfetmek mümkündü. May'ın derin düşünceleri ve samimi anlatımıyla, ölümün anlamını sorgulamak ve kabul etmek arasındaki mücadeleyi hissettim. Son sayfayı çevirdiğimde, hayatın kıymetini yeniden keşfetmiştim.
Ölüm, hayatın kaçınılmaz sonu ve Todd May’in “Ölüm Kitabı”, bu zorlu konuyu ele alıyor. Kitap, ölümün felsefi yönlerini derinlemesine inceliyor ve okuyucuyu kendi ölümlülüğü üzerine düşünmeye itiyor.
May, ölümün hayatımızdaki anlamını ve nasıl bir etki yarattığını sorgularken, okuyucuyu da kendi hayatlarındaki değerleri ve öncelikleri gözden geçirmeye davet ediyor. Kitap boyunca, ölümün bizi nasıl şekillendirdiği ve hayatımızı nasıl zenginleştirebileceği üzerine çarpıcı örnekler sunuyor.
“Ölüm" Kitabı, ölümün soğuk gerçekliğini kabullenmekle kalmıyor, aynı zamanda bu gerçekliğin bize nasıl bir perspektif kazandırabileceğini de gösteriyor. May, ölümün hayatımızı anlamlı kılan bir güç olabileceğini savunuyor.
Kitabı okuduktan sonra, ölümle yüzleşmenin, aslında hayatı daha dolu dolu yaşamanın bir yolu olabileceğini fark ettim. May’in argümanları, ölümün kaçınılmazlığı karşısında daha bilinçli ve amaç odaklı bir yaşam sürmeye teşvik ediyor.
Sonuç olarak, “Ölüm" Kitabı sadece ölüm hakkında değil, hayatın ta kendisi hakkında düşünmemizi sağlayan bir eser. Her sayfası, varoluşumuzun derinliklerine dalmamız için bir davetiye niteliğinde.
Bu kitabı okumanızı şiddetle tavsiye ederim. Hayatınızı ve ölümünüzü düşünmenize sebep olacak,
Todd May 1955 yılında New York’ta dünyaya geldi. Doktorasını 1989 yılında Penn State Üniversitesi’nde tamamlayan May, Clemson Üniversitesi’nde Beşeri Bilimler Fakültesi’nde profesördür. Kıta felsefesi ve özellikle Fransız felsefesiyle ilgili çalışmalar yürüten yazar Michel Foucault, Gilles Deleuze ve Jaques Rancière’in felsefi düşünceleri üzerine birçok kitap yayımlamıştır.