Yazar:
Müfide Ferit Tek
Derleyen:
Ali Bilgin
Tahmini Okuma Süresi:
3 sa. 51 dk.
Sayfa Sayısı:
136
Basım Tarihi:
Temmuz 2024
İlk Yayın Tarihi:
1924
Yayınevi:
Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları
ISBN:
9786254298172
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Pervaneler, belki de hak ettiği ilgiyi görmeyen bir eser. Ancak özellikle nostaljik bir edebiyat zevki arayanlar için bulunmaz bir hazine niteliğinde. Müfide Ferit’in göz ardı edilmiş bu romanı, Türk edebiyatında unutulmaya yüz tutmuş değerlerin tekrar hatırlanması gerektiğini de bizlere gösteriyor. Günümüz okuyucularının, klasik Türk edebiyatının bu saklı güzelliğine şans vermesi gerektiğine inanıyorum.
Sakin, zarif ve edebi açıdan doyurucu bir eser arayanlar için Pervaneler, kesinlikle göz ardı edilmemesi gereken bir roman.
Benim ruhum arayıcıdır, meraklıdır ve pek, pek açgözlüdür. Bir türlü doymaz, razı olmaz.
Irkına yabancı bir kadınla sakın evlenme! Anladın mı? Öleceğini bilsen de sakın evlenme!
Yazardan okuduğum ikinci kitap. Çok çok sevdim. Daha önce Ay Demir'i okumuştum ama o bende bu kitap kadar etki bırakmadı.
İyi bir eğitim verildiği öne sürülen Amerikan kolejine çiçeği burnunda Leman ve Nesime adında iki genç kızı kayıt ettiriyorlar. Zamanla kendi özbenliklerini ne yazık ki kaybediyorlar. Fazlası ile batıya özenti başlıyor. Okul ilmek ilmek zehri işliyor bunlara. Yabancı kültürün kölesi olmaya hazırlar artık.
Nasıl başladı nasıl bitti dedirten kısa ama etkili bir kitap. Çok hoşuma gitti benim.
Cumhuriyetin ilk yıllarında İstanbul, Türklüğü amaç edinen iki kardeş ve Türklüğünü unutan iki genç kız.
Tanıyanlar bilir; Müfide Ferit Tek, dönemin Türk ve Türklük şuuruyla yetişmiş yegâne yazarlarındandır. İlk romanı Ay Demir de buna güzel bir örnek olurken aynı minvalde ilerleyen Pervaneler kitabı kronolojik olarak üçüncü sırada ama yeni dönemde basımı yapılmış ikinci kitabıdır.
Romana başlarken eski İstanbul portresi kelimeleriyle çizilir. İki kardeşten biri yabancı bir kadınla evlidir ve gayesi aşkı bulduğu kadını Türklük bilincini aşılayarak çocuklarının da bu şekilde yetişmesidir. Fakat Cumhuriyetin ilanı sonucu karısı istediği gibi davranmayacaktır.
Kızkardeşleri ile tarikat ortamında yetişmiş başka bir kız arkadaşı Amerikan okulunda okuyorlardır. "Pervaneler" ismi bu iki kız arkadaşın gitgide asimile olarak batıya özenmeleri sonucu ateşe düşüncesizce yaklaşan pervaneler benzetmesi yapılarak ortaya çıkmıştır.
Yaşadığı dönemden bi haber ülkesini tanımayan, başkalarına özenen, şuurunu kaybetmiş gençliğe eleştiri olan bu kitap bana günümüz Türkiyesini de benzetti maalesef...
"Düşüncesiz pervaneler gibi kimimiz aşkın ateşine, kimimiz terbiyesini aldığı memleketlerin serabına, hepimiz meçhul hayatlara, hayali saadetlere diyerek, uça uça ateşe gidiyoruz. Kanatlarımız
Yazarla tanışma kitabım oldu & biraz üstüne araştırınca romanlarının; içinde bulunduğu dönemi anlattığı için sıralama açısından yanlış bir başlangıç olsa da karakter açısından bir karışıklığa sebep olmadığı için kitabı bir oturuşta bitirdim. Anlatımı oldukça akıcı & sade ama bahsi geçen meseleler o kadar olmadı ne yazık ki.
Doktor Burhan, fransız nişanlısıyla ailesinin karşı çıkmasına rağmen evlenir & çocukları olur. Dönemin yabancı okullarına gönderilen çocukların hareketlerinde değişiklik gözlemlemeye başlar. İçinde bulunduğu Türk kültüründen ziyade Amerikanvari davranışlar doktoru günden güne rahatsız eder & çevresine baktığında aslında bir tek onlar değildir asimile olmaya başlayanlar üstelik.
Hüseyin Rahmi'yi çok severim bilirsiniz, döneme ait olayları mizahi açıdan hikayeye serperek anlatır, asimile olma konusunu da eleştirmiştir defalarca; Müfide Ferit kitaplarında HRG'nin mizahi* kısmı çıkarılarak melodram tadında pat pat acı-dram dolu haliyle önümüze süren yazarlardan olmuş. Ay Demir bir diğer kitabı, kronolojik olarak önceki dönemi anlatıyormuş ama en kısa zamanda onu da okuyacağım.
İyi okumalar -.-
10/10
Beğendi
·2026 73. kitabı
Müfide Ferit Tek, bu kıymetli eserinde yabancı okullarda (özellikle Amerikan kolejlerinde) eğitim gören gençlerin, kendi milletlerine ve benliklerine nasıl yabancılaştırıldığını çarpıcı bir dille gözler önüne seriyor. "Yeni Dünya" parıltısının ardına gizlenen bu sistem, gençleri adeta birer "Amerikalı" olduklarına inandırarak kendi köklerinden koparıyor.
Kitapta tasvir edilen öğrencilerin tek bir hayali ve ortak bir gayesi vardır: "Mutluluklar ülkesi" olarak pazarlanan Amerika’ya ulaşmak. Ancak bu hayalin bedeli, mahvolan hayatlar ve yitirilen değerlerdir. Öyle ki, vatanları işgal altındayken bile düşman askerlerine aşık olmayı bir gurur vesilesi sayacak kadar milli bilinçten uzaklaşmış karakterlerle karşılaşırız.
Yazar aynı zamanda farklı kültür ve ırklardan yapılan evliliklerin yarattığı çatışmaları da sert bir şekilde eleştirir. Bu evlilikleri "köksüz bir ilişki" olarak tanımlayarak, kişiyi bedbahtlığa sürüklediğini savunur. Özellikle bu birlikteliklerden doğan çocukların; kültür, din ve aidiyet arasında kalmalarını, adeta bir iç savaş yaşamalarını ve bu ikircikli yapının onları nasıl yıprattığını ustalıkla işler.
Pervaneler, yazıldığı dönemin çok ötesinde, kültürel emperyalizmin ve kimlik bunalımının bugün bile geçerliliğini koruduğu evrensel meselelere parmak basan bir başyapıt.
Osmanlı Devleti’nin son yıllarında ve Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk yıllarında Türk aile ve eğitim kurumlarında önemli sorunlar vardır. Türk aile yapısı bozulmaya başlamış kitaptaki anlatıma göre
1892 senesinde Kastamonu’da dünyaya gelen Müfide Ferit Tek’in çocukluğu Bağdat ve Trablusgarp’ta geçti. Trablusgarp’taki Saint Joseph okuluna giderken bir yandan da babası Şevket Bey’den tarih,
Selaaam. Müfide Ferit Tek'ten daha önce bir kitabını okumuştum ve kalemini çok sevmiştim. Bu kitap da yine beni yanıltmadı. Sevdiğim kitaplar arasına girdi.
Pervaneler, Kurtuluş
Pervaneler kitabı İtilaf Devletleri donanmalarının boğazdan çekilmeleriyle başlar. Aslında yazar Müfide Ferit Tek, çevresindeki insanlardan esinlenerek veya onları kişileştirerek bir bakıma eleştirel
Yazar Hakkında
Müfide Ferit TekYazar · 3 kitap
Türkçülük akımının roman türündeki ilk temsilcilerindendir. Kurtuluş Savaşı'na kalemiyle katılmış bir kadın yazardır. Türkiye'nin ilk İçişleri Bakanı Ahmet Ferit Tek'in eşidir. Sanat tarihçi Emel Esin'in annesidir.Babası Kemahlı Mazhar Paşa'nın oğlu ve "hürriyet" yanlısı bir subay olan Şevket Bey, annesi Plevne şehitlerinden Zâimzâde İsmail Efendi'nin kızı Feride Hanım'dır.
Babasının görevi dolayısıyla ilköğrenimine Trablusgarp'ta başladı. Trablusgarp'ta henüz bir Türk mektebi olmadığı için İtalyanların yönetiminde bulunan St. Joseph Rahibe Okulu'nda okudu. Okulda İtalyanca ve Fransızca öğrendi. Ayrıca özel ders yoluyla Arapça ve Farsça öğrendi. O yıllarda, İstanbul'da bulunan Harbiye Mektebi'nde bir kanundışı faaliyetlerde bulundukları gerekçesiyle Fizan'a sürgün edilen bir grup öğrenci arasında Ahmet Ferit Tek ile Yusuf Akçura da vardı. İleride evleneceği Ahmet Ferit Bey ile burada tanıştı.
Yazar, 1903 yılında gizlice gönderildiği Paris'te Versailles Lisesi'ne kaydedildi. Onun Paris'teki öğrenimini, velisi sıfatıyla babasının yakın arkadaşı ünlü Jön Türklerden Ahmet Rıza Bey takip etti. Müfide Ferit, Trablus'tan kaçarak Paris'e gelmiş olan Ahmet Ferit Tek ile 1907 yılında -15 yaşında iken - evlendi. Bundan sonraki hayatı, kocasının sürgün veya görevli olarak bulunduğu çeşitli şehir ve ülkelerde geçti.
İkinci Meşrutiyet'in ilan edilmesinden sonra eşi ile İstanbul'a geldi. Ahmet Ferit Tek, İttihat ve Terakki'ye muhalefetten Sinop'a sürülünce Müfide Ferit Hanım, kocasıyla birlikte Sinop'a gitti.1913- 1918 arasındaki yıllarını Sinop ve Bilecik'te geçirdi. Bu arada Yusuf Akçura'nın desteğiyle ilk romanı olan Aydemir'i' yazdı ve 1918 yılında yayınlattı. Halide Edip'in 1912'de yayımlananYeni Turan adlı romanından sonra ikinci "Turancı" roman olan bu eser, birk kaç gazetede tefrika edildi. Roman, bir kuşağı etkiledi ve yıllar sonraŞevket Süreyya Bey, Aydemir soyadını bu romandan etkilenerek aldı.
İşgal yıllarında yazdığı makaleler nedeniyle İngilizler tarafından arandığı için Anadolu'ya geçti. Mütareke ve Millî Mücadele yıllarında İfham ile Hakimiyet-i Milliye gazetelerinde Milli Mücadele'yi destekledi. Savaşın sonlarına doğru Mustafa Kemal Paşa ile Türk-dostu Pierre Loti arasındaki yazışmalara aracılık etti. Eşi 1921 yılında diplomatik görevle Fransa'ya gönderildiğinde École des Sciences Politiques'ten mezun oldu; bu arada Pierre Loti'yi ölüm döşeğinde ziyaret etti. İkinci romanı Pervaneler'i 1924 yılında kaleme aldı; roman, Yedigün Dergisi'nde tefrika edildi.
Eşinin diplomatik görevleri nedeniyle 22 yıl yurtdışında bulundu; Paris, Londra, Varşova, Tokyo'da yaşadı. Yurtdışında bulunduğu sırada Affolunmayan Günah adlı üçüncü romanı Almanca olarak basıldı (Die unverzeihliche Sünde, çeviren: Otto Spies, Krefeld, 1933), Türkçesi yayımlanmadı. Son roman, konusunu Kurtuluş Savaşı'ndan almaktaydı.
1948 yılında Türkiye'deki ilk Soroptimist Kulübün kurucusu oldu. 24 Mart 1971 tarihinde 77 yaşında iken İstanbul'da hayatını kaybetti. Erenköy Mezarlığı'na defnedildi.
